Түгжрэлийг бууруулах үндэсний хорооны дарга, сайд Б.Дэлгэрсайхан “Нийслэлчүүдийг автобусанд суулгах соёлд сургана” гэж мэдэгдсэнээс цаг орчмын дараагаас л Улаанбаатарчууд улаан гэрлээ асааж, замын голд наашаа ч үгүй цаашаа ч үгүй таг гацаж орхилоо.

     Соёлд суралцах нь битгий хэл суух автобусгүй болж, алхаж харьсан нь хожив. Харин хол гэртээ нь үдшийн бүрийгээр гараад “үүр хаяарахтай” зэрэгцээд гэртээ амжиж харьсан нь их юм боллоо. Түргэний тэрэг бродюр дээгүүр явж, галт тэрэг түгжрэлд зогссон анхны улс болж түүхэнд тэмдэглэгдэх хүртлээ рекорд эвдэв.

          Нийслэлчүүдийн хувьд түгжрэл толгойны өвчин болоод удаж байгаа ч өчигдрийн түгжрэл хэмжээнээсээ хэтэрчихсэн нь дээрх жишээнээс тодорхой харагдаж байна. Уг нь өгөрсөн жилийн өдийд төсөв хэлэлцэж байхад нийслэлчүүд 420 тэрбум төгрөгийг зөвхөн нийтийн тээвэрт зарцуулах юм байна хэмээн баярлаж, хөлдүү, хуучин автобуснуудаа хэрэглээнээс гаргахыг шаардаж байв. Тэр байтугай дүүжин тээврээр гэр хороолол дээгүүрээ “нисэж”, түгжрэлийг мартана гэх том мөрөөдөлтэй байлаа. Харин өнөөдөр мөнөөх голсон юм голд, шилсэн зүйл шилд орно гэгч болов. Ногоон автобусны балгаар нийслэлчүүд гахай явган, нохой нүцгэн өвлийг давах хатуу шалгуурын өмнө ирчихсэн байгаа нь ч нууц биш.  Ойрын үед түгжрэлээс салах гарц гаргалгаа байхгүй болсон бодит үнэнтэй нүүр тулчихлаа. УИХ-ын ээлжит сонгууль дөхчихсөн үед түгжрэл эрх баригчдын онооноос чангаах нь тодорхой болоод байгаа. Тиймээс Ерөнхий сайд “фронтод” шилдэг сайд нараа илгээж сонгуулиас өмнө түгжрэлийг сааруулах ажлыг эрчимжүүлэх даалгавар өгсөн.

      Шинээр томилогдсон Хотын дарга, хотын сайд хоёрыг нам дотроо сонгож явуулсан “шилдэг” хүмүүс гэгдэж буй. Тиймдээ ч тэд ажлаа хүлээж авсан даруйдаа л нийслэлчүүдийг хатуу гараар хүмүүжүүлнэ гэх мессеж өгч эхний ажлаа эхлүүлчихсэн яваа. Ингэхдээ  хотын төв рүү нэвтрэхдээ “татвар” төлдөг байхаар хуулийн төсөл боловсруулаад УИХ дээр хэлэлцүүлж байна. Их хурал дээр эхний хэлэлцүүлгээрээ ногоон гэрлээр дэмжигдсэн уг хуулийн төсөл тун удахгүй батлагдах нь тодорхой байна. Хотын төвд Бага тойруу доторх хэсэг ирэх жилээс такстай болж, авто машинтай хүмүүс зүглэхээргүй болж байгаа нь энэ. Угтаа бол мөнгөтэй нэг нь хотын төвөөр холхиж, мөнгөгүй нь хотын төвд алхах хуулийн төсөл тун удахгүй Их хурлаар батлагдах гээд дуншиж байна.

     Төлбөртэй зогсоолын талаар Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар холтын захирагч Х.Нямбаатар "Хууль батлагдсанаар замын хөдөлгөөний төлбөртэй бүсийн тарифыг шууд тогтоохгүй. Нийтийн тээврийн хүртээмжийг сайжруулсны дараа тарифыг НИТХ тогтоохоор тусгасан.

     Хуулийн төсөл батлагдчихвал ирэх өвөл нийслэлчүүдийн “зовлон” нэгээр тогтохгүй нэмэгдэж, түгжрэлээс гадна машины зогсоол, автобусны эрэлд гарах нь нэгэнт тодорхой болов. Харин тэд хуулийн төслөө ард түмнээр дэмжүүлэх гээд юу ч хийхээс буцахгүй улайрч эхэлсэн нь улаан гэрэл бүчсэн Улаанбаатарын зам дээрээс өчигдөр бүрэн зураглалаар харагдлаа.

     Дан ганц хотын төвийг төлбөртэй болгохын тулд нийслэлчүүдийг хэдэн цагаар зам дээр гацааж, зөнгөөр нь орхисон гэх яриа ч олны дунд байна. Үндсэндээ бол хотын шинэ удирдлагууд нийслэлчүүдийн шандсыг шалгаж, хоёр гараа өргөөд бууж өгөхөөс гарцаагүй байдал оруулах кампанит ажлыг эхүүлсэн нь энэ бололтой. Ингэж хардахаас ч өөр аргагүй нөхцөл байдалд байна, нийслэлчүүд. Өчигдрийн үйл явцыг эргээд харахад улаан гэрэл анивчиж, хаашаа ч хөдлөхгүй болтлоо түгжрэх шалтгаан тун ховор байсан. Ерөнхий боловсролын сургууль амарчихсан. Цас дөнгөж хялмаалснаас өөрөөр түгжрэл үүсгэж, гамшиг болох хэмжээнд хүрчихсэн зүйлгүй байна.

         Гэтэл Тээврийн цагдаагийн алба зэрэг холбогдох байгууллагуудаас хялмаа төдий цасанд гарам хааж, цас цэвэрлэсэн шалтгаанаар Таван шарын уулзварын 28 удаа хаасан гэх. Тэр байтугай ослын тоо нэмэгдэж, замын голд хоёр машин шалтгаангүйгээр эвдэрч, цаг гаруй зогссон гэлээ. Түүгээр ч зогсохгүй автомашины тоо өдөрт 140-өөр нэмэгдэж байгаа нь өчигдрийн түгжрэлд нөлөөлсөн гэх тайлбар хүртэл хийж харагдана лээ. Ёстой л унасан бөхөд шалтаг мундахгүй гэгчээр хэн ч итгэхээргүй тайлбар хийсэн байх. 

    Улаан гэрлээ улалзуулж, уулзвар дээр ямар цагдаагүй зогсож байсан талаар олон нийт цахим сүлжээнд нийтлэсэн зураг олонтаа харагдав. Замын уулзварууд дээр чагтан түгжээ үүсэж, хэдэн цаг гарахааргүй болтлоо зогссон цаад шалтгааныг олох гэж өөр өөрийнхөөрөө л таамаг дэвшүүллээ. Хялмаа төдий цасанд ачааллаа дийлэхгүй болох хүртлээ нам түгжрэх юм бол нийслэлчүүд машиндаа, зарим нь автобусанд өвөлжих юм байна. 

    Эндээс харахад төлбөртэй зогсоолоо дэмжүүлэх гээд тэг зогсолтод оруулчихав уу даа, Түгжрэлийн сайдыг хардахаа өөр аргагүй байна.