Албан ёсны “Өвлийн өвөө”-гөөс гадна сумын, бас сургуулийн “Өвлийн өвөө” ч байсан. Өвлийн өвгөний үг хэн бүхний санаанд ил байдаг. Хүүхэд төдийгүй хүн төрөлхтний цаг, хором мөч бүхнийг гэгээн тунгалгаар бүтээж нэгэн зүйл шинэ жил, өвлийн өвгөн билээ.   

“Цал буурал өвгөн аав нь

Цас мөсний орноос

Цан хүүрэг татуулан

Цасан охидоо дагуулан ирлээ” гэдэг сэн. Өвлийн өвөө” онц сурсан хүүхдэд бэлэг өгдөг, муу сурсан хүүхдүүдийг алиалагч дуранддаг гэж итгэдэг байв. Өвлийн өвөөгөөс бэлэг авахыг хүүхэд бүр хүсдэг. Тэгвэл түүхийг бүтээж, он цагийг эзэлсэн Өвлийн өвөөг та бүхэнд танилцуулж байна.

Г.ГОМБОСҮРЭН

Орос өвгөний тухай түүх юм. Орос өвлийн өвгөн нэгэн бөглүү тосгонд амьдарч байсан тухай домогт өгүүлдэг. Урт цагаан сахалтай, таяг тулсан тус өвгөн 1870 онд шинэ жилийн баярын бэлгэ тэмдэг болгожээ. Оросууд МЭӨ XVзуун хүртэл шинэ жилийн баярыг жил бүрийн гуравдугаар сарын 1-нд тэмдэглэдэг байжээ. Харин 1348 оноос есдүгээр сард тэмдэглэж байгаад 1919 оноос өнөөгийн тоололд шилжжээ. Домогт өгүүлснээр хүмүүс эхлээд өвлийн өвгөнд бэлэг өгдөг байв. Тэд ядуу хоосон, өлөн зэлмүүн амьдрал нь өвөг дээдэстээ хүндэтгэл үзүүлж, барьц өргөөгүйн улмаас хэмээн боддог байж. Харин цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр цагаан өвөө өөрөө солигдох мөчид айл бүрээр зочилж, сайн сайхан аз жаргалыг түгээдэг болж хувирчээ. Харин монголчуудын хувьд өвлийн өвгөнтэй 1946 онд анх танилцжээ. Монголын анхны өвлийн өвгөн бол Ардын жүжигчин Г.Гомбосүрэн агсан юм

З.ЖАРАНТАВ

1960 онд, анх сургуулийнхаа өвлийн өвгөн болсон. Тэр үед аймгийн намын хорооны дарга н.Эрдэнэцогт гэж хүн байсан юм. СУИС-ын захирал Сонинтогосын аав шүү дээ. Энэ хүн намайг харчихаад аймгийн шинэ жилд өвлийн өвгөнөөр авна гээд. Тэгэхэд би 17 настай, аравдугаар ангийн сурагч байсан. Анх өвлийн өвгөн болсон түүх гэвэл энэ. Түүнээс хойш 1989 оныг хүртэл төрийн концертыг 28 жил хөтөлж явлаа. Түүнээс гадна дэлхийд алдартай Улаан тугт Александровын чуулга, Солонгосын дуу бүжгийн чуулга, Энэтхэгийн дуу бүжгийн чуулга, Молдавын дуу бүжгийн чуулгын концертыг хөтөлж байжээ.

Ё.ЦОГ

Манай нийтлэлийн баатар айлын өргөмөл ганц хүү.  Сүлд модны наадам гээч юм Европоос  Монголд анх орж ирж байх үед мэдээ орж байсан хүүхэд. Аав Ёндон нь Хэнтий, Булган зэрэг аймагт  холбооны  даргаар ажиллаж байж. Тэднийх утасны хорооны хашаанд өвөлжиж, хүү нь  таван нас хүрсэн өвөл аав нь  ногоон мод авчирч гэртээ засжээ.  Ээж нь  хурган дотортой дээлийг гадагш харуулж өмсгөн цэнхэр нөмрөг зүүлгэж, хөвөнгөөр сахал хийж наагаад хүүгээ өхөөрдөн өвлийн өвгөн болгожээ. Ингээд даавуугаар    олон жижигхэн цэнхэр уут оёж, дотор нь чихэр хийж  тэр хавийн хүүхдүүдэд тараалгажээ. Энэ бол бяцхан Цог анх өвлийн өвгөн болсон түүх юм. Хүү өсөх насандаа  өвлийн өвөөгөөс бэлэг авч үнсүүлж баярладаг байсан бол өдгөө  өвлийн өвгөн болж хүүхдүүдийг баярлуулдаг болжээ. Үүнийгээ “Сайхан ажил шүү” хэмээн ярьж сууна. Ё.Цог гуай Хүүхдийн ордон, албан байгууллагуудын урилгаар 50-аад жил  өвлийн өвгөн болжээ.

Б.ЖАРГАЛСАЙХАН

Өвлийн өвгөн гэдэг гаднах байдал, хувцас зэрэг бүх л байдлаар маш том агуулгыг илэрхийлж байдаг. Монголчууд цагаан өнгийг эхийн сүү шиг ариун хэмээн бэлгэшээдэг. Тэр утгаараа цагаан дээл өмсөж явна. Мөн монголчууд мөнх хөх тэнгэрээ шүтэж биширч явдаг. Энэ утгаараа улаан залаатай, цагаан цэнхэр өнгөтэй малгай өмсдөг. Бүх зүйл нь бэлгэдэл байдаг учир шинэ жил дээр очсон хүн болгон өвлийн өвгөний ерөнхий байдал, төрхийг хараад ажил амьдралтайгаа холбоотой ямар нэгэн зүйлийг ойлгон ухаарч, бэлгэшээж байдаг. Яагаад гэвэл бидэнд юу ч бичээгүй цагаан цаас шиг шинэ он жил ирж байна. Уг цагаан цаасан дээр амьдралаа хэрхэн зурах нь хувь хүнээс л шалтгаална. Ийм ч учраас шинэ ондоо эвтэй, ариун сайхан сэтгэлтэй байж, зорилгынхоо төлөө өөрийгөө дайчилж явах учиртай. Өнгөрч буй он жилийнхээ амжилтыг тэмдэглэж, ажил үйлсээрээ манлайлсан залуусаа урамшуулж буй албан газрын шинэ жилд Өвлийн өвөө саатаж бэлэг тараана гэдэг тухайн хүмүүст урам өгч, хойшдынх нь үйл хэрэгт эрч хүч ерөөж байгаа утга агуулгатай юм. Монголчууд бид бэлгэдэлд дуртай байдаг шүү дээ. Зуу насалж, зургаадай таяг тулаарай гэж ерөөдөг. Шинэ жилийн баяраар ахмад настай хүмүүс ирээд Өвлийн өвөөгөөс бэлэг авч байна. Өвлийн өвөө бэлгээ өгөөд, үнэрлэж үнсээд “Өвөөгийнхөө насыг аваарай, урт удаан наслаарай” гэж хэлэхэд хүн хачин их баярладаг. Өвөөгийнхөө энэ сайхан үгийг хүлээж авлаа, би урт насалж удаан жаргах юм байна гэж бэлгэшээдэг. Шинэ жилээр Өвлийн өвөөгөөс бэлэг авч байгаа хүмүүсийн нүүр царайнаас үл итгэсэн байдал харагддаггүй. Бүх зүйл нь чин сэтгэлээсээ, Өвлийн өвөө гэж байдаг юм байна шүү, Өвлийн өвөөгөөс бэлэг авна гэдэг үнэхээрийн том аз завшаан юм байна гэж хүлээж авдаг байна.