БНХАУ-ын “Бүс ба зам” санаачилгын 10 жилийн ойд зориулсан дээд хэмжээний уулзалт өнгөрсөн сард Бээжинд болсон. Дээд хэмжээний уулзалтыг БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин удирдан явуулсан бөгөөд ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх өөрийн биеэр оролцож, гурван талт яриа хэлэлцээ хийж буй талаар бид өмнө нь мэдээлсэн. Тэгвэл энэ удаад БНХАУ Монголын Евразийн аюулгүй байдлын эвсэлд элсүүлж, цаашлаад ШХАБ-д элсүүлэх эсэх асуудлаар дэмжиж, санал тавьсан гэнэ.

                          Эргэлт.мн мэдээллийн сайт “Тэд бидний тухай” буландаа олон улсын хэвлэл мэдээллийн сайт, агентлагуудад Монгол Улсын тухай бичсэн нийтлэлийг хөрвүүлэн хүргэдэг. Тэгвэл энэ удаагийн дугаартаа Английн “Reuters” агентлаг болон “Intelligence Online” сайтын бичсэн нийтлэлийг хөрвүүлэн хүргэж байна.

-“БҮС БА ЗАМ”-ЫН ДЭЭД ХЭМЖЭЭНИЙ УУЛЗАЛТЫН ДАРАА ЮУ БОЛСОН БЭ-

Гурван сая гаруй хүн амтай Монгол Улс дээр дурдсан орнуудтай стратегийн ач холбогдолгүй ч уул уурхайн нүүрс, зэс зэрэг чухал ашигт малтмалаар баялаг. Тэр дундаа сүүлийн жилүүдэд цөмийн эрчим хүчдээ түлхүү анхаарах болсон Францад шаардлагатай уранаар баялаг аж. Энэ ч утгаараа Францын Ерөнхийлөгч Монголд айлчлахдаа суурийг нь тавьсан ураны асуудлыг Монголын төрийн тэргүүн эцэслэхээр саяхан Парис хотод айлчилж, хэлэлцээ хийн хамтын ажиллагааны баримт бичигт гарын үсэг зураад ирсэн.

                       Тэгвэл Францыг зорьж олон сая ам.долларын гэрээ байгуулсан Монголын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энэ удаад Бээжинд болсон "Бүс ба зам" санаачилгын дээд хэмжээний уулзалтад өөрийн биеэр оролцож, БНХАУ, ОХУ-ын төрийн тэргүүнтэй хэд хэдэн зүйл дээр санал нийлж тохирсон гэнэ. Худалдаа, аж үйлдвэр, уул уурхайн экспорт нь бараг 100 хувь хоёр хөршөөсөө хамааралтай байдаг Монгол Улс сүүлийн жилүүдэд шинэ түнш хайх болсон. Гэхдээ "Бүс ба зам"-ын дээд хэмжээний уулзалтаар Монголын төрийн тэргүүн ОХУ-ын Ерөнхийлөгчөөс эх орондоо айлчлахыг урьжээ. Цаашлаад "Сибирийн хүч-2" хийн хоолойн төслийг хурдан бүтээхийн тулд ОХУ-ын талаас Монголд айлчлахыг үгүйсгэхгүй бөгөөд уулзалтынхаа үеэр хоёр орны худалдааны салбарыг нэмэгдүүлэх тухайд амлалт өгсөн гэнэ.

Монгол Улсын эдийн засаг нүүрсний экспортоос хамааралтай. Харин үүнийгээ өөрчилж, БНХАУ, ОХУ-ыг оролцуулаад Азийн бусад оронтой хамтарч, эдийн засгаа төрөлжүүлэхийг эрмэлзэж байна. Автократ хоёр орны дунд хавчуулагдсан Монгол Улс ОХУ, Украины дайны туршид төвийг сахисан байр сууриа хадгалахыг хичээсэн. Энэ ч үйл явдал зарим талаараа далайд гарцгүй Монголд сөргөөр нөлөөлж, Украинаас ОХУ-аар дамжин Монголд хүрдэг байсан импортын бараа тасарсан нь дотоодод үнийн өсөлт газар авахад хүргэсэн.

                          Харин БНХАУ-ын дарга, албаны төлөөлөгчид Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх болон албаныхантай хүмүүстэй уулзахдаа хэд хэдэн асуудал дээр санал солилцож, бүс нутгийн хэмжээний зүйлсийг ярилцаж, шийдэлд хүрээд байгаа юм байна.

-МОНГОЛ ШХАБ-Д ЭЛСЭХ ҮҮ-

Бээжинд болсон “Бүс ба зам”-ын дээд хэмжээний уулзалтаас хойш Монголын Ерөнхий сайдыг Хятадын Төрийн зөвлөлийн Ерөнхий сайд Ли Цян хүлээн авч уулзжээ. Уг уулзалтаар Монголыг Евразийн аюулгүй байдлын эвсэлд нэгтгэх шийдвэр гаргаснаа танилцуулсан байна. Ингэснээр Монгол Улс Евразийн аюулгүй байдлын эвслийн ес дэх гишүүн болж байгаа юм. Мөн өөр нэг нь ШХАБ(Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага)-тай холбоотой. Монгол Улс сүүлийн 20 орчим жил ШХАБ-д элсэхийг зорьсон. Харин ШХАБ-д Энэтхэг, Пакистан, Иран зэрэг орон бүрэн эрхт гишүүнээр элсээд байсан ч Монголоос 20 орчим жил дараалан түдгэлзэж, ажиглагч орноор сонгож ирсэн байдаг. Тэгвэл БНХАУ, ОХУ хоёр өнгөрсөн есдүгээр сарын сүүлчээр Москвад болсон аюулгүй байдлын асуудлаарх гурван талт хэлэлцээрээс хойш Монголыг ШХАБ-д элсүүлэхээр бүрэн дэмжиж эхэлсэн тухайгаа мэдэгдэж, санал тавьж байгаа аж. Ингэж байгаа нь ОХУ-аас Монголыг дамжиж БНХАУ-д хүрэх “Сибирийн хүч-2” байгалийн хий хоолойн бүтээн байгуулалттай холбоотой гэнэ. Гурван талын нөхцөл байдлаас харвал Монголын тал хэр хурдан байгалийн хийн бүтээн байгуулалтаа эхлүүлж, үр дүнтэй байхаас шалтгаалж, хоёр хөрш нь Евразийн аюулгүй байдлын эвсэл цаашлаад ШХАБ-ын гишүүн болтол нь дэмжих гэнэ.

-"СИБИРИЙН ХҮЧ-2" ХИЙН ХООЛОЙН ТӨСӨЛ-

ОХУ, БНХАУ-ын хооронд байгалийн хий дамжуулах “Сибирийн хүч-2” хоолойг Монгол Улсын нутгаар дамжуулан барих ажил эхэлсэн. Жилд ойролцоогоор 50 тэрбум шоо метр хий тээвэрлэх хүчин чадалтай тус хоолой нь ОХУ байгалийн хийгээ БНХАУ, бусад Азийн орон руу чиглэх нийлүүлэлтээ нэмж, Зүүн хойд Азийн эрчим хүчний аюулгүй байдлын динамикийг өөрчлөх чухал ач холбогдолтой төсөл. Тэгвэл уг төсөл хэрэгжсэнээр Монгол Улсад бодит үр өгөөж өгч, хоёр автокрам хөршийн дунд “хавчуулагдсан” гэдгээрээ гаднынханд танигдсан тус улсад чухал нөлөө үзүүлэх юм.

                         Монголын талын эцсийн зорилго нь “Сибирийн хүч-2” хоолойг улсаараа дайруулж, хийн дамжуулалтаас тодорхой хэмжээний орлого олж, худалдан авагч болох. Тус улсын хувьд хийн дийлэнх хувийг ОХУ-аас авдаг бөгөөд шинэ өөрчлөлтийн төлөө Монголын Засгийн газар Москва, Бээжинтэй ирээдүйн төслүүд дээр хамтран ажиллахад бэлэн байгаагаа илэрхийлжээ.