ХӨСҮТ-өөс аваарын дохиогоо анивчуулсан “Буяны хөсөг” гарч ирлээ. Жолооч нь цагаан хувцастай, хошуутай амны хаалт, хамгаалалтын нүдний шил, цагаан бээлийтэй байх аж. “Буяны хөсөг”-ийг ХӨСҮТ-ийн урд замаас гурван машин тосон авч, нэг нь урд нь замчилж, хоёр нь хойно нь дагалдан Нарны замаар баруун зүг хөдөллөө.
ХӨСҮТ гэх олон шар барилга бүхий том хашаа бүхэлдээ “Улаан бүс” болоод жил тойрч байна. Хашааных нь үүдэнд хамгаалалтын цагаан хувцастай хоёр цагдаа зогсож, дохиогоо хангинуулсан эмнэлгийн машинуудыг л оруулж, гаргах аж. Хажуугийн уулзвар, замуудад ч ялгаагүй цагдаа нар зогсож, ийш нь хэнийг ч ойртуулахгүйгээр хөл хөдөлгөөнийг зохицуулна. Цар тахал гараагүй, урьдын тайван цагт энэ хэсэг бүхэлдээ Халдвартын эцэс гэгддэг, хотын өнцөг, булан бүр рүү автобус, микро явдаг, ёстой л олны хөлийн газар байлаа. Нарантуул захтай ойрхон болоод ч тэр үү, хашааных нь үүдээр өглөөнөөс үдэш хүртэл хүний хөл тасардаггүй газар байв. Харин одоо бол энгийн иргэдийн хувьд хашааных нь ойр өнгөрөхөөс ч халгамаар “хаалттай бүс” болж хувирчээ.

Дотор нь цар тахлыг гэтлэхийн төлөөх тэмцэл 24 цагаар тасралтгүй үргэлжилж, үхэл, амьдрал “тулалдаж” буй энэ хашаа руу эмнэлгийн автомашинууд л орж, гардаг байсан бол сүүлийн үед “буяны хөсөг” орж гарах нь улам л олон болж байна. Цар тахал ямар аюултай хэмжээнд хүрээд буйг ХӨСҮТ-өөс гарч ирэх “буяны хөсөг”-үүд төвөггүй хэлээд өгөх аж.
Бидний таарсан, ХӨСҮТ-өөс гарч явсан мөнөөх “Буяны хөсөг” баруун зүгт Нарны замаар явсаар, X хорооллын уулзвараар төв зам руу нийлж, Таван шарын галт тэрэгний замыг хөндлөн гарч, Моносын уулзварыг нэвт туулан хотоос гарлаа. Хот бүхэлдээ хөл хориотой, автомашины хөдөлгөөн сийрэг байгаа учраас “Буяны хөсөг”-т саад учирсангүй. Цар тахлаас өмнө хөдөлгөөн дунд “Буяны хөсөг” түгжирч явахыг хараад “Зам тавиад өгчихгүй дээ” гэж жолооч нарт их л эгдүүцдэг байсан тухайгаа зам зуурт бодож явав.
Хуучин 22-ын товчоо буюу Өвгөнтэй хөшөөтэй тойргоос Дархан чиглэлд салах замыг хаасан боловч, хажууханд нь “Улаанбаатар буян-4 км” гэсэн самбар бүхий шороон зам нээлттэй байх аж. “Буян хөсөг” өнөөх замаар орж, 200 гаруй метр яваад Дархан-Улаанбаатар чиглэлийн замаар дахин зам нийлж, даруй дөрвөн километр яваад “Улаанбаатар буян” ХХК-ийн “Буяны цогцолбор”-т хүрч очлоо.
“Буяны цогцолбор”-ын гадна зогсоолд дагалдан очсон автомашинууд үлдэж, “Буяны хөсөг” дотогш нэвтэрч, “Моорог” бололтой хоёр давхар ногоон байшингийн гадна очиж зогсов. “Буяны хөсөг”-ийн жолоочийг буумагц хамгаалалтын цагаан хувцастай таван хүн тосон авах бөгөөд ариутгалын бодис үүрсэн нэг хүн жолоочийг толгойноос нь хөл хүртэл нь шингэн бодисоор шүршин ариутгах аж. Үүний дараа жолооч цагаан хувцсаа ихэд болгоомжтой тайлан, саарал өнгийн зориулалтын хайрцагт хийж тавих үед өөр нэг цагаан хувцастан түүний өмнө очиж, шинэ амны хаалт уутнаас гаргаж өгч байгаа харагдлаа. Жолооч амны хаалтаа сольж, гараа ариутган цааш эргээд өнөөх таван цагаан хувцастнаас 50 гаруй метрийн цаана очиж сандал дээр суун, амны хаалтаа үл ялиг доошлуулж, тамхи асаалаа. Ингэх зуураа бие, сэтгэлийн хувьд их л тухгүй байгаа бололтой газар ширтэж, зүүн гараараа толгойгоо илэн суух ажээ. “Коронавирусийн цар тахлаар хүн нас барлаа” гэх ЭМЯ-ны мэдээллийг телевизээр сонсоод л сандарч, айж түгшдэг. Гэтэл цар тахлаар нас барсан тэр хүнийг ХӨСҮТ-өөс “Буяны хөсөг”-өөрөө зөөгөөд чандарлах зуухны зүг явж байх жолоочид ямар санагддагийг төсөөлөхөд ч бэрх. Тийм ч учраас тэр жолооч тийм гунигтайгаар, тийм уртаар “уушгилж” суусан болов уу.
Төд удалгүй өнөөх ногоон байшингаас нэг цагаан хувцастан насилк түрсээр гарч ирж, “Буяны хөсөг”-ийн арын тээшний дэргэд ирж, таван цагаан хувцастантай юу ч юм ярилцан зогслоо. Энэ зуур ариутгалын бодис үүрсэн цагаан хувцастан “Буяны хөсөг”-ийн арын тээшийг нээж, ариутгалын бодисоо шүрших аж. Үүний дараа цагаан хувцастнууд “Буяны хөсөг”-ийн хөргүүрээс бурхан болоочийг гаргаж, насилк дээр хэвтүүлээд цагаан уутных нь гаднаас мөн л ариутгав. Ингээд насилкаа нэг нь чирж, нөгөө нь түрж, нэг нь дэмнэсээр гурвуулаа моорог бололтой ногоон байшин руу орцгоолоо. Цар тахлын улмаас нас барсан бурхан болоочийг ХӨСҮТ-өөс Буяны газрын моорогт шилжүүлэх үйл явц халдвар хамгааллын хатуу дэглэмийн дор явагддаг ажээ. Ингэхээс ч өөр яалтай.

Бурхан болоочийг "Буяны хөсөг"-өөс гаргах үед ар гэрийнхэн нь хашааны цаанаас харж зогсох нь коронавируст цар тахал ямар аюултай вэ гэдгийг илүү хүчтэй мэдрүүлэх шиг. Хэлж ирээгүй халдварын хар гайгаар төрсөн ганц хүү нь өөрөөс нь өмнө өнгөрчихсөнд харамссан эцэг моорогийн зүгт сунан мөргөж байх. Насаараа ханилсан хань нь гуравхан хоногийн өмнө инээж суусан атлаа одоо цагаан хувцастнуудад насилк дээр түрүүлээд моорог руу орж буйг харсан буурал эмэгтэй доголон нулимстай эрх эргүүлээд зогсож байх. Ачийг нь хариулж амжаагүй байхад халдвараар өөд болсонд харамссан хүү нулимсаа шүд зуун тэвчиж, хөл дээрээ арайхийн зогсож байх.

Улаанбаатар хотын баруун зах, хуучин 22-ын товчооны цаана байх “Улаанбаатар буян” ХХК-ийн “Буяны цогцолбор”-ын гаднах зогсоолд автомашинууд дүүрэн эгнэсэн байх. Гэр бүлийн хайртай дотнын хүн нь аюулт халдвараар өөд болсон учраас цар тахлын үеийн хуулиар царайг нь ганц хором ч болтугай харах эрх, боломж тэдэнд байхгүй. Учир нь, нас барсных нь дараа ч биеэс нь халдвар тархах эрсдэлтэй тул цар тахлын халдвараар бурхан болоочийн ар гэрийнхнийг цогцостой ойртуулж, салах ёс гүйцэлдүүлэхгүйгээр чандарлаж, үүнийхээ дараа чандартай нь салах ёс гүйцэлдүүлэх журам үйлчилж буй юм. Цар тахлын хуулиар эцсийн амьсгалаа татахад нь ч гарыг нь атгаж дэргэд нь зогсож чадаагүй ар гэрийнхэн нь ядаж сүүлчийн удаа царайг нь ч болов харах юм сан гэсэндээ “Буяны цогцолбор”-ийн хашааны гаднаас дэмий л өнгөлзөх аж.

Халдвараар нас барсан бурхан болоочийг чандарлах үйл ажиллагааг “Улаанбаатар буян” ХХК хариуцан гүйцэтгэж байгаа. Ингэхдээ бурхан болоочийг ар гэрийнхнийх нь хүсэлтээр хотын баруун болон зүүн захад хоёр буяны төвийн аль нэгт нь авчирч, моорогт хадгалдаг. Үүнийхээ дараа ар гэрийнхнээс нь чандарлах өдөр, цагийг нь асууж, ёслолыг үйлддэг байна.
Дээр дурдсанчлан цар тахлаар бурхан болоочийг “Буяны хөсөг”-өөс гаргах үед ар гэрийнхэн нь хашааны цаанаас харж зогсох нь, тэдний гэмшсэн, хожуудсан харц хэчнээн хэцүү, гунигтай санагдсаныг энд бичгээр ойлгуулахад миний үг эс хүрэлцэж байна. Ганц хэлж чадах юм гэвэл, халдвар авахгүйн тулд, хайртай дотнын хүмүүстээ халдвар тараахгүйн тулд, муугаар бодоход хожим хайртай хүнийхээ царайг нь харж чадахгүй, хашааны гадна харамсан зогсохгүйн тулд халдвар хамгааллын дэглэмээ сайтар барьж, хөл хорионы дүрэм журмыг ягштал мөрдөөрэй. Энэ л уншигч та бүхний цар тахлаас өөрийгөө, гэр бүлээ хамгаалж чадах цор ганц зам.
Цар тахлаар өөд болсон талийгаачийн СҮҮЛЧИЙН ЗАМ |
|