-ШАТАХУУНЫ БОРЛУУЛАЛТ ЭНЭ САРЫН 10-НД ЭРГЭЭД ХЭВИЙН ХЭМЖЭЭНД ШИЛЖИНЭ-

Шатахуунтай холбоотойгоор шатахуун түгээх станцуудад үүсээд байгаа нөхцөл байдал болон Монгол Улсын шатахууны нөөцийн талаар АМГТГ-ын Газрын тосны асуудал хариуцсан орлогч дарга Ц.Эрдэнэбаяраас тодрууллаа.

-Шатахуунтай холбоотойгоор үүсээд байгаа нөхцөл байдлын талаар тайлбар, мэдээлэл өгөхгүй юү?

          -Монгол Улсад өнгөрсөн есдүгээр сарын эхнээс шатахууны хэмжээ багасаж байгаа. Учир нь, ОХУ-аас нийлүүлэлтийнхээ 50 хувьтай тэнцэх шатахуун нийлүүлж байсан. Улмаар есдүгээр сарын 20-ноос хомсдол үүсэж эхэлсэн юм. ОХУ-аас үлдсэн хугацаанд нийлүүлэлтээ хийхгүй, мөн тухайн өдөр БНХАУ-аас авах байсан автобензиныг төмөр замаас баталж өгөөгүй гэх зэрэг шалтгаанаар хомсдол үүссэн.

Үүнтэй холбоотойгоор шатахууны нөөцийг тасалж болохгүй учир хууль хүрээнд тодорхой хэмжээнд хязгаарлалт хийсэн. Гадаад зах зээлд үүсэн нөхцөл байдалд арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэх зорилгоор ажилласан. Улмаар есдүгээр сарын 24-нөөс тодорхой хэмжээний шатахуун Монгол Улсад орж ирсэн байгаа. Харин өчигдөр иргэдийн дунд “Шатахуун түгээх станцуудаар дахин автобензины хомсдол үүсэх гэж байна” гэсэн мэдээлэл тарж, зарим шатахуун түгээх станц үйлчилгээгээ хаасан байна лээ.

          Үүнтэй холбоотойгоор өчигдөр яаман дээр шуурхай ажиллаж, аж ахуй нэгжүүдийн удирдлагуудтай уулзсан. Тодорхой хэмжээнд шатахуун хомсдол үүссэн ч одоо бол тасалдахгүй шатахуун орж ирж байна. Гэхдээ энэ бүрд технологи, цаг хугацаа орно. Ийм учраас иргэд сандарч, шатахуун түгээх станцуудад оочер, дараалал үүсгэхгүй байх хэрэгтэй. Замын-Үүд, Сүхбаатар боомтоор шатахуун ирж нийлүүлэлтээ хийгээд явж байгаа.

-Хэдэн тонн шатахуун нөөцөлж, эргээд шатахууны холбоотой нөхцөл байдал хэвийн хэмжээнд шилжихэд хэр их хугацаа зарцуулах вэ?

          -Аравдугаар сарын 10 гэхэд хэвийн хэмжээнд эргээд орно. Учир нь, Монгол Улс шатахууны гол нийлүүлэлтээ ОХУ-аас авдаг. Харин өнөөдрөөс ОХУ-аас хэвийн хэмжээнд шатахуун нийлүүлэх чиглэл өгч байгаа юм билээ. Мөн энэ сарын 1-нээс үйлдвэрлэлийн ачилтыг эхлүүлсэн.

-Ойрын хугацаанд Монгол Улс аль аль орноос шатахуун авах боломжтой байгаа юм бэ?

          -Монгол Улс голчлон ОХУ, БНХАУ-аас шатахуун авдаг. Үүнд тодорхой хэмжээний цаг хугацаа, орон зайны асуудал гарч байгаа юм. Одооноос шатахуун түгээх станцуудыг хэвийн хэмжээнд ажиллуулна. Хий соролт, агуулахаас татан авах гээд их хугацаа зарцуулдаг ажил болж байхад иргэд маань шатахуун борлуулалт зогссон гэж буруу ойлгоод байгаа юм. Шатахуун ар араасаа залгаад Монголд орж ирж байгаа болохоор сандрах, шатахууны хомсдол үүсэхэд санаа зовохгүй байж болно.

-Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улс хэд хоногийн шатахууны нөөцтэй байгаа вэ?

-Өнөөдрийн байдлаар Улаанбаатар хотод 5-6 хоногийн 4500 тонн шатахууны нөөцтэй байна. Харин улсын хэмжээнд 12 мянган тонн нөөц бий.

-Шатахууны хоногийн нөөцийг гаргахдаа ямар тооцоо, судалгаан дээр үндэслэж гаргадаг юм бэ?

          -Аж ахуйн нэгжүүд, гаалийн мэдээлэл дээр тулгуурлаж гардаг. Монгол Улсын Загсийн газрын тогтоолоор аж ахуйн нэгжийн нэг жилийн шатахууны хэмжээг баталдаг. Өнгөрсөн 2020 оны 136 дугаар тогтоолоор “2021 оны шатахууны АИ-92 автобензины нөөцийг 38.8 тонн байна” гэж баталсан. Уг баталсан нөөцийн хэмжээг жилийн 365 хоногт дундчилахаар улсын хэмжээнд өдрийн хэрэглээ 1200 гаруй тонн, Улаанбаатар хотын хэмжээнд 900 орчим тонн тоон мэдээлэл дээр үндэслэж, шатахууны хоногийн нөөц гардаг.