Хаврын тэргүүн сарын шинийн 8-ны өдөр нь жилийн 365 хоног дахь тамын хаалга хаалттай оршдог цор ганц өдөр гэгддэг. Дарь эх болон Манал бурхны буулттай эл өдөр үйлдсэн буян, нүгэл 1000 дахин арвиждаг хэмээдэг. Мөн энэ өдрийг Манал бурхны дүйчин өдөр хэмээх нь ч бий. Бурхан багшийн сургаалд өгүүлснээр 2500 гаруй жилийн өмнөх хаврын тэргүүн сарын шинийн 8-нд Бурхан багшийн арслант ширээний тавцангаас таван зүйл мангас гаран Очирваань бурхан болж хувилаад тэрсүүдийн багш нарыг номхтгосон рид үзүүлсэн. Үүнд даган баяссан өглөгийн эзэд тахил өргөснөөр асар их буян хураасан юм. Тиймээс эл өдөр буян үйлдэж, ном хуруулбаас муу бүхэн арилах шалтгаан болж, буян заяа дэлгэрэх нигууртай хэмээжээ.
Буян хийгээд нүглийн аль нь ч арвижих эл өдөр хүмүүн биетэн өөрийн үйлийг төрөл бүрээр хийх бөгөөд монголчууд эртнээс шинийн 8-нд багтаж, шинэ жилийн заслаа хийлгэх болсон нь ирэх жилийн буян арвижихын ерөөл хэмээн үздэг аж.

-Жавши,
-Буян хишгийн даллага,
-Лхам тахина,
-Нанжиддашзэвэг,
-Дөрвөн уулсын сан, сэжим,
-Гэгдор,
-Жанаггагдага,
-Дандондов,
-Түй, мандал өргөх зэрэг үйл хийж, ном уншдаг. Дээрх шинийн 8-нд үйлдэх үйл, засал, номын талаар дэлгэрүүлбэл,
Жавши үйлдэх: Бурхны шашны томоохон гүрэм буюу 400 их балин тахил буюу Жавши заслыг хийдэг. Жавши нь дөрвөн зүгээс хүн амьтны амьдралд гай тотгор үзүүлэгч хар, шар, улаан, цагаан зэтгэр буюу хорлогчийг номхотгох засал юм.
Буян хишгийн даллага буюу Алтангэрэлийн даллага: Гол шүтээн Намсрай бурханд залбирч, бурхан сахиусын авралыг даллах, эдгэршгүй өвчний ерөндгийг даллах, эргэлзээ тээнэгэлзээгүй оюуныг даллах, доод гурван заяанд унахгүй дээд сайхан төрлийг даллах, идээ ундаа, хувцас хэрэглэл, эд баялаг бүхнийг есөн үедээ дэлгэрэхийг даллах, таван хошуу малыг тал дүүрэн болгохыг даллах, үхэл хагацлыг үл халдаах урт насыг даллах юм.
Лхам тахих: Арван хангал сахиуснаас лхам сахиус нь замба тивийг дааж, хойд мөсөн далайд оршдог гэж үздэг. Дэлхийг даасан бурхан учир үр хүүхдийн буян заяа, хань ижлийн сайн сайхан, ажил үйлс дэлгэрэн дээшлүүлэх, архи болон элдэв зүйлд донтох хорлолоос гэтэлгэх увдистай аж.
.jpg)
| Шинийн 8-нд буян үйлдэх ёсон болон түүний тухай |
|
УИХ-ын дарга С.Бямбацогт Австралийн Холбооны Улсаас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Лео Зенгийг хүлээн авч уулзлаа
2026-06-24 17:22:14
Америкийн Монголчуудын сагсан бөмбөгийн тэмцээн болжээ
2026-06-24 12:52:53
“Соёл-Эрдэнэ” хамтлагийн 55 жилийн ойн хүндэтгэлийн тоглолтыг зохион байгуулна
2026-06-24 12:37:06
Энэтхэгийн ГХ-ийн сайд С.Жайшанкар газрын тосны үйлдвэртэй танилцав
2026-06-24 09:06:38
БХЯ-нысайд Д.Батлут, Мустафа Кемал Ататүркийн бунханд цэцэг өргөв
2026-06-24 08:49:28
Н.Амин-Эрдэнэ Тунисын “Гран при”-гээс мөнгөн медаль хүртлээ
2026-06-24 08:40:40
Боловсруулах үйлдвэрийн төслүүдийг эрчимжүүлэхээр Хятадтай тохиролцов
2026-06-24 08:26:47
Элчин сайд Д.Булган, Өргөмжит консул Антонио Паонэг хүлээн авч уулзлаа
2026-06-24 08:18:02
“М Си Эс Кока-Кола” ХХК, МҮОХ-той хамтран ажиллах гэрээ үзэглэв
2026-06-24 08:12:37
Нийслэлийн Уяачдын Холбоо, БНСУ-ын Жэжү хотод бага хурлаа хийлээ
2026-06-24 08:05:08
Италийн мекано нэхмэлийн салбарын бизнес эрхлэгчдийн семинар болов
2026-06-24 07:27:20
ДАРААГИЙН СОНГУУЛЬД ГОРИЛОГЧИД ТОЙРГОО УСЛАЖ ЭХЭЛЛЭЭ
2026-06-24 07:00:00
УИХ-ЫН ГИШҮҮН Б.ЧОЙЖИЛСҮРЭНГИЙН ХҮРГЭН Д.ГАЛМАНДАХ ТӨСВИЙН ТЕНДЕР ТОНШООД ЭХЭЛЖЭЭ
2026-06-24 07:00:00
2026-06-24 07:00:00
ЗУРГААН НАСТАЙ ХҮҮГЭЭ БАТСҮМБЭРИЙН ДАВААН ДЭЭРЭЭС АЛДАЖ, 60 ЖИЛ ХАЙСАН ААВ, ЭЭЖИЙН ГУНИГТ ТҮҮХ
2026-06-24 07:00:00
“ЧАНДМАНЬ ЭРДЭНЭ” ДУУНЫ ГОЛ ДҮР Д.ОЮУНЧИМЭГ: ЗАЛУУХАН БҮЖИГЧИН БАЙХ ҮЕД МИНЬ Н.ЖАНЦАННОРОВ ГУАЙ "ЭНЭ ДУУГ ЧАМД ЗОРИУЛСАН ШҮҮ" ГЭЭД ЦЭЦЭГ ӨГЧ БИЛЭЭ
2026-06-24 07:00:00
Мөрөөдлийн хөлөг онгоц”, “Үргээлэг”, “Бодлын хулгайч”, “Ларьдма”, “Худалдагч охин”-ыг “тарьсан” Ж.Сэнгэдорж найруулагчийн "цэцэрлэг"
2026-06-24 07:00:00
ЭСРЭГ ДҮРИЙГ ЭЗЭГНЭЖ ЭХЭЛЛЭЭ, Б.БАЛЖИННЯМ
2026-06-24 06:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |