Монголчууд дэлгэр зуны налгар талд дэнж хотойтол сайхан наадаж байна. Үндэсний их баяр наадам өндөрлөсний дараа тэгш ой нь тохиож буй аймаг, сумдын наадам залган тохиож байна. Энэ жил нийт таван аймаг, 46 сумын түүхт 100 жилийн ой өргөн дэлгэр зохион байгуулагдаж байгаа. Төрсөн гэр, шүтэж явдаг уул усандаа мөргөж, түүхэн баярыг нь хуваалцах иргэд хамаг л өнгөтэй, сайхан бүхнийг өмсөж зүүсээр нутгаа зорино. Түүхэн баяраа тэмдэглэж буй аймаг, сумддаа ийн өнгөтэй очиж, баяр наадмаа хүндэлж байгаа хэрэг.

        Баяр наадмаа тэмдэглэх тов гарсан өдрөөс эхлэн хөл хөөрцөг болж түүхэн 100 жилээ магтаж, сайшаах боловч аймаг, сумынх нь хөгжил орчин цагтайгаа хөл нийлүүлэн алхаж чадалгүй 50 байтугай жилээр хэдийн хоцорчээ. Холын нэг аймаг сонгоод аялахаар гараад удалгүй хамаг биеийг нь сэгсчүүлж, унаж явсан автомашиныг нь зогсох хүртэл энхэл донхолтой замаар холын аянд мордоно. Жил бүр төсөв гаргаж засна, хуулж аваад шинээр зам тавина. Замаа ашиглалтад орох хүртэл хүлээдэг ч өнөөх зам нь ширүүхэн борооны ус даахгүй үерт урсаж орхино. Хэлбэр хийц муутай ч засмал замтай аймаг сум байгаа нь нэг талаараа азтай. Хаа холоос зорьж ирсэн хэд нь хэдэн арван километр шороон замаар давхиж, унасан машин нь ч эвдэрч, дотор нь зорчиж явсан хэд сэгсчүүлсээр ядарчихна. Эх дэлхий хураа хайрласан тохиолдолд зориулалтын замгүй учир энэ тэндгүй машин нь  шаварт сууж, машинаа татаж гаргах гэж зүдрэнэ.

АМАА ЧИЛТЭЛ ЯРЬДАГ Ч АРГА НЬ ОЛДДОГГҮЙ НҮХЭН ЖОРЛОН

           Урин дулааны улирал, аялал зугаалгын сар аяндаа л болж өгдөггүй нүхэн жорлонгийн асуудлыг хөндөөд гаргаад ирнэ. Хэдий аймаг, сум нь үүсээд 100 жил болсон ч аль эртний нүхэн жорлон нь бахь байдгаараа хэзээ мөдгүй нурж унах дөхсөн модон гишгүүртэй, өмхий үнэр ханхлуулж, өтөг, ялгадас нь харагдсан хэвээр. Хээр талд нь нойлын цаас хийсэж, үнэр нь дийлдэхээ болсон нойлын дээгүүр ялаа нисэлдэнэ. Жил бүр ярьдаг ч  шийдэл нь төдийлөн хийгддэггүй энэ асуудал олон ч жуулчныг Монголоос сөрөг сэтгэгдэлтэй буцаасан. Зовлонг нь мэдэж, байдалд нь дассан дотоодын хэд арга ядаад орох хэдий ч жуулчдад бол хэзээ ч орж чадамгүй, ариун цэврийн наад захын шаардлага хангаагүй хамгийн хүндхэн даваа нь байдаг байх. Хөгжингүй улсаас ирсэн зармынх нь түүхийн хуудаснаас харж байсан жишээ нь  бодит болсон байж мэдэх юм.

           Баяр наадам ч болдгоороо болж дуусна. Харин санаж, бэтгэрч ирсэн нутагтаа тэд уут, уут хог үлдээгээд явна даа. Наадмын талбай тойроод хогийн савтай цөөхөн таарна. Нэг нь хог хаясан харагдвал өнөөх дээрээ нэг, нэгээр нэмсээр хогон овоо босгочихно. Хогийн сав, хог хаях нэгдсэн газрыг зөв зохион байгуулаагүйгээс үүдэж, иргэд хаа таарсан газраа хогоо үлдээнэ.

ДЭЛХИЙД 5G АШИГЛАЖ БАЙХАД МОНГОЛД СҮЛЖЭЭ ХАЙСААР

             Дэлхий нийтээр 5G сүлжээнд холбогдож өндөр хурдаар цахим сүлжээнд нэвтэрч байхад Монгол Улс 2023 онд, түүхэн 100 жилийн ойн баяраараа утасны сүлжээ хайгаад завгүй байна. 100 жил гэдэг чамлахааргүй хугацаа гэтэл Улаанбаатар хотоос гараад  хамаг сүлжээ нь ашиглалтаас гарчихна. Орчин цагтай хөл нийлүүлэн гар утаснаас бүхнийг шийддэг болсон цагт интернэт сүлжээгүй байна гэдэг хүндхэн асуудал. Зарим сум нь бүүр цахилгаан сүлжээгүй учраас зөөврийн цахилгаан үүсгэвэр, нарны зайн хураагуурын тусламжтай арай гэж орчин үетэй хөл нийлүүлнэ.

                Огшиж, омогших 100 жилийн түүхэн баяраа тэмдэглэж байгаа ч хөгжил нь дэлхийгээс 50 жилээр хоцорсон хэдэн аймаг, сумд минь хэзээ дэлхийтэй хөл нийлүүлэн алхаж,  тав тухтайгаар амрах вэ.