Хошууч генерал Ц.Сэргэлэн хоёр жилийн өмнө хөгөө чирч байлаа. АТГ-аас ард түмэнд нээлттэй зарласан нүүрсний хулгайчдын нэгээр тодорч, нэр нүүрээ барж байсан түүхтэй. АТГ-ыг андуурлаа гэж бухимдаж, Ардын намынхныг гүтгэлээ гэж бачуурч байлаа, тэр. Тодруулбал, нүүрсний хулгайчдын эгнээнд шилжихдээ Ц.Сэргэлэн генерал  “Би энэ хэрэгт ямар ч холбогдолгүй. Намын даргадаа тал засаж гүйдэггүй, гэмгүй надад “нүүрсний хулгайч” гэдэг нэр зүүлгэлээ” гэж өөрийгөө өмгөөлсөн. Мөн “Зүгээр байхад зүү шидээд байвал зөрүүлээд тэвнээр хатгана шүү” гэж даналзаж байсан удаатай.

            Гэхдээ зүү, тэвэн ч шидэхгүй байсаар Ц.Сэргэлэн генерал зүгээр л улс төрөөс “явсан”. УИХ-д ч улираагүй, дахиж нэр дэвшээгүй, ер нь сонгуулиас хойш харагдаагүй. Усанд хаясан чулуу шиг алга болсон түүнийг ард түмэн хууль хяналтын байгууллагад шалгагдаж, АТГ-т ээрэгдсээр байгаа л гэж бодож байлаа. Гэвч тэр Монгол Улс, Оросын Холбооны Улсын хоорондын улсын хилийг шалгах Монгол-Оросын хамтарсан комиссын Монголын хэсгийн даргаар жилийн өмнө томилогджээ. Тодруулбал, 2024 оны УИХ-ын ээлжит сонгуулиас гурван сарын дараа уг албан тушаалд томилогдсон байна. Ардын намынхан авлига, албан тушаалын хэрэгт холбогдсон этгээддээ албан тушаал “бэлэглэв” үү эсвэл АТГ андуурсан болж таарав уу.

Тэгвэл бид хошууч генерал Ц.Сэргэлэн “Хар” хочит Б.Отгонбаатар, Ц.Элбэгдорж нар халаас нэгтэй хамтрагчид гэдгийг батлах хэдэн баримын дахин танилцуулж байна.

      Ц.Элбэгдорж 2009 оны зургадугаар сарын 24-нд Ерөнхийлөгч болж, улмаар таван сарын дараа буюу 2009 оны арванхоёрдугаар сарын 4-нд Ц.Сэргэлэнг ХХЕГ-ын дарга, хилийн цэргийн командлагчаар томилж байв. Энэ томилгоо тэдний том төлөвлөгөөний нэг хэсэг байсан. Тодруулбал, Ц.Элбэгдорж Ц.Сэргэлэнг ХХЕГ-ын даргаар томилохтой зэрэгцээд Ц.Элбэгдоржийн сайн найз, “Хар” хочит Б.Отгонбаатар нь “Азаргын гол чонот” ХХК-аараа Булган аймгийн Тэшиг сумын нутаг, “Цагаан жалга” гэх газарт алт ухаж эхэлсэн байдаг. Гол асуудал нь, “Хар” хочит Б.Отгонбаатарын алт ухаж эхэлсэн “Цагаан жалга” гэх газар нь ОХУ-ын хилээс ердөө хоёрхон км зайтай буюу хилийн хамгаалалтын бүсэд хамаарч байсан. Өөрөөр хэлбэл, Ц.Элбэгдорж Ц.Сэргэлэнг ХХЕГ-ын дарга, хилийн цэргийн командлагчаар томилж, харин Ц.Сэргэлэн нь албан тушаалаа ашиглан Ц.Элбэгдоржийн найз “Хар” хочит Б.Отгонбаатарын “Азаргын гол чонот” ХХК-ийн хилийн бүс дэх хууль бус алт олборлолтыг хаацайлж, хамгаалж өгдөг байсан гэсэн үг. Тэд  энэ том төлөвлөгөөгөө дөрвөн жил хэрэгжүүлсэн байдаг.  Сонирхуулахад, Ц.Элбэгдоржийн ганц хобби нь ан. Тиймдээ ч Ц.Сэргэлэн ХХЕГ-ын нисдэг тэргээр Ц.Элбэгдоржийг Булган Тэшиг, Төв аймгийн Мөнгөнморьт сумын Минжийн хангайд аваачиж, ан хийлгэдэг байсан гэдэг.

      Ингээд дөрвөн жилийн дараа буюу 2013 оны гуравдугаар сарын 9-нд Ц.Сэргэлэн ХХЕГ-ын дарга, хилийн цэргийн командлагчийн албан тушаалаас өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдсөн. Чөлөөлөгдмөгцөө тэр өдрөө шахуу “Импайргаз Монголиа” ХХК-ийн Ерөнхий захирлаар томилогдсон. “Импайргаз монголиа” ХХК нь өнөөх л “Хар” хочит Б.Отгонбаатарынх бөгөөд Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутагт Борзон VII талбайд газрын тосны хайгуул, олборлолтын үйл ажиллагаа явуулдаг компани байв. Тус компани “Хар” хочит Б.Отгонбаатарын компани гэдэг нь хэрхэн батлагддаг тухайд, “Импайргаз Монголиа” ХХК-ийг “Лэнддрилл-Интернэшнл” ХХК эзэмшдэг. “Лэнддрилл-Интернэшнл” ХХК нь Батхуягийн Бат-Эрдэнэ гэгчийн нэр дээр бүртгэлтэй. Б.Батхуяг нь “Тэдмэнт групп” ХХК-ийн охин компаниуд болох “Тэдмэнт хийц” ХХК, “Тэдмэнт диви” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлаар ажилладаг. Харин “Тэдмэнт групп” ХХК нь “Хар” хочит Б.Отгонбаатарын үүсгэн байгуулсан компаниудын нэг юм.

    Мөн Ц.Сэргэлэн “Ипайргаз монголиа” ХХК-ийн ерөнхий захирлаар ажиллаж байх үедээ буюу 2014 онд төрсөн ах Ц.Дашням болон “Хар” хочит Б.Отгонбаатарын “Тэдмэнт групп” ХХК-тай хамтран “Сэрүүн шим” ХХК-ийг байгуулж, хүнсний ногоо тариалалтын бизнест ч хөл тавиад амжсан байдаг.

   Ийнхүү “Хар” хочит Б.Отгонбаатарын “Импайргаз Монголиа” ХХК-ийн ерөнхий захирлаар гурван жил ажилласан Ц.Сэргэлэнг Ц.Элбэгдорж 2016 оны наймдугаар сарын 31-нд хоёр дахь удаагаа ХХЕГ-ын дарга, хилийн цэргийн командлагчаар томилсон байдаг. Улмаар Ц.Сэргэлэн энэ албан тушаалдаа дөрвөн жил ажиллаад, 2020 онд УИХ-ын гишүүнээр сонсогдсон түүхтэй.

     Хамгийн ноцтой нь, Ц.Сэргэлэн, Ц.Элбэгдорж хоёрын халаас нэгтэй хамтрагч “Хар” хочит Б.Отгонбаатар нь нүүрсний ордтой болохын тулд 2017 онд тухайн үеийн Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбатыг “авлигадаж”, дээр дурдсан “Азаргын гол чонот” ХХК-ийнхаа нэр дээр таван аймгийн 10 сумын нутаг дэвсгэрт алт, нүүрсний найман тусгай зөвшөөрөл гаргуулж авсан нь 2020 онд илчлэгдсэн байдаг. Улмаар Ж.Эрдэнэбат, “Хар” хочит Б.Отгонбаатар нар хамт хоригдож байв. Тодруулбал, 2016 онд УИХ-аас тогтоол гаргаж, Булган аймгийн Тэшиг, Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын Тост тосон бумбын нуруу, Сэлэнгэ аймгийн Ноён уул орчмыг улсын тусгай хамгаалалтад авч, тухайн бүс нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудын уул уурхайн тусгай зөвшөөрлийг цуцалсан. Энэ тогтоолын дагуу “Хар” хочит Б.Отгонбаатарын “Азаргын гол чонот” ХХК-ийн Булган аймгийн Тэшиг сумын нутаг дахь “Цагаан жалга” уурхай нь хаагдсан байдаг. Улмаар 2017 онд тухайн үеийн Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат тусгай зөвшөөрөл нь цуцлагдсан компаниудад нөхөн олговроор өөр байршилд тусгай зөвшөөрөл олгосон. Энэ үед “Хар” хочит Б.Отгонбаатар Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбатыг авлигадаж, өөрийнхөө “Азаргын гол чонот” ХХК-ийн нэр дээр Өмнөговь аймгийн Хүрмэн суманд 14034.9 га талбайтай XV-020918, Өмнөговь аймгийн Гурвантэс суманд 2883.3 га талбайтай XV-020915, Өмнөговь аймгийн Ханхонгор, Цогт-Овоо, Цогтцэций сумдын нутгийн заагт 8981.9 га талбайтай XV-020913, Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан суманд 880.8 га талбайтай XV-020914, 7696.9 га талбайтай XV-020919, Өвөрхангай аймгийн Хайрхандулаан, Баруунбаян, Гучин-Ус сумдын нутгийн заагт 7957.9 га талбайтай XV-020916, Ховд аймгийн Алтай суманд 996.4 га талбайтай XV-020912 дугаартай тусгай зөвшөөрлүүдийг нөхөн олговор хэлбэрээр олгуулсан байдаг. Улмаар “Хар” хочит Б.Отгонбаатар нь Ерөнхий сайд асан Ж.Эрдэнэбаттай хамт 2020 онд баривчлагдаж, 2021 онд хэргийг нь прокурорын хяналтад буцааснаар хамтдаа суллагдсан байдаг.

   Сонирхуулахад, УИХ-ын гишүүн асан Ц.Сэргэлэнгийн хамтрагч, цаад “эзэн” нь болох “Хар” хочит Б.Отгонбаатарын шүүхэд дуудагдсан хэрэг ганц энэ биш. Тодруулбал, “Хар” хочит Б.Отгонбаатар нь Ц.Элбэгдоржийг Ерөнхийлөгч байх үед эрх мэдлийг нь ашиглан “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийг эзэгнэж, тус үйлдвэрийн Ерөнхий нягтлан, Санхүүгийн албаны даргаар төрсөн дүүгээ, Москва дахь төлөөлөгчөөр төрсөн ахыгаа тус тус томилж, “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн зэсийн гэрээнд гарын үсэг зуртлаа “галзуурч” байсан гэдэг.  Улмаар 2019 онд Эрүүгийн цагдаагийнхан “Эрдэнэт үйлдвэр”-ээс 2009-2017 оны хооронд олон сая ам.доллар оффшор бүс рүү шилжүүлсэн ноцтой хэргийг илрүүлж, “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн Ерөнхий захирал асан Ц.Даваацэрэн, “Хар” хочит Б.Отгонбаатар нарыг баривчлан, цагдан хорьж байв. Харамсалтай нь, Ц.Элбэгдорж хөөцөлдөж байж хэд хонуулаад сулласан гэдэг.

     Товчхондоо, АТГ-ынхан УИХ-ын гишүүн асан Ц.Сэргэлэнгийн ард асар том сүлжээ байдгийг илрүүлж, тиймдээ ч “Нүүрсний хулгай”-н хэрэгт холбогдуулан шалгаж эхэлснээ нийтэд зарлаж байсан гэсэн үг.

Гэвч хошууч генерал Ц.Сэргэлэн нүүрний хулгайн хэргээсээ “суллагдаад” Монгол Улс, Оросын Холбооны Улсын хоорондын улсын хилийг шалгах Монгол-Оросын хамтарсан комиссын Монголын хэсгийн дарга болжээ.