УУХҮ-ийн дэд сайд асан О.Батнайрамдал “Эрдэнэт үйлдвэр”  ТӨҮГ-ийн 49 хувь, Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр мөн Хөтөлийн “Цемент шохой” үйлдвэрийн талаар мэдээлэл өглөө.

                Тэрбээр “Маргааш “Эрдэнэт үйлдвэр”  ТӨҮГ-ийн 49 хувь, Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр мөн Хөтөлийн “Цемент шохой” үйлдвэртэй холбоотой шүүх хурлын урьдчилсан хэлэлцүүлэг болно. 2019 оны гуравдугаар сараас тухайн үеийн ЗГХЭГ-ын  дарга Л.Оюун-Эрдэнэ “Эрдэнэт үйлдвэр”  ТӨҮГ-ийн 49 хувийн ард байгаа санхүүгийн схемийг олон нийтэд зарлаж байсан. Өнгөрсөн  дөрвөн жилийн хугацаанд энэ хэрэгт  Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр мөн Хөтөлийн “Цемент шохой” үйлдвэр холбоотой нь гарч ирсэн. Сүүлийн жилүүдэд маш олон хулгай гарлаа. Эдгээр нь шүүх дээр очиж, гацдаг, хойшилдог тал байна. Хамгийн хүн ойлгоход хэцүү, олон оролцогчтой  бүр УИХ, Засгийн газар оролцсон луйврын схем нь “Эрдэнэт үйлдвэр”  ТӨҮГ-ийн 49 хувь, Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр мөн Хөтөлийн “Цемент шохой” үйлдвэрийг хамтад нь авах оролдлого  байсан.

                Хэргийн талаар ойлгомжтой, товч тайлбарлавал, Хөтөлийн “Цемент шохой” үйлдвэрийн гэрээг 2011 оны нэгдүгээр сарын 11-нд Зам, тээврийн хөгжлийн сайд асан Х.Баттулга ажлын хэсэг байгуулж, “Бэйзмэнт” ХХК-тэй хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулж байсан. Нэг ёсондоо цаасан дээрх компанитай гэрээ байгуулж, Хөгжлийн банкнаас 61 сая ам долларын зээл авсан. Үүний 40 сая ам доллар нь ХХБ болон Улаанбаатар банк руу шилжиж, 21 сая ам доллар нь гадагшаа шилжсэн. Энэ нь одоогийн цементийн үйлдвэр барих мөнгө гэж тооцогддог юм билээ.

        2015 онд өмч хувьчлалын томоохон жагсаалтын З.Энхболд баталж байсан.  Энэ дотор  Цемент шохой” үйлдвэрийг хөрөнгө оруулагчтай шууд гэрээгээр өгөх гэсэн тогтоол бий. Төр 2022 онд буцаан авах шийдвэрээ гаргасан. Энэ хугацаанд төрд учирсан нийт хохирол их бий. Хөгжлийн банкны 61 сая ам долларын зээл одоо хүртэл төлөгдөөгүй.  Тухайн үедээ таван жилийн хугацаатай 8.1 хувийн хүүтэй зээл байсан. “Цемент шохой” үйлдвэрээс өөрийн хохирлыг мөн гаргасан байдаг. Нийтдээ 660 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан. Ерөнхийдөө   “Цемент шохой” үйлдвэрийг хүчээр хувьчилсан. “Эрдэнэт үйлдвэр”  ТӨҮГ-ийн 49 хувь, Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр мөн Хөтөлийн “Цемент шохой” үйлдвэр энэ бүгд процесс дөрөвхөн жилийн дотор маш хурдтай өрнөж төгссөн.

           Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийг 1990 онд Япон Улсын Засгийн газраас манайд барьж өгсөн. 2013 онд Концессын гэрээ байгуулсан. Энэ гэрээний нөхцөл нь бариад, ашиглаад 30 жилийн дараа төрд шилжүүлэх байсан.  Концессын гэрээ 2016 оны сонгуулиас дөрөвхөн сарын өмнө улсын төсвөөс гаргуулсан.  Тухайн үеийн 240 тэрбум төгрөг маш их мөнгө шүү дээ. Хөндлөнгийн аудитаар 1.2 их наяд төгрөгийн хохирол учирсан нь тогтоогдсон.  “Эрдэнэт үйлдвэр”  ТӨҮГ-ийг авахын тулд Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр, Хөтөлийн “Цемент шохой” үйлдвэрийг авахаас өөр арга байгаагүй гэдэг” гэлээ.