“National Geographic” сэтгүүл өнгөрсөн жил нээлтээ хийсэн шинжлэх ухааны түүхэн таван ололтыг онцолжээ. Хүн төрөлхтөн, ертөнцийн үүсэлтэй холбоотой шинжлэх ухааны ололтуудыг шинээр нээн илрүүлж байгаа нь дэлхий нийт үнэн түүхтэйгээ илүү ойртож байгаа тухай мэргэжилтнүүд дурдаж байна.
Олон тэрбум жилийн өмнө үхэж буй од дэлбэрч, хүн төрөлхтний нэрлэж заншсанаар их тэсрэлт бий болсноор анх ертөнц үүссэн гэдэг. Дэлбэрэлтийн улмаас нэгэн одны хэлтэрхий дэлхий дээр унасан байсныг анх 1969 оны есдүгээр сард илрүүлж байсан аж. Харин өнгөрсөн жил уг одны хэлтэрхий дээр хийсэн судалгаагаа дуусгаж, 4.6 тэрбум жилийн настай одны хэлтэрхий болохыг олж тогтоосон аж. Энэ нь манай галактик, нарны аймаг үүссэнээс эртний зүйл болоод байгаа юм.

Хамгийн анхны тираннозавр буюу 90 см орчим урттай, хав нохой шиг хэмжээтэй, урт сүүлтэй үлэг гүрвэлийн биеийг судлаачид хясаанаас нь салаагүй байхад олж байсан гэнэ. Анх 1983 онд Америк тивд байрлах Монтана Улсаас тираннозаврын доод эрүү, 2018 онд Канад Улсаас хөлийн хумсыг нь олж байжээ. Уг олдцууд нь 71-75 сая жилийн настай болохыг нь шинжилгээгээр тогтоосон байна. Мөн мэргэжилтнүүдийн онцолсноор хамгийн анхны тираннозавр нь дэлхий дээрх хамгийн бага биетэй махчин амьтан байж болзошгүй гэнэ.

Бүтэн сараас ч илүү гэрэлтдэг Бетелгеуз од 2019 оны арванхоёрдугаар сараас гэнэт бүдгэрч эхэлсэн байна. “НАСА”-гийн эрдэмтэд Бетелгеуз од ийн бүдгэрэх болсныг тухайн одны хугацаа дуусч, дэлбэрэх гэж байгаатай холбон тайлбарласан. Харин эрдэмтэд уг тайлбараа өнгөрсөн оны наймдугаар сард Хаббл сансрын дурангаар ажигласнаар бататгажээ. Эрдэмтэд “Дэлхий өнцөг булан бүрт хамгийн тод бөгөөд хамгийн хачирхалтай Бетелгеуз одны сүйрлийн дэлбэрэлтийг харж чадна” гэв.

Австрали Улсын Ла Тробын их сургуулийн оюутан Жесси Мартин, Анжелин Лийз нар Өмнөд Африкийн Йоханнесбургт судалгаа хийж явахдаа хачирхалтай гавлын яс олжээ. Хоёр сая гаруй жилийн настай уг гавлын яс нь хүн төрөлхтөн эртний өвөг дээдэс буюу хомо эректусынх болохыг нь лабораторийн шинжилгээгээр тогтоожээ. Түүхэнд үлдэхүйц шинжлэх ухааны нээлт нээсэн оюутан судлаач нарын нэг Жесси Жастин “Одоог хүртэл үнэхээр хомо эректусын гавлыг ясыг олсондоо итгэж өгөхгүй л байна. Гэхдээ энэ нээлт маань хүн төрөлхтөн өөрсдийн ургийн модыг зүй, зохистой, үнэн бодитоор судлахад хамгийн их туслалцаа үзүүлнэ гэдэг итгэлтэй байна” хэмээжээ.

Канад Улсын Онтарио хааны музейн палеонтологичид 70 сая гаруй жилийн настай үлэг гүрвэлийн чулуужсан эсэд ДНХ-гийн судалгаа хийж чадсан. Шумуулны цусны найрлагыг ч гаргаж авахаас хэцүү уг ажлын үр дүнд эсээс бөөм, хромосом хэлбэрүүд гаргаж авсан аж. Гэвч эс дотор бөөмийн генетик дайвар нь 70 сая жилийн өмнөхөөс өөрчлөгдөөгүй байх магадлалтай болохыг илрүүлжээ.

| СОНИРХОЛТОЙ ШИНЖЛЭХ УХААН: Дэлхий дээрээс олдсон хамгийн эртний эд зүйл нь манай нарны аймгаас ч урт настай |
|
С.АМАРСАЙХАН: Орон сууцны залиланд өртсөн хохирогчдийн тоо нэмэгдсээр байна
2026-08-21 17:03:55
Зэрлэг амьтдын амьдрах орчныг хамгаалах чухал шийдэл
2026-08-21 16:48:59
ЗӨӨВРИЙН БАРОКАМЕРЫН АШИГЛАЛТЫН СУРГАЛТ, ДАДЛАГА ЗОХИОН БАЙГУУЛЖЭЭ
2026-08-21 10:22:05
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 67 зөрчил бүртгэгджээ
2026-08-21 10:10:00
2026-08-21 08:42:21
Хөнгөн атлетикийн ахмад мастерууд дэлхийн аваргыг зорилоо
2026-08-21 07:36:35
НҮБ-ын Ази, Номхон далайн бүсийн дэд захирал Биате Транкманнтай уулзлаа
2026-08-21 07:20:00
Дэлхийн нүүдэлчдийн VI их наадамд оролцох тамирчдыг үдэн гаргах ёслол болов
2026-08-21 07:10:00
“UNCCD COP17”-гийн нээлттэй яриа хэлэлцүүлгийн эхний хуралдаан болов
2026-08-21 07:00:00
ЗУРХАЙ: Үс засуулах буюу шинээр үргээлгэвэл өчүүхэн өвчин ирнэ
2026-08-21 06:00:00
Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг, Бернис Свартсыг хүлээн авч уулзлаа
2026-08-20 18:02:29
ЦАГААХАН СЭТГЭЛТЭЙ, ХОНГОРХОН НАЙЗ МИНЬ
2026-08-20 17:29:31
ЦЭЦЭГ ШИГ БҮСГҮЙ МИНИЙ ЭЭЖ
2026-08-20 17:23:50
Сангийн сайд З.Мэндсайхан: Бид нэмж зардал үүсгээгүй, харин ч батлагдсан төсвөөсөө танаж байна
2026-08-20 16:40:36
Ерөнхий сайд Н.Учрал: Төсвийн орлого төсвийн зардлаас 1.4 их наяд төгрөгөөр дутуу төвлөрч байна
2026-08-20 14:02:34
Хятадын Фу Жиан мужийн Худалдааны танхимын тэргүүнтэй уулзалт хийлээ
2026-08-20 12:44:10
У.Есүгэн өсвөрийн дэлхийн аваргын хүрэл медалийн болзол хангалаа
2026-08-20 12:17:15
Н.УЧРАЛ: Эрчим хүчний тарифыг нэмэгдүүлэхгүй гэх бодлого барьж байгаа
2026-08-20 12:08:41
Хөлөнбуйрт Хятад, Орос, Монголын сэтгүүлчдийн хамтарсан сурвалжилга эхэллээ
2026-08-20 11:58:23
Нарны эрчим хүчний халаалтын систем суурилуулсан айлд зочиллоо
2026-08-20 11:48:12
“BIB Discovery Energy” эрчим хүчний салбарт шинэ технологи нэвтрүүлж эхэлжээ
2026-08-20 11:42:03
Эх мазаалай бүхий “СОР17” сэдэвт дурсгалын марк гарлаа
2026-08-20 11:25:41
Кени Улстай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх хоёр талт уулзалт хийлээ
2026-08-20 11:15:33
“НОМАТЕК ЧАЛЛЕНЖ”-ийн шилдгээр шалгарсан багуудад шагнал гардуулав
2026-08-20 10:48:03
2026-08-20 10:32:00
Хятадын Засгийн газрын тэтгэлэгийг урилгыг 357 оюутан авлаа
2026-08-20 10:25:09
2026-08-20 07:58:26
Б.Өлзийбаяр “Дэлхийн шилдэг малчин” хэмээх шагналын эзэн боллоо
2026-08-20 07:48:14
Б.Азжаргал “Equipped powerlifting” ДАШТ-ээс 1 алт, 3 хүрэл медаль хүртжээ
2026-08-20 07:33:02
Б.Эрдэнэбулган, Б.Энгүүн нар шорт трекийн Азийн цомоос мөнгөн медаль хүртэв
2026-08-20 07:00:00
ЗУРХАЙ: Үс засуулах буюу шинээр үргээлгэвэл нас уртасна
2026-08-20 06:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |