Маргааш Монгол Улсын зургаа дахь Ерөнхийлөгчийг анх удаа зургаан жилээр сонгох түүхэн чухал өдөр. Харин өнөөдөр Монгол Улсын тав дахь Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын алдаа оноог эргэн дэнслэх өдөр.

 

Тэгвэл Х.Баттулга өнгөрсөн дөрвөн жил хэн байв. 

 

ЭХЛЭЛ БУЮУ "МОНГОЛ ЯЛНА"

 

          2017 оны долдугаар сарын 7-нд 611 мянган иргэний саналаар Х.Баттулга Монгол Улсын тав дахь Ерөнхийлөгчөөр сонгогдож байлаа. 2016 оны УИХ-ын сонгуульд 65 суудал авч, үнэмлэхүй ялалт байгуулж, бүх шатанд засаглалаа тогтоогоод байсан МАН-ын эсрэг сөрөг хүчнээс өрсөлдөж,  М.Энхболдыг ялах нь тухайн үедээ боломжгүй мэт байсан ч тэр “Монгол ялна” гэсээр сонгогдсон. Тухайн үед түүнийг боловсрол нимгэн, орос эхнэртэй, олигархи баян, хэрэг төвөгт холбогдож байсан, оффшорт хөрөнгөтэй гээд Ерөнхийлөгчөөр сонгож болохгүй гэх олон шалтгаануудыг өрсөлдөгчид, үл дэмжигчид нь нэрлэж байсан ч нийт монголчуудын 50.61 хувь нь түүнд итгэл хүлээлгэж, ийнхүү сонголтоо хийсэн. Цөөхөн ч цөс ихтэй монголчуудад “Монгол ялна” гэх эрс шийдэмгий уриа нь таалагдсан. Бас ширүүн харцтай, “шазууртай” төрхтэй, базууртай хоолойтой Ерөнхийлөгчтэй болохыг хүссэн ч биз. Гэхдээ дурдахгүй өнгөрч болохгүй, түүнийг ялалтад хүргэсэн нэг хүчин зүйл бол оффшор. Тодруулбал, 2016 онд Олон улсын эрэн сурвалжлах сэтгүүлчдийн консерциум Монголын улс төр, бизнесийн нөлөө бүхий 42 иргэн оффшор бүсэд данс эзэмшиж байгааг ил болгож, улс даяараа шуугисан. Улмаар 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар Х.Баттулга “Улстөрчид, тэдний хамаарал бүхий этгээдүүдийн оффшорт нуусан 17 сая ам.долларыг Монголд оруулж ирнэ” хэмээн амлалт өгсөн нь ард түмний итгэлийг олж авах гол амлалт нь болсон билээ. 

 

         Санаж буй бол 2017 оны наймдугаар сарын 19-ны өглөө цагаан саарал өнгөтэй малгайтай цамц, хар ноосон малгай, цэнхэр судалтай өмд, шар элгэн гуталтай, хоёр өвдгөө боосон нэгэн хүн Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд гарч гүйсэн. Тэр хүн бол Х.Баттулга. Маргааш нь жүдо бөхийн шигшээ багийн тамирчдын бэлтгэл дээр очиж, Н.Түвүшинбаяр тэргүүтэй тамирчидтай ээлж дараалан “ноцолдсон”. Ерөнхийлөгчийн тангарах өргөх ёслол, улсын наадмаас хойш Ерөнхийлөгчийн хувиар анх удаа ард түмний өмнө гарч ирэхдээ тамирчны дүрээр гарч ирсэн нь стандарт бус, сонин, содон шийдэл байсан.

 

Түүнээс хойш Х.Баттулга "Итгэл, найдвар, боломж-Улаанбаатар" 2018, 2019 оны бүх нийтийн гүйлтэд оролцсон, залуучуудтай хамт фитнессийн бэлтгэл хийсэн гээд бэлтгэлийн хувцас, шар гутал, өвдөгний хамгаалалттайгаа ойр ойрхон "нөхөрлөсөөр" өдийг хүрчээ. 

 

"ТӨМӨР ЗАМЧИН" ЕРӨНХИЙЛӨГЧ

 

           "Төмөр зам" гэдэг сэдэв хэзээнээс л Х.Баттулгын албан бус "овог" байсаар ирсэн. Анх Зам тээврийн хөгжлийн сайд байхдаа "Төмөр зам"-ын сэдэвтэй холбогдож, 2015 онд энэ сэдвийнхээ хүрээнд 280 сая ам.долларын хэргээр АТГ-т шалгагдаж, энэ сэдвээрээ бусдад чичлүүлж, сул талаа болгож, салахгүй явсаар Ерөнхийлөгчөөр ажилласан дөрвөн жилдээ энэ сэдвийг албан ёсоор "хаагаад" бууж байна. Өөрөөр бол, Х.Баттулга өнгөрсөн гурван жил говь нутаг руу "гүйдэлтэй" байсан. Ингэснийхээ хүчинд Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн 416 километр төмөр замыг ажлыг дуусгаж, ашиглалтад хүлээлгэж өгөхөд бэлэн болголоо. Тодруулбал, 2019 оны тавдугаар сарын 24-нд Дорноговь аймгийн Мандах сумын нутагт Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн 416.1 километр төмөр замыг барьж эхлэх үед нь очиж амжилт хүсэж байсан бол яг хоёр жилийн дараа буюу өнгөрсөн тавдугаар сарын 24-нд барьж дууссан баярыг нь очиж хуваалцсан юм. 

 

"Төмөр зам барина гэчихээд овоолсон шороо үлдээсэн" гэх үргэлж араас нь "уяатай" явдаг асан муу нэрнээсээ тэр ямартай ч салж чадав. Нөгөөтээгүүр Ерөнхийлөгчөөр ажилласан дөрвөн жилийг нь хийсэн ажилтай, хэлэх үгтэй байлгаж, нүүрийг нь "тахлах" ганц зүйл нь ч "Төмөр зам" болов. Өөрөөр бол, говьд ч, монголчуудад ч, эдийн засагт ч, бас Х.Баттулгад ч үр өгөөжтэй "Төмөр зам" болсон юм. 

 

       Х.Баттулга Ерөнхийлөгч болсон цагаасаа УИХ-аас гаргасан хууль, шийдвэр, тогтоомжид нийтдээ 17 удаа хэсэгчлэн болон бүхэлд нь хориг тавьжээ. Харамсалтай нь, МАН-аас бүрэлдсэн УИХ Ерөнхийлөгчийн 17 хоригийн ердөө гурвыг нь хүлээн авсан бол, бусдад нь татгалзсан хариу өгч буцаасан байна. Товчхондоо, Ерөнхийлөгч Х.Баттулга бүрэн эрхийнхээ хугацаанд эрх баригч МАН-ын эсрэг хэчнээн зогсоод ч хүчин мөхсөджээ. Сөрөг хүчний Ерөнхийлөгчийн ганц зовлон нь энэ байв.

 

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга хамгийн сүүлд УИХ-аас 2021 оны дөрөвдүгээр сарын 29-ний өдөр баталсан Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуульд бүхэлд нь хориг тавьсан. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульд “Одоогийн болон өмнөх Ерөнхийлөгчийг дахин Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлэх боломжгүй” хэмээх шинэ заалтыг УИХ дахь олонхын бүлэг ердөө долоохон минутын дотор оруулаад баталсныг Х.Баттулга эсэргүүцэж, ийн хориг тавьсан юм. Гэвч энэхүү хоригийг  УИХ хүлээж авахгүйгээ мэдэгдсэнээр Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын хамгийн сүүлийн хориг нь УИХ-д нөлөө үзүүлж чадаагүй юм. 

"ГАВЬЯАТ"-Д ХАРАМГҮЙ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ

 

Х.Баттулга Ерөнхийлөгч болсноосоо хойш салбартаа олон жил үр бүтээлтэй ажилласан 200 гаруй хүн гавьяат цол олголоо. Ингэхдээ төрд хөдөлмөрөө үнэлүүлж, төрийн дээд одон медаль авна чинээ бодоо ч үгүй явсан эрхмүүдэд гавьяат цол олгосон нь онцлог болсон. Тухайлбал, албан байгууллагын шалыг 25 жил зүлгэсэн үйлчлэгчид, 37 жил жолооны хүрд мушгисан жолоочид, хүн ардын төлөө хоёргүй сэтгэлээ зүтгэсэн сувилагчид гавьяат цол олгосон нь нүдээ олсон, басхүү төр эгэл жирийн хөдөлмөрчдөө үнэлж чаддагийг харуулсан үйлдэл болсон юм.