Японы Канагавагийн Дэлхийн хүүхдийн урлагийн үзэсгэлэнгийн уралдаанд Монголоос есөн хүүхдийн бүтээлийг илгээснээс Орчин үеийн зургийг үндэслэгч, их зураач Б.Шаравын нэрэмжит Говь-Алтай аймгийн Есөнбулаг сумын III сургуулийн 10а ангийн сурагч Бямбасэнгийн Лочингийн зураг шагналт байрт шалгарсан билээ. 1981 оноос хойш хоёр жил тутам зохиож ирсэн уг үзэсгэлэнд дэлхийн 56 орны хүүхдүүд 8062 бүтээл илгээснээс монгол хүүхэд ийн анх удаа “Канагавагийн шагнал”-ын эзэн болжээ. Буйдхан хөдөөд амьдардаг зураач хүүтэй ярилцсанаа хүргэе.  

-Сайн уу, олон улсын уралдаанд зурсан зураг чинь шагналт байрт шалгарчээ. Баярын сэтгэгдлээсээ хуваалцахгүй юу?

     -Баярлалаа, танд. Өнгөрсөн оны есдүгээр сард Завхан, Говь-Алтай, Баянхонгор аймгийн сургуулийн хүүхдүүдийн дунд “Уур амьсгалын өөрчлөлт, үүний хүүхдэд нөлөөлөл” сэдвээр гар зургийн уралдаан болсон. Миний зурсан зураг уралдаанд тэргүүлж, улсын хэмжээний уралдаанд оролцсон юм. Улсад шалгараад Японы Канагавагийн Дэлхийн Хүүхдийн урлагийн үзэсгэлэнгийн уралдаанд оролцоод шагналт байрт шалгарсан сайхан мэдээг өчигдөр (уржигдар) мэдлээ. Үнэхээр их, бүүр маш их баяртай байгаа. Би олон улсын уралдаанаас шагнал авна гэж огт бодоогүй. Сургуулийн маань захирал энэ мэдээг надад анх дуулгасан. Өөртөө ч итгээгүй, хүүхдүүд, багш нар, гэр бүлийнхэн минь баяр хүргээд сайхан өдрүүд үргэлжилж байна.

-Чи зургийнхаа утга санааны талаар ярьж өгч болох уу. Зургийнхаа санааг хаанаас олсон бэ. Хэд хоног зурав?

-Нэг өдөр зургийнхаа санааг бодоод, нэг өдөр нь зургаа зурсан. Тэр зургийг гаргах гэж хоёр хоног болсон гэсэн үг. Эх дэлхийдээ тэнүүн сайхан, эрх чөлөөтэй, тал нутагтаа тархаж амьдаръя гэсэн санаагаар зурсан юм. Уралдааныхаа нэрийг харж байгаад тийм санаа олсон. Хүүхдүүд бид ч бас эх дэлхийгээ хайрлаж, хамгаалах хэрэгтэй гэж бодсон учраас автомашины зам руу ногоон зүлэг түрээд, тоглож яваа хүүхдүүдээр санаагаа илэрхийлсэн. Тэр санаа минь хүмүүст таалагдсан юм шиг байна лээ. Өөрт маань ч гэсэн таалагдаж байгаа. Анх зургаа А3 цаасан дээр зураад явуулсан юм. Олон улсын уралдаанд оролцох болсон тул дахиж том хэмжээтэй цаасан дээр зурсан. Дахиж зурахдаа илүү сайжруулаад, санаагаа баяжуулаад явуулсан.

-Багаасаа л зураг зурах сонирхолтой байсан уу. Дугуйланд явдаг уу?

-Тийм ээ, миний ээж гоё зурдаг хүн бий. Намайг цэцэрлэгт байхад ээж дэмжиж, зургийн уралдаанд оролцуулдаг байсан. Сургуульд ороод зургийн багшийнхаа дугуйланд явдаг болсон. Одоо гэхдээ дугуйланд явахгүй байгаа. 

Ахаарлаа сайн төвлөрүүлж сурдаг болохоор их хичээнгүй болсон. Манай сургуулийн хүүхдүүд зураг зурах сонирхолтой байдаг ч уралдаан болдоггүй болохоор зарим нь шантраад больчихдог. Би сургуулийнхаа болон аймгийн хэмжээнд болдог зургийн уралдаанд тогтмол оролцож, амжилт үзүүлэхийг хичээдэг.  

-Улсын чанартай тэмцээнд олон удаа оролцож байсан уу?

-Манайх орон нутагт байдаг болохоор тэр бүр оролцоод байж чаддаггүй. Эндээс Улаанбаатар хот руу зургаа явуулахаас эхлээд асуудал их бий. Замдаа эвдэрч, алга болох зэргээс эхлээд хэцүү байдаг. Би нэг удаа уралдаанд оролцох гээд хот руу зургаа автобусаар явуулсан юм. Гэтэл нөгөө зураг маань хотод очиж амжилгүй алга болчихсон. Жолоочоос нь асуухаар “Мэдэхгүй” гээд байдаг юм байна лээ. Тэгээд л тэрнээс хойш дахиж зураг явуулаагүй.

-Ээж нь чамайг их дэмждэг бололтой. Олон улсын уралдаанд шагналт байрт шалгарсан гэдгийг нь сонсоод юу гэж байна вэ?

-Миний ээжийн мөрөөдөл намайг зураач болгох. Тэмцээний талаар сонсоод өвөө, эмээ, ээж минь надаас илүү баярласан. “Хүүгээрээ бахархаж байна” гэж хэлсэн. Би ч бас энэ уралдаанаас урам авч, илүү гоё зураг зурах юм сан гэж бодож байгаа. Өвөө, эмээ, ээжийгээ баярлаж байгааг харсан чинь гоё санагдаж, баярын мэдрэмж төрж байгаа.

-Ээжийн чинь мөрөөдөл чамайг зураач болгох юм байна. Чиний мөрөөдөл юу вэ?

-Би ээжийнхээ мөрөөдлийг биелүүлээд зургийн багш болно. Энэ ч бас миний хамгийн том мөрөөдөл байгаа юм. Том болж байгаад чимээгүй, нам гүм өөрийн гэсэн урлангийн газартай болно. Тэндээ өөрийнхөө хүссэн бүх зургийг зурна гэж мөрөөддөг. Зураг зурахад орчин маш чухал юм шиг санагддаг. Би чимээгүй л газар байвал зураг зурмаар санагдаад байдаг. Гэхдээ хичээл орчихсон учраас зургаа зурж чадахгүй байгаа. Бас миний нэг мөрөөдө аавтайгаа уулзах. Аавыгаа харахыг их хүсэж, мөрөөддөг. 

-Зураг зурахад хүндрэлтэй зүйл байдаг уу. Гар эвлэхгүй ч гэдэг юм уу, зураг зурж чадахгүй өдөр байдаг уу?

-Дотроо “тийм зүйл зурна” гээд бодчихоод байгаа мөртлөө анхаарал төвлөрөхгүй, гар салганаад нэг л болж өгөхгүй өдөр байдаг. Би харандаагаар зураад, усан будгаар буддаг юм. Тэгээд анхаарлаа төвлөрүүлж чадаагүйн улмаас өнгөө буруу гаргах, өөр хэсгийг буруу өнгөөр будах, яг дуусах гэж байхад өнгө холих зэрэг алдаа гаргадаг. Энэ үед л надад хамгийн хэцүү байдаг. Тэр тусмаа яг дуусах гээд төгсгөл хэсгээ буруу өнгөөр будаад, өнгө холиод зургаа хэрэггүй болгох тохиолдолд үнэхээр их харамсдаг.

-Чи ямар сэдвийн зураг зурах дуртай вэ?

-Би байгаль зураг зурах дуртай. Ихэвчлэн нутгийн уул, голыг зурдаг юм. Сутай, Бүс хайрхан, Зүйлийн гол, Хар азаргын нуруу, Хантайшир, Далангийн нурууныхаа зургийг зурах дуртай. 

Надад байгалийн зураг харахаар өөрийн эрхгүй тайван, амгалан мэдрэмж төрөөд байдаг. Хүмүүсийг ч бас миний зурагнаас тайван байдлыг мэдрээсэй гэж хүсдэг юм.

-Зурсан зургаа тоолж үзсэн үү. Бас бусдад үнэ хүргэж, зарсан тохиолдол бий юү?

-Тоолбол олон байх аа. Гэхдээ тоолж үзэж байгаагүй ээ. Зарим хүн нутгийн зургийг минь худалдаж авах гээд үнэ асуудаг. Өнгөрсөн намар сургуульдаа өөрийнхөө бүтээлүүдээр үзэсгэлэн гаргасан. Тэр үед хүмүүс зургийг минь маш их сонирхож байгаа харагдсан. Ангийн маань найзууд заримдаа “Хүүхдийн төрсөн өдөрт очих гэсэн юм. Бэлгэнд өгөх зураг зураад өгөөч” гээд гуйдаг. Зарим хүүхэд зураг зуруулаад мөнгө өгөхөөр нь  зургийн хэрэгслээ авдаг.