ХАГАЦАХААС БҮҮ АЙ, ЭЦЭСТ НЬ БИД УУЛЗАХ БОЛНО

                “The Cord of Life” буюу  “Хүй” уран сайхны кино жинхэнэ уран бүтээл болжээ. Хэзээ ийм сэтгэлд хүрсэн кино үзсэнээ бараг мартсан байна. Үнэндээ хэт их чамирхал, хөндий хоосон, авцалдаагүй олон дүрс, хэтрүүлэлтэй жүжиглэлтээс залхаад байсан юм.   Гэтэл эл киног үзсэн даруйд л сэтгэл үймэрч, ирэх жилүүдэд биш ч энэ намартаа мартагдахгүй цээжинд нэг тийм хөндүүр бий болчихлоо.

        Кино театраас гараад, хаашаа явах, юу хийхээ мэдэхгүй хэсэг “гацав”. Зүгээр л ээж рүүгээ залгаад, “Та ээж, аавыгаа санаж байна уу” гэж  асуугаад, чангаас чанга тэвэрмээр санагдлаа. Бас өсвөр насны охин байхдаа өөдөөс нь сөргөж, ам мурийж, ширүүн харц шидэж явсан даа уучлалт гуймаар...Аль эсвэл чим чимээгүй суугаад, суугаад л баймаар, намуухан ая сонсмоор мэдрэмж төрж байлаа.

      “Хүй” уран сайхны киноны уран бүтээлчид киногоо байгаль, хуучин байшин, цөөн жүжигчин, хөгжим, ардын урлагаар чимж, эх үр, хүйн холбоог яг голыг нь олоод, үзэгчдийн өмнө дэлгээд тавьчихжээ. Урлаг хүний сэтгэлийг  хүчээр хөдөлгөдөг байх ёсгүй, харин тэд үнэхээр мэдрэмжтэй байлаа.

     Уг киноны зохиолыг Циао Сишүэ гэх өвөрмонгол бүсгүй бичиж, найруулжээ. Мөн түүний анхны уран бүтээл гэнэ. Ирээдүйд түүнээс хүний сэтгэл рүү “өнгийсөн” бүтээлүүд олон “төрнө” гэдэгт итгэлтэй байна. Харин гол дүрд өвөрмонгол жүжигчин н.Бадам, н.Идэр нар тогложээ. Найруулагчийн дүр сонголт, тэдний жүжиглэлт биширмээр байлаа.

  Харин киноны талаар цухас тэмдэглэвэл,

       Алс гэх хөгжимчин, дуучин залуу ой санамжаа алдсан ээжийгээ хүссэн газарт нь хүргэж өгөхөөр Бээжин хотоос төрсөн нутагтаа ирснээр киноны үйл явдал эхэлнэ. Тэр ээжийгээ төрсөн гэрт нь авчирсан ч ээж нь гэрээ хайсаар, нэг л зүйл дутуу мэт ийш тийш гүйнэ. Алс өөрийг нь ч танихгүй ээжийгээ харахдаа бачуурч, бухимдахгүй харин ч тэвчээртэйгээр халамжилна.

      Харин том хүү нь ээжийнхээ араас төрсөн гэртээ ирээд, ээжийнхээ бараг хоёр атга давс хийчихсэн цайг дуустал уугаад, дүүгийнхээ хуучин морин хуурыг “Би засуулаад ирье” гээд гараад явчхав. Тэр цай амьдралын гашууныг, хуучин хуур тэдний өнгөрүүлсэн амьдралын түүхийг илтгэж байгаа болохоор л тэр байх гэж таамаглав.

        Ээжийнх нь тэгж ихээр хайж, бэтгэрч байсан зүйл нь өөрийн ээж, аавдаа очих л байж. “Ээж байгаа газар л гэр байдаг” гэдэг нь тэр болов уу.

    Гэвч хоёр хүүдээ хоргодсоор, тэднийгээ бодсоор явж чадахгүй байгаа. Хүүхдүүд нь явуулж чадахгүй байгааг ээжийгээ алга болгохгүй байх, ус руу унах зэргээс сэргийлэн өөртэйгөө холбон олсоор илтгэнэ. Мөн нь эх, үрийн хүйн холбоог ч бэлгэдэж байлаа. Хүмүүний амьдралд эхлэл бас төгсгөл гэж үгүй. Харин хүйн холбоо, амин хэлхээс л гэж буй мэт. 

        Киноны төгсгөлд Алс хүү бэхэлсэн олсоо тасалж, ээж нь ээж, аавынхаа гараас хөтлөөд, жоохон хүүхэд шиг инээмсэглэсээр наран зүг яваад өглөө. Гэхдээ тэд хэзээ нэг өдөр эргэн уулзах болохоор Алс хагацахаас айгаагүй болов уу...

      Хамгийн гоё хэсгүүдийг нь энд бичихгүй үлдээе. Харин уншигч та бүхэн уг киног үзэж, үйл явдлын гогцоог тайлж,  үгээр илэрхийлэмгүй нандин мэдрэмжийг аваарай.