Эрүүл мэндийн салбар элгээрээ хэвтэх нь ээ. Салбар хариуцсан сайд нь сонгуульд бэлдэж гүйгээд, ажилдаа анхаарч байгаа юм алга. Улсдаа байгаа ганц хүүхдийн эмнэлэгт нь хулгай нүүрлээд байхад хүртэл нүдэн балай чихэн дүлий сууж байна. Эсвэл Эрүүл мэндийн салбарыг С.Чинзориг биш, дэд сайд С.Энхболд эхнэртэйгээ удирдаж байгаа юм болов уу. Дэд сайд С.Энхболдын эхнэрийн найз гэх эмэгтэй ЭХЭМҮТ-ийг “цөлмөж” байгааг бид өмнө баримттайгаар хүргэсэн. С.Энхболдын сайдаар ажиллаж байх хугацаандаа ЭХЭМҮТ-ийн захирлын суудал тухлуулсан Ш.Алтантуяагийн балаг дуусахгүй, хүүхдийн эмнэлгийг дампууруулах бололтой. ЭХЭМҮТ-ийн газрыг “Гурван гал” эмнэлэгт “зарж”, эд хөрөнгийг нь завшиж, хуурамчаар ажлын байр бий болгон мөнгө “цавчиж” халаасаа түнтийлгэж байна. Тэр угтаа эх, хүүхдийн төлөө хэрхэн ажиллаж, энэ эмнэлгийн стандартыг алдагдуулалгүй, чиг шугамаар нь аваад явах вэ гэж санаагаа чилээж байх ёстой. Гэтэл хаанаас, ямар замаар мөнгө “идэж” болох уу гэдэгт л хоёр жилийн хугацаанд анхаарч ирлээ.

Ш.АЛТАНТУЯАГИЙН БАЛАГ

ЭХЭМҮТ-д Үндэсний аудитын газраас шалгалт орж, хэд хэдэн ноцтой зөрчил илэрүүлсэн. Тодруулбал,

БАРИМТ-1

          АНУ-ын Блуумингтон хотын Буддын сүмийн тэргүүн Ажиа Рэнбүүчи 2011 онд Монголд ирэхдээ Хүүхдийн цусны эмгэг, хавдрын эмнэлгийг ЭХЭМҮТ-ийн өргөтгөлөөр барих саналыг гаргасан байдаг. Цусны эмгэгтэй хүүхдүүдэд үйлчлэх 50 ортой хавдрын тасаг, 25 ортой эмчилгээний тасагтай эмнэлэг 2023 онд ашиглалтад орж, ЭХЭМҮТ-д хүлээлгэн өгсөн байдаг. Уг эмнэлгийг ард түмний хандив болон өөрсдийн хөрөнгөөр "Тэргүүн чансаа" ХХК барьж гүйцэтгэсэн билээ. Хачирхалтай нь, тус эмнэлгийн захирал Ш.Алтантуяа нь уг эмнэлгийг ЭХЭМҮТ-ийн данс бүртгэлд бүртгээгүй байжээ. Энэ нь аудитын шалгалтаар илэрчээ.

Өөрөөр хэлбэл, Ш.Алтантуяа цусны эмгэгтэй хүүхдүүдэд зориулсан эмнэлгийг данс бүртгэлд оруулаагүй, уг эмнэлэгт зарцуулсан төсөв хөрөнгийг тооцоогүй нь анхаарал татаж байгаа юм.

БАРИМТ-2

       ЭХЭМҮТ өнгөрсөн 2023 онд 48.2 тэрбум төгрөгийн 114 удаагийн орлогын гүйлгээ хийжээ. Уг төвийн санхүүгийн албаныхан шилэн дансанд бүртгэх ёстой буюу таван саяаас дээш дүнтэй 19.8 тэрбумын 708 зарлагын гүйлгээг ил тод мэдээлэх ёстой байжээ. Гэвч хачирхалтай нь, 1.7 тэрбумын 74 гүйлгээг дутуу мэдээлж, нуун дарагдуулжээ.

Энэ нь Шилэн дансны тухай хуулийг зөрчсөн ноцтой зөрчлөөр бүртгэгдэж, Үндэсний аудитын газраас Ш.Алтантуяад албан шаардлага хүргүүлээд байна. Одоогийн байдлаар уг 1.7 тэрбумын гүйлгээ ямар учиртай, яагаад нуун дарагдуулсан нь тодорхойгүй байна.Уг дутуу мэдээлсэн гүйлгээг ирэх есдүгээр сараас өмнө мэдүүлж, зөрчлөө арилгахыг Ш.Алтантуяад даалгажээ.

БАРИМТ-3

Ш.Алтантуяа захирал ЭХЭМҮТ-д үйл ажиллагаа явуулдаг цайны газартай түрээсийн гэрээ байгуулаагүй, түрээсийн мөнгийг нь хувь дансаар авч, завшиж байсан болзошгүй зөрчил илэрчээ.

     Тодруулбал, ЭХЭМҮТ-ийн бүртгэлтэй манаачийн байрыг буулгаж, төрийн өмчийн зориулалтыг өөрчлөн хувь хүнд цайны газрын зориулалтаар 2008 оноос хойш ашиглуулж байгаа аж. Гэвч уг манаачийн байрыг Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын шийдвэргүйгээр буулгажээ. Хачирхалтай нь, уг цайны газрын түрээсийн төлбөр сарын 450 мянган төгрөг ч ЭХЭМҮТ-ийн дансанд ороогүй байна.

Үүнээс гадна өөр нэг манаачийн байрыг иргэнд хүнсний дэлгүүрийн зориулалтаар ашиглуулж байгаа аж. Ингэхдээ түрээсийн гэрээ хийгээгүй, сарын түрээс авдаггүй зөрчил илэрчээ.

БАРИМТ-4  

            Өөр нэг ноцтой баримт нь ЭХЭМҮТ-ийн газрын хувийн эмнэлэгт ашиглуулж, худалдан борлуулахыг завдаж байгаа аж. Тодруулбал, тус эмнэлгийн газраас “Гурван гал” хувийн эмнэлгийн автомашины зогсоолын зориулалтаар ашиглуулж байгаа зөрчил илэрчээ. Ингэхдээ бүр тус эмнэлгээс түрээсийн төлбөр авдаггүй, гэрээ хийгээгүй байсан гэнэ. Энэ нь улсын эмнэлгийн газрыг бусдад давуу байдал олгож ашиглуулсан, цаашлаад газраа алдах эрсдэлтэй нөхцөл байдалд орж байгаа аж.

БАРИМТ-5

          ЭХЭМҮТ-ийнхөн 14 тасагт төлбөртэй өрөө ажиллуулж, иргэдэд үйлчилдэг ажээ. Гэтэл Ш.Алтантуяа Дутуу тээлтийн тасаг, Чих хамар, хойлойн мэс заслын тасаг, Эрүү нүүрний мэс заслын тасгийн төлбөртэй өрөөний төлбөрийг дутуу төвлөрүүлж, хохирол учруулжээ. Дутуу төвлөрүүлсэн мөнгийг Ш.Алтантуяа завшсан уу, өөр албан тушаалтан завшсан уу гэдгийг тогтоохоор ажиллаж байна. Мөн үүнийг тогтоож, зөрчлөө арилгахыг Ш.Алтантуяад даалгаад байна.

С.ЧИНЗОРИГ САЙД АА, ЭХЭМҮТ-Д ХУЛГАЙ НҮҮРЛЭЭД БАЙНА

          Эрүүл мэндийн сайд С.Чинзориг оо, ЭХЭМҮТ-д хулгай нүүрлээд байна. Үндэсний аудитын шалгалтаар хулгай нүүрлэсэн нь тогтоогдож, Ш.Алтантуяад албан шаардлага хүргүүлээд байна. Таныг сонгуулийн сурталчилгаанд өдөр, шөнөгүй гүйж байтал ЭХЭМҮТ гэх шар барилга өвчтөнтэйгөө хамт Ш.Алтантуяагийн халаасанд орсон байх вий. Энэ мэт хууль бус үйлдэл нь хэрээс хэтэрч, улсын ганц хүүхдийн эмнэлгийг “залгиж” байхад чимээгүй харсаар байх уу.  Хэдий хүртэл даврааж, энэ салбарыг элгээр нь хэвтүүлэх вэ. Эмчийн тангарагаасаа ухарч, эмнэлгийг мөнгө болгон улайран зүтгэж байгаа Ш.Алтантуяад хариуцлага тооцно уу, С.Чинзориг сайд аа.

Энэ салбарт өвчтөн, нохой хоёрыг нүүрэлдүүлэхээс өөр ажил бишгүй байна шүү.

ДЭД САЙД С.ЭНХБОЛД ОО, ЭХНЭРИЙН ТАНЬ НАЙЗ Ш.АЛТАНТУЯА ЭХЭМҮТ-ИЙГ СҮЙРҮҮЛЛЭЭ

ЭХЭМҮТ-ийн захирал Ш.Алтантуяаг даргын суудал суухын тулд тэрбумын авлига өгсөн гэх яриа шар байшингаас жиг жуг гэдэг. Монгол Улсад байгаа цорын ганц хүүхдийн эмнэлэг болох ЭХЭМҮТ-ийг С.Энхболд сайд эхнэрийнхээ найз эмэгтэйгээр удирдуулахаар чичирч, ямар ч сонгон шалгаруулалтгүйгээр цээжээрээ хамгаалж, их хэмжээний авлига авч, тус суудалд томилсон байж болзошгүй нөхцөл байдал илэрч, АТГ-аас хүртэл шалгаж байлаа.

Эрүүл мэндийн салбарыг С.Энхболд бус эхнэр нь удирддаг гэх яриа эрүүл мэндийн салбарынхан дунд байдаг. Сайдын суудлаасаа бууж дэд сайдаар томилогдсон ч С.Энхболд С.Чинзоригоос илүү эрх мэдэлтэй, С.Энхболдоос эхнэр нь илүү эрх мэдэлтэй хэвээр байгаа бололтой. С.Энхболд сайд аа, эхнэрийн тань найз гэгддэг Ш.Алтантуяа ЭХЭМҮТ-ийг сүйрүүлж дууслаа.