Монголчууд маань эмийг тун, тунгаар нь боодол, боодлоор нь хоол шиг идэж хэрэглэдэг болжээ. Ямар нэгэн өвчин тусвал эмчид очихоосоо өмнө шууд л эмийн сан орж эм авч ууна. Өөрсдөө өөрсдөдөө онош тавьдаг их мэдэмхий сүрхий хүмүүс билээ. Муухан эмч, домчоос илүү мэдлэгтэй юм шиг. Үнэхээр өвчний оношийг үнэн зөв тогтоож чаддаг мэдлэгтэй хүмүүс үү гэвэл үгүй аж. Хэн нэгний ам дамжсан яриагаар аливаа өвчнийг эмчлэх гэж муйхар арга, мухар сүсгээр оролдох нь элбэг. Эмнэлэг болон эмчийн хаалга сахихаас төвөгшөөж эмийн сан руу шууд алхана. Тэгээд эмийг хоол шиг идэж, нэг өвчнөө эмчлэх гэж хордон, өөр олон өвчний уг үндэсийг сайн дураараа олж авах юм.
Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газар гэж байх үед улсын хэмжээнд зарж байгаа эм, био бэлдмэл, эмнэлгийн хэрэгслийн чанар, аюулгүй байдалд шалгалт хийсэн байдаг. Тэр үед эмийн 30 гаруй үйлдвэр, эм ханган нийлүүлэх 100 гаруй байгууллага, 800 гаруй эмийн санã шалгажээ. Мөн хуурамч эм худалдаалж буй зах, эмнэлэг доторх хүнсний худалдааны цэг зэрэг бүртгэлтэй, бүртгэлгүй эм хангамжийн байгууллагуудын 85 орчим хувийг хамруулж байжээ. Шалгалтаар зориулалтын бус байранд эм үйлдвэрлэж байсан зөрчил нэлээдгүй илэрсэн байдаг. Эмийн 13 үйлдвэрийн 14 нэрийн бүтээгдэхүүн стандартын шаардлага хангаагүй гэсэн мэдээллэл гарсан. Үүнээс гадна чанарын баталгаагүй, бүртгэлд ороогүй 92 нэр төрлийн эм борлуулж байсныг илрүүлж байв.

Эм, тариаг чихэр, жимс аятай дэлгүүр, зах дээр зараад байгаагийн учир нь мэдээж нөгөөх л Эрүүл мэндийн яамны бодлого алдагсантай холбоотой. Улсын болон хувийн эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэхэд тэнд байх эм тариа гэж бараг үгүй. Бүгдийг гаднаас өөрсдөө худалдан ав гэдэг шаардлага тавина. Үүнийг нь орлого олох гэсэн наймаачид овжин сүйхээтэй байдлаар ашиглаж иргэдийн хэрэгцээн дээр тоглоно. Бүр сүүлдээ эмч нар нь хүртэл эм тариаг гар дээрээсээ дамлан худалдах бүхэл бүтэн сүлжээг бий болгосон байгаа билээ. “Энэ их ховор олдохгүй эм тариа байгаа юм. Би таньдаг хүнээсээ олж өгч байна. Та нар хайгаад олохгүй шүү гэж хэлээд өвчтөнд шахдаг” аж. Энэхүү гар дээрээс худалдагдаж байгаа эм тариа нь үнэхээр баталгаатай найдвартай юу гэдгийг хэн ч хэлж үл мэднэ. Тангараг өргөсөн эмч хүн арай хортой эм тариа өгөхгүй биз хэмээн бодож, найдан худалдаж авдаг болжээ.
Эм, тарианы энэ хяналт, шинжилгээгүй баталгаагүй байдлыг далимдуулан хил гаалиар ямар улсад хаана, хэзээ үйлдвэрлэсэн. Ямар өвчинд хэрэглэх нь үл мэдэгдэх, манай улсын эмийн бүртгэлд огт байхгүй эм тариа орж ирсээр л байгаа. Социалист нийгмийн үед эм тариаг зөвхөн эмчийн жор бичиг, зааврын дагуу авч хэрэглэдэг байлаа. Гэтэл өнөөдөр энэхүү хяналтын тогтолцоо бүрэн алдагджээ. Эмийг хоол шиг идэж уух өвчинд шаналсан хүмүүсийг буруутгах аргагүй. Тэдний өвчнөөр бизнес хийгч хүмүүс дээр ядахдаа хяналт тавьж болмоор. Эм гэдэг хоол биш хор. Үүнийг даамжруулан өөгшүүлээд байвал үндэсний аюулгүй байдалд ноцтой хор хөнөөл учруулах нөхцөлийг бүрдүүлнэ шүү дээ.

Сүүлийн өвчин намдаад эмийг хүмүүс дур зоргоорой хэрэглэх болсон. Толгой, шүд, хоолой,чих, үе мөч өвдөх, сарын тэмдгийн үеийн өвдөлтийн үед эмчийн ямар заавар, зөвлөгөөг авалгүйгээр хэрэглээд байгаа. Мэдрэлийн гаралтай өвдөлт, ууц нуруугаар өвдөх, булчин өвдөх, ясны хугаралт болон эдийн гэмтлийн улмаас үүсэх өвдөлт, шархлааны өвдөлтийн үед өвчин намдаах эмийг гол төлөв хэрэглэдэг.
Өвдөлтийг намдаах эмийн найрлагад түгээмэл аспирин буюу ацетилсалицилийн хүчил түгээмэл ордог гэнэ. Энэ нь ходоод, улаан хоолой, хоол боловсруулах системийг гэмтээдэг байна. Тухайн үед дотор муухайрах, цээж хорсох, бөөлжих, хэвлий орчмоор өвдөх, ходоод болон 12 хуруу гэдэсний шархлаа үүсэх, цоорох, хоол боловсруулах замаас цус алдах эсрдэлийг үүсгэдэг болохыг анхаарах хэрэгтэй. Эмийг зөвхөн эмчийн заавраар, эмчийн бичсэн жорын дагуу хэрэглэж сурах нь хүн бүрийн зайлшгүй хэвшүүлэх дадал мөн.Эм нь тохиромжтой тунгаар хэрэглэвэл эм болох бөгөөд тунг хэтрүүлэн буруу хэрэглэвэл хор болно.
| ЭМИЙГ ХООЛ ШИГ ИДЭЖ ХОРДОХ ЮМ |
|
А.УУГАНБИЛЭГ: Боомилж нас барсан цэрэгт албанаас шалтгаалах зүйл тогтоогдоогүй
2026-04-29 17:34:05
Д.МӨНХХУЯГ: Т.Даваадалайг Туулын хурдны замын төсвөөс 6.6 тэрбум төгрөгийг хамаарал бүхий этгээдийнхээ данс руу шилжүүлж, мөнгө угаасан хэргээр шалгаж байна
2026-04-29 14:00:44
МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн барилга ирэх онд ашиглалтад орно
2026-04-29 12:54:05
ӨСВӨР ҮЕИЙН ХҮҮХДҮҮДИЙГ ХОРТ ЗУРШЛААС СЭРГИЙЛЭХ ТӨСЛИЙН НЭЭЛТ БОЛЛОО
2026-04-29 12:40:29
Г.Төрболд элсний наадмаас хүрэл медаль авлаа
2026-04-29 11:42:49
З.Болортунгалаг элсний наадмаас мөнгөн медаль хүртэв
2026-04-29 11:22:01
Өсвөрийн хоккейчид Индонезийн багийг 5:2-оор хожлоо
2026-04-29 09:28:40
СЭХҮҮН БАЯРАА, СЭТГЭЛ ЗӨӨЛӨН Н.БАДРАЛ
2026-04-29 08:58:45
“Хангардь” клуб улсын аваргаас 1 алт, 2 мөнгө, 1 хүрэл медаль хүртлээ
2026-04-29 07:45:49
Жүдо бөхийн залуучуудын улсын аварга эхэллээ
2026-04-29 07:10:00
ШИЛИЙН САЙН ЭР Т.ЁНДОНГИЙН ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ЦАГДААГИЙН ДАРГА БОЛСОН ТҮҮХ
2026-04-29 07:00:30
“ЭРДЭНЭТ ҮЙЛДВЭР”-ЭЭС Г.ЁНДОН ЯВЖ, Б.ЦЭНГЭЛ ИРЭХ ТОХИРОО ХИЙСЭН ГЭВ ҮҮ
2026-04-29 07:00:00
ХОТЫН ЗОДООНД Х.НЯМБААТАР ДИЙЛЭХ ҮҮ, А.БАЯР ЯЛАХ УУ
2026-04-29 07:00:00
2026-04-29 07:00:00
УИХ-ЫН ГИШҮҮН АСАН КЁКҮШЮҮЗАН БАТБАЯРЫН “ARTSAT LUXURY VILLAGE” “GREEN HILL” “ARTSAT TOWN”
2026-04-29 07:00:00
Мөнгөний бодлогын хорооны мэдэгдэл
2026-04-28 16:45:19
Испани Улсад амьдарч буй монголчуудад төрийн үйлчилгээ үзүүлжээ
2026-04-28 15:55:48
ДУРСАМЖ УУДАЛСАН “СЭТГЭЛИЙН УЯА”
2026-04-28 14:10:00
Жүдочид “Душанбе-2026” их дуулгыг зорилоо
2026-04-28 12:36:57
Эмэгтэй баг "САНЬЯА-2026"-д Макаогийн багийг 21:6-гаар хожлоо
2026-04-28 12:18:35
Монголын хоккейчид Макаогийн багийг 18:0-ээр хожлоо
2026-04-28 11:37:42
Нийслэлийн МАН-ын тэргүүлэгчид Д.Ихбаярыг НИТХ-ын даргад дэмжлээ
2026-04-28 11:23:27
Ерөнхий сайдын албан даалгаврын дагуу Д.Сүхбаатарын талбайд барьсан асрыг буулгаж байна
2026-04-28 11:21:56
Э.Цэндбаатар 15 дахь тулаанаа тавдугаар сарын 1-нд АНУ-д хийнэ
2026-04-28 11:19:05
“ЛАМБУГАЙН НУЛИМС"-ЫН ЦЭРЭНЛХАМААС "СЭТГЭЛИЙН УЯА"-ГИЙН ЭЭЖ ХҮРТЭЛХ С.САРАНГЭРЭЛИЙН ДҮРҮҮД
2026-04-28 08:52:56
ХОТЫН ДАРГЫН ХҮРЭЭЛЛИЙНХНИЙГ ХУУЛЬ ХЯНАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГААС НАМНАЖ ЭХЭЛЛЭЭ
2026-04-28 07:16:46
“Хаан хүнс импкес” клуб сурагчдын улсын аваргаас 4 мөнгө, 1 хүрэл медаль хүртэв
2026-04-28 07:10:00
УИХ-ЫН ГИШҮҮН АСАН, МОНГОЛБАНКНЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ АСАН Л.ПҮРЭВДОРЖИЙН ХОЁР ХАУС ХОТХОН, ХОЁР ОРОН СУУЦНЫ ХОРООЛОЛ
2026-04-28 07:00:40
М.ЧИМЭДДОРЖ: ӨРНӨДИЙГ ЗОРЬСОН 35 СУРАГЧИЙН НЭГ, ФРАНЦАД СУРАЛЦСАН Л.НАМСРАЙ АХ МИНЬ ГУРВАН УЛСЫН ГЭХ ХИЛС ХЭРГЭЭР ЦААЗЫН ЯЛ СОНССОН
2026-04-28 07:00:00
УРАН ЗУРАГ, ХАЛУУН КОФЕТОЙ “АРТУ”-ГИЙН ҮЙЛЧЛҮҮЛЭГЧ ДҮҮРЭН НЭГ ӨДӨР
2026-04-28 07:00:00
СЭТГҮҮЛЧ Л.БАЯРЖАРГАЛЫН ЭГЧ Л.БАЯРМАА: БАГААСАА Л СЭТГҮҮЛЧ БОЛОХЫГ МӨРӨӨДСӨН ДҮҮГ МИНЬ ШАЛГАЖ БОЛНО, ГЭХДЭЭ ХУУЛИЙН ХҮРЭЭНД ГАДУУР ШАЛГАХЫГ ХҮСЭЖ БАЙНА
2026-04-28 07:00:00
НЭГЖ АВАХААР ГАРААД АМИА АЛДСАН ОХИНЫ ЭЭЖ Х.ОДГЭРЭЛ: ГАНЦ ОХИНЫХОО ЦОГЦСЫГ УУЛНААС ОЛЖ, УЧИР БИТҮҮЛЭГ ҮХЭЛ ГЭДЭГ ШАЛТГААНААР ХЭРГИЙГ НЬ ХААЛГАСАН ДАА
2026-04-28 07:00:00
Г.ЭНХЖИН: Багш “Сайн байна. Миний охин үүнийг хүртэх эрхтэй шүү” гэж хэлсэн
2026-04-28 07:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |