Увс аймгийн Сагил сумын Хариг багийн дөрвөн айлын 100 гаруй үхэр өнгөрсөн аравдугаар сарын 29-нд хилийн торонд тулжээ. Тухайн үед нь хилийн 0245 дугаар ангийн цэргийн алба хаагчид үхрийг тууж, 0245 дугаар ангийнхаа хашаанд хашиж, олон нийтийн сүлжээнд “Үхрээ алдсан малчид холбогдож, үхрээ аваарай” гэсэн утгатай мэдээлэл оруулсан аж. Мэдээллийн дагуу тус багийн дөрвөн иргэн малаа авахаар 0245 дугаар ангийн хоёрдугаар заставын дарга н.Оргилболдтой холбогдож, үхрийнхээ талыг авч, 61 үхрээ одоо болтол олоогүй байна. Энэ талаар Сагил сумын Хариг багийн малчин Ц.Оюунбилэгээс зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Танайх хэчнээн тооны үхэр хэдэнд алдсан юм бэ?

       -Өнгөрсөн аравдугаар сарын 25-нд манай үхэр идээшиж, дассан намаржаандаа байсан. Манайх үхрээ үлдээчихээд ойролцоо нүүчихсэн байсан юм. Гэтэл 29-нд манай 37 үхэр бэлчээртээ байхгүй байсан. Тэгэхээр нь олон нийтийн сүлжээн тавьсан мэдээллийн дагуу 0245 дугаар ангийн хоёрдугаар заставын дарга н.Оргилболд руу залгаж, үхрээ сурагласан. Манайх үхрийнхээ эврийг цэнхэр будгаар будсан байсан учир тод тэмдэгтэй гэсэн үг. Гэтэл манай үхэр тоогоороо хилийн заставын хашаанд байсан.

-Танай үхрийг ямар шалтгааны улмаас заставын хашаанд хашчихсан байсан юм бэ?

       -Манай үхэр хойд зүг рүүгээ буюу хил, заставын хашаа руу зүглэдэггүй юм. 0245 дугаар ангиас 20 гаруй километрийн зайтай. Манай үхэр яагаа хашигдсан болохыг тус ангийн хоёрдугаар заставын дарга н.Оргилболдоос тодруулахад “Танай үхэр бусад айлын үхэртэй нийлээд хилийн торонд тулчихсан байсан. Тиймээс цэргүүд үхрийг буцаан тууж, хашаанд хийсэн” гэж тайлбарласан.

-Тэгвэл яагаад үхрийнх нь талыг хашаанаас гаргаад талыг нь гаргаагүй үлдээсэн юм бол?

       -Бид үүнд их гайхаж байгаа. Тэгээд н.Оргилболдоос асуухаар тодорхой тайлбар өгч чаддаггүй юм. Намайг үхэр гаргаад явуул гэсэн биз дээ гээд над руу гүтгээд байдаг юм. Би үхрээ заставын хашаанд байгааг мэдсэн даруйдаа “Манай үхрийн үхрээ авахаар очсон хүнд туулгаад явуулчих” гэсэн юм. Гэтэл намайг торгуулийнхаа 100 мянган төгрөгтэй өөрийн биеэр ирж үхрээ аваарай” гэсэн. Тэгээд маргааш нь буюу аравдугаар сарын 30-нд үхрээ авахаар 100 мянган төгрөгтэйгөө очтол манай үхрийг гаргаад хөөчихсөн. Дөрвөн үхрийг нь хашаандаа аваад үлдчихсэн байсан. Тухайн үед Оргилболд надад “Таныг үхэр хүнээр туулгаж явуул гэхээр чинь хоёр цэргээрээ 33 үхрийг чинь өвөлжөө рүү чинь туулгасан. Үхэр чинь Үүрэг нуурын хоёр захаар байгаа байх” гэсэн юм. Тэгэхээр нь би итгээд үхрээ хайгаад сар шахуу боллоо. Одоогийн байдлаар ямар сураг гараагүй байна.

-Та сумынхаа цагдаад мэдэгдсэн үү. Үхрээ одоог хүртэл хайсаар байгаа юу?

      -Сүүлийн хоёр, гурав хоног өвөлжөөндөө буугаад хайж чадаагүй байна. Сумын цагдаад мэдэгдсэн. Мөн аймгийн Хилийн хороонд мэдэгдэж, Оросын нутаг дэвсгэрээр үхрээ хайх хүсэлт явуулсан. Оросоос зөвшөөрөл ирвэл тэдний хилийнхэнтэй хамт үхрээ хайх юм билээ.

-Танайх сумынхаа хэмжээнд үхрээ хайсан уу?

       -Манайх Хариг багийнхаа нутаг дэвсгэрийг дуустал хайсан мөн. Бөхмөрөн сумын нутаг дэвсгэрээр хайсан. Үзсэн, харсан хүн нэг ч тараагүй болохоор Оргилболд даргыг Орос руу гаргачихсан болов уу гэж хардаж байна. Оргилболд даргын хариуцлагүй байдлаас болж 33 сувай үхрээ алдсанд харамсаж байна. Малчин бид хэдэн малынхаа төлөө халуунд халж, хүйтэнд хөрж, өдөр шөнөгүй явдаг. Ганц өдрийн дотор 33 үхрээ алдах хэцүү байна.

-Танайхаас өөр айл үхрээ алдсан уу?

       -Манайхаас гадна гурван айл үхрээ алдсан. Нэгнийх нь долоо, нөгөөх нь ес, 11 үхэр нь манайхтай хамт сураггүй байгаа. Тэднийхэн мөн цагдаад гомдол гаргасан байна лээ.

-Танай үхэр өмнө нь хил рүү болон 0245 дугаар ангийн хашаанд ойртдог байсан уу?

     -Манайх энд нутаглаад 24 жил болж байна. Өнгөрсөн хугацаанд манай үхэр нэг ч удаа хилийн зурвас хүрч, заставын хашаанд очиж байгаагүй. Би үхрээ хойш нь бэлчээж үзээгүй.

-Та хэдүүлээ амьдардаг вэ?

     -Би зургаан хүүхэдтэй. Дөрөв нь аймгийн төвийн сургуульд сурдаг. Хоёр нь хотод амьдардаг. Би насаараа мал маллаж байна.