Хаврын тэргүүн сарын шинийн 8-ны өдөр нь жилийн 365 хоног дахь тамын хаалга хаалттай оршдог цор ганц өдөр гэгддэг. Дарь эх болон Манал бурхны буулттай эл өдөр үйлдсэн буян, нүгэл 1000 дахин арвиждаг хэмээдэг. Мөн энэ өдрийг Манал бурхны дүйчин өдөр хэмээх нь ч бий. Бурхан багшийн сургаалд өгүүлснээр 2500 гаруй жилийн өмнөх хаврын тэргүүн сарын шинийн 8-нд Бурхан багшийн арслант ширээний тавцангаас таван зүйл мангас гаран Очирваань бурхан болж хувилаад тэрсүүдийн багш нарыг номхтгосон рид үзүүлсэн. Үүнд даган баяссан өглөгийн эзэд тахил өргөснөөр асар их буян хураасан юм. Тиймээс эл өдөр буян үйлдэж, ном хуруулбаас муу бүхэн арилах шалтгаан болж, буян заяа дэлгэрэх нигууртай хэмээжээ.
Буян хийгээд нүглийн аль нь ч арвижих эл өдөр хүмүүн биетэн өөрийн үйлийг төрөл бүрээр хийх бөгөөд монголчууд эртнээс шинийн 8-нд багтаж, шинэ жилийн заслаа хийлгэх болсон нь ирэх жилийн буян арвижихын ерөөл хэмээн үздэг аж.

-Жавши,
-Буян хишгийн даллага,
-Лхам тахина,
-Нанжиддашзэвэг,
-Дөрвөн уулсын сан, сэжим,
-Гэгдор,
-Жанаггагдага,
-Дандондов,
-Түй, мандал өргөх зэрэг үйл хийж, ном уншдаг. Дээрх шинийн 8-нд үйлдэх үйл, засал, номын талаар дэлгэрүүлбэл,
Жавши үйлдэх: Бурхны шашны томоохон гүрэм буюу 400 их балин тахил буюу Жавши заслыг хийдэг. Жавши нь дөрвөн зүгээс хүн амьтны амьдралд гай тотгор үзүүлэгч хар, шар, улаан, цагаан зэтгэр буюу хорлогчийг номхотгох засал юм.
Буян хишгийн даллага буюу Алтангэрэлийн даллага: Гол шүтээн Намсрай бурханд залбирч, бурхан сахиусын авралыг даллах, эдгэршгүй өвчний ерөндгийг даллах, эргэлзээ тээнэгэлзээгүй оюуныг даллах, доод гурван заяанд унахгүй дээд сайхан төрлийг даллах, идээ ундаа, хувцас хэрэглэл, эд баялаг бүхнийг есөн үедээ дэлгэрэхийг даллах, таван хошуу малыг тал дүүрэн болгохыг даллах, үхэл хагацлыг үл халдаах урт насыг даллах юм.
Лхам тахих: Арван хангал сахиуснаас лхам сахиус нь замба тивийг дааж, хойд мөсөн далайд оршдог гэж үздэг. Дэлхийг даасан бурхан учир үр хүүхдийн буян заяа, хань ижлийн сайн сайхан, ажил үйлс дэлгэрэн дээшлүүлэх, архи болон элдэв зүйлд донтох хорлолоос гэтэлгэх увдистай аж.
.jpg)
| Шинийн 8-нд буян үйлдэх ёсон болон түүний тухай |
|
Францад язгуур урлагийн тоглолт зохин байгуулав
2026-03-05 18:14:27
Б.Баасанхүү жүдо бөхдөө эргэн ирлээ
2026-03-05 17:02:34
Каваүчи Широд “Чингис хаан” үндэсний музейгээс талархал илэрхийлэв
2026-03-05 14:36:02
Үндэсний дээд лигийн үнэ цэнэтэй тоглогчоор О.Эрдэнэцогт тодорлоо
2026-03-05 13:27:27
2026-03-05 13:00:00
Дархан-Уул аймагт менингококкт өвчний тохиолдол бүртгэгджээ
2026-03-05 10:03:41
Жүдочин хүүхдүүд Европын нээлттэй тэмцээнд оролцохоор Туркийг зорилоо
2026-03-05 09:45:52
Т.Энхжин “Шилдэг-8”-ын 68 кг-ын жинд түрүүллээ
2026-03-05 09:20:09
Б.Бат-Эрдэнэ “Шилдэг-8”-д жин өгсөн барилдаж түрүүлэв
2026-03-05 09:14:42
Спортын наадмуудын бэлтгэл ажлын талаар хэлэлцлээ
2026-03-05 07:40:00
Б.Баттүшиг Паралимпын хорооны удирдлагыг хүлээн авч уулзав
2026-03-05 07:30:00
“МИЛАН–КОРТИНА-2026” паралимпын наадамд манай тамирчид өрсөлдөнө
2026-03-05 07:20:00
“ШИЛДЭГ-8” ТЭМЦЭЭНИЙ ЭХНИЙ ӨДРИЙН АВАРГУУД ТОДРОВ
2026-03-05 07:10:00
ТАНХИМАА ӨӨД НЬ ТАТАХ ЗАСГИЙН ШИЙДВЭРҮҮД
2026-03-05 07:00:00
СУРВАЛЖИЛГА: ФРАНЦЫН АЛДАРТ ТОМ АЯГАТАЙ ХАЛУУН ШОКОЛАД УУНГАА БОЛЗОХ БОЛОМЖТОЙ “LAMOUR EN PARTAGE” КАФЕНААС
2026-03-05 07:00:00
Ц.МӨНХ-ЭРДЭНЭ:ОЛОН УЛСЫН МӨСӨН СИЙЛБЭРИЙН “ICE ALASKA 2026” ТЭМЦЭЭНИЙ ШҮҮГЧЭЭР АНХ УДАА АЖИЛЛАЛАА
2026-03-05 07:00:00
ЭХ-НИЙ САЙД Б.ЧОЙЖИЛСҮРЭНГИЙН 10 ЖИЛИЙН АНГИЙН НАЙЗУУД “ЭРДЭНЭТ”-ЭЭС 148 ТЭРБУМ, “ШИВЭЭ-ОВОО”-ГООС 136 ТЭРБУМ ТӨГРӨГИЙН ТЕНДЕР АВЧЭЭ
2026-03-05 07:00:00
ЖИНХЭНЭ “ЗЭВҮҮН ГАР” БОЛ ЧӨЛӨӨТИЙН “ЗИДАН” БАЯРАА
2026-03-05 07:00:00
“MCS”-ИЙН “БЭР”
2026-03-05 07:00:00
Голомт банк “Үндэсний хиймэл оюуны аян”-ыг дэмжин ажиллана
2026-03-04 14:49:31
ХӨСҮТ: Улаанбурхан өвчний гурван шинэ тохиолдол батлагджээ
2026-03-04 14:47:50
ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЭРХИЙГ ХӨНДСӨН ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГТ УИХ-ЫН ГИШҮҮН Г.ХОСБАЯРААС ӨӨР ТӨРИЙН ТҮШЭЭ ОРОЛЦСОНГҮЙ
2026-03-04 13:53:59
"Мөнгө угаах гэмт хэрэг мөрдөн шалгах ажиллагаа” сэдэвт сургалт болж байна
2026-03-04 13:23:26
Хөдөлгөөний эрчим, ачаалал өндөртэй байршлуудад уулзваруудыг шинээр барьж байгуулна
2026-03-04 12:54:31
“Холын цагаан манан” кино эрүүл мэндийн салбарын бодит үнэнийг харуулна
2026-03-04 11:49:38
Чөлөөтийн "ШИЛДЭГ-8"-ын анхдугаар тэмцээн эхэллээ
2026-03-04 11:27:42
ТАНИЛЦ:Энэ сарын тэтгэвэр, тэтгэмж, хүүхдийн мөнгө олгох хуваарь
2026-03-04 11:06:30
Хадны зураг дахь эмэгтэйчүүд дүрслэл “АЛТАЙН ВЕНЕРА” гэрэл зургийн үзэсгэлэн гарна
2026-03-04 10:58:04
“Бүргэдийн баяр-2026” арга хэмжээ энэ амралтын өдрүүдэд болно
2026-03-04 10:44:51
"Үгүйлэгдсэн хайр" жүжиг дахин тоглогдож эхэллээ
2026-03-04 10:13:02
2026-03-04 09:56:06
Өвөрхангай аймаг 30 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалтаар 300 ортой жишиг нэгдсэн эмнэлэгтэй болно
2026-03-04 09:53:50
Швед Улсад суугаа Монгол Иргэдэд төрийн одон медаль гардууллаа
2026-03-04 08:48:29
ГАЛ ШИГ АРИУНАА, УС ШИГ САРАА
2026-03-04 08:00:00
БТСУХ-ныхон “Гал түймрээс урьдчилан сэргийлэх” сургалтад хамрагдав
2026-03-04 07:10:00
СЭХЭЭНД БАЙГАА АН-ЫГ О.ЦОГТГЭРЭЛ СЭРГЭЭЖ ДИЙЛЭХГҮЙ НЬ ЭЭ
2026-03-04 07:00:00
ТАНИЛЦ: ТӨРД ЭРХЭЛСЭН 10 ЖИЛИЙН АНДУУД
2026-03-04 07:00:00
Э.ИРМҮҮНЗАЯА: ӨМНӨ НЬ НЭГ Ч ГАДААД АЖИЛТАН АВДАГГҮЙ БАЙСАН АРХИТЕКТУРЫН КОМПАНИЙН ГАНЦ МОНГОЛ АЖИЛТАН БАЙНА ГЭДЭГ ӨНДӨР ХАРИУЦЛАГА БАЙДАГ
2026-03-04 07:00:00
МОНГОЛД ЯАГААД ӨВЛИЙН СПОРТ ХӨГЖИХГҮЙ БАЙНА ВЭ
2026-03-04 07:00:00
Л.САНЖААСҮРЭН: ХОРИГДЛУУДАД “ХЭН Ч ОРГОЖ БОЛОХГҮЙ” ГЭЖ САНУУЛЖ, ТЭДЭНД ИТГЭЛ НАЙДВАР ТӨРҮҮЛСНЭЭР ТУРААЛААР ҮХЭЖ, ӨВЧИНД БАРИГДААД БАЙСНЫГ НЬ ЭЦЭСЛЭЖ ЧАДСАН
2026-03-04 07:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |