Ардчилсан намын даргад хүч, хөрөнгө хаясан ч батламжлагдаж чадалгүй гунихарч явсан О.Цогтгэрэл өдгөө улс төрд ганхахааргүй болсон. Түүний ийн өвдгөө шалбартал ойчсоны эцэст УИХ-д дахин сонгогдсоны шалтгаан нь Ерөнхий прокурор асан Д.Дорлигжав, “Сахал” Д.Эрдэнэбилэг нар гэх яриа хаа сайгүй явж буй. Ингэж холбох шалтгаан ч мундахгүй. Зөвхөн бизнесээрээ холбогддог баримтыг улс төрийн замналынх нь уналтуудын түүхийн дараа танилцуулна.

“Тэсо” группыг үүсгэн байгуулагч, төрсөн ах О.Сайнбуян нь Увс аймгийн Ардчилсан намын тэргүүлэгч, анхдагчдын нэг. Тийм ч учраас О.Цогтгэрэл АН-ын гишүүн.  О.Цогтгэрэл 2008 оны УИХ-ын сонгуулиар Увс аймагт Д.Дорлигжавын штабыг удирдсан. Дараа нь 2012 оны УИХ-ын сонгуулиар төв АН-ын штабт хүчин зүтгэж, хариуд нь Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн зөвлөх болж байлаа. Ингээд 2015 онд Увс аймгийн АН-ын даргаар томилогдож, улс төрд орох бүрэн бэлтгэлээ базаасан гэж болно. Гэвч 2016 оны УИХ-ын сонгуульд Увс аймагтаа нэр дэвшсэн ч Б.Чойжилсүрэнд ялагдсан. Ингээд яалт ч үгүй “Тэсо”-гийнхоо Ерөнхийлөгчөөр дөрвөн жил ажиллаж байгаад 2020 онд даагаа нэхэн дахин нэр дэвшиж, Төрийн ордны босго давсан түүхтэй. 2020 оны сонгуулийн дараа АН хоёр хуваагдаж, 2021 онд Х.Баттулга, Ц.Туваан нарын фракцаас АН-ын даргаар О.Цогтгэрэлийг сонгосон ч Дээд шүүх түүнийг батламжлаагүй юм. Ингээд О.Цогтгэрэл 2022 онд УИХ дахь АН-ын бүлгийн даргаар томилогдож, “шарх”-аа нөхөж, улс төртэй бүр мөсөн холбогдоод байна. Олон нийт О.Цогтгэрэл болон “Одон”-гийнхны бизнесийг “Бамбар” зайрмаг, “Милко” сүү, “Зөв” аарцны ундаа, “Сакура” будаа, “Лапша” гоймонгоор төсөөлдөг. Гэвч О.Цогтгэрэл, түүний ах, дүү нарын бизнес өдгөө уул уурхай, барилгын салбарт хүчээ авсан. Тэр тусмаа О.Цогтгэрэлийн уул уурхай, барилгын бизнесүүд нь нутгийн ах, Ерөнхий прокурор асан Д.Дорлигжавтай холбогддог “гэмтэй”. 

О.ЦОГТГЭРЭЛ НҮҮРСНИЙ ХУЛГАЙН СХЕМТЭЙ ИНГЭЖ ХОЛБОГДДОГ

        Уул уурхайн тухайд, 2013 онд УИХ-ын гишүүн О.Цогтгэрэл, түүний төрсөн ах О.Сайнжаргал, төрийн өмчит “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал асан О.Сайнбуян агсан нарын “Ай Пи Ди Ар” ХХК болон Худалдаа хөгжлийн банкны эзэн, “сахал” хочит Д.Эрдэнэбилэг, Ерөнхий прокурор асан Д.Дорлигжавын төрсөн дүү Д.Баатар нарын хамтран эзэмшдэг “Империалс майнинг корпорэйшн” ХХК нь хамтран “Баюуд майнинг” ХХК-ийг байгуулсан байдаг. Улмаар “Баюуд майнинг” ХХК-ийн нэр дээр Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын нутагт байрлах XV-007674 дугаартай 5026.8 га талбай бүхий “Шивээт улаан уул” хайгуулын тусгай зөвшөөрлөөс эхлээд алт, нүүрс, газрын ховор элементийн асар олон орд газрын хайгуулын болон ашиглалтын тусгай зөвшөөрлүүдийг “хамсан” байдаг.

       Барилгын тухайд, О.Цогтгэрэлийн “Тэсо констракшн” ХХК, “Грийн групп” ХХК, “Бэгдү пропертиз” ХХК тэргүүтэй барилгын компаниуд нь нийслэлийн 21 дүгээр хороололд “Содон” хороолол, “Маршал таун”-ы хажууд “Скай гарден”, Нисэхийн тойргийн хажууд “Актив гарден”, Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн баруун хойно “Alpha zone” хотхон зэрэг олон мянган айлын хотхон, хороолол барьж, зах зээлийн үнээр борлуулсан байдаг. Сонирхуулахад, “Скай гарден” хотхоны газар Ерөнхий прокурор асан Д.Дорлигжавын гараар дамжин нэг үгээр бол “дээрэм”-ийн замаар О.Цогтгэрэлд ирсэн гэлцдэг. Түүнчлэн, О.Цогтгэрэлийн “Экспокс” ХХК нь Дархан цаазат Богдхан уулын Жаргалантын аманд УИХ-ын гишүүн Х.Ганхуяг, Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн, УИХ-ын гишүүн асан Ж.Мөнхбат нарын хаус, хотхонуудтай айлсуулан 45 айлын тансаг зэрэглэлийн “Palm Springs Resort and Villa” хотхон барьж буй. О.Цогтгэрэлийн “Palm Springs Resort and Villa” хотхоны хамгийн жижиг буюу 126 м2 талбайтай хаус нь л гэхэд 700 сая төгрөгөөр зарагдаж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, санхүүгийн энэ сүлжээг нь Ерөнхий прокурор асан Д.Дорлигжав гарган өгч, хамгаалж, ашгаас нь хуваалцдаг бололтой. Ингээд зогсохгүй хамгийн сүүлд гэхэд л О.Цогтгэрэлийн мэдлийн компанийн Дархан цаазат Богдхан уулын Жаргалантын аманд барьж буй “Palm Springs Resort and Villa” хотхон руу улсын төсвөөр цахилгаан, авто зам татсан байж болзошгүй ноцтой мэдээлэл бий. Эрх мэдэл, албан тушаалаа ашиглан төсвийн мөнгөөр хувийн хаус хороолол руугаа цахилгаан, засмал зам татсан нь тогтоогдвол тэр хуулийн хариуцлага хүлээхээс аргагүй болно. Өөрөөр хэлбэл, энэхүү хууль бус үйлдлийн талаар хууль, хяналтын байгууллагад хэн нэгэн өнөөг хүртэл гомдол, мэдээлэл гаргаагүй, хүргээгүй байгаа байж мэдэх юм.

Улс төрийн нөлөөллийн хувьд, О.Цогтгэрэл АН-ын хууччуулаар араа хамгаалуулдаг гэхэд хилсдэхгүй. Тухайлбал, О.Цогтгэрэл дээр дурдсанчлан 2008 онд Д.Дорлигжавын сонгуулийн штабыг удирдаж, хариуд нь улс төрийн ивээлд нь орж, төрсөн дүүтэй нь уул уурхайн компаниар халаас нэгтгэсэн. Дараа нь Н.Алтанхуягийн зөвлөхөөр гурван жил ажиллаж, түүний дэмжлэгээр улс төрд орох замаа бүр мөсөн зассан. Сүүлд Х.Баттулгын дэмжлэгээр түүний фракцын АН-ын даргаар сонгогдож байв. Түүнчлэн О.Цогтгэрэлийн хүү Ц.Ганзориг, төрсөн ах О.Дамжингийнх нь хүү Д.Ганбаяр нар нь АН-ын хууччуулын нэг, алдарт “нүүрсчин” Ш.Адьшаагийн хүү А.Биндэрьяатай “ИКЮ сөрвэй” ХХК, “Голден эйж юнайтед” ХХК-ийг хамтран эзэмшдэг. Гэлээ гээд “Баюуд майнинг” ХХК-ийн нэр дээрх хайгуул, ашиглалтын талбайнууд, томчуудаар хамгаалуулсан хаус хорооллуудын цаадах бодит үнэн цаг хугацааны эрхээр олон нийтэд ил болох нь дамжиггүй.