Салхи Дамбий, ноён солиот, мухар Базарын дүрийг үзэгчдийн зүрх сэтгэлд хүртэл амилуулж чадсан жүжигчин бол Д.Бямбацогт гэдгийг мэдэхгүй хүн үгүй. Монголын дэлгэцийн урлагт түүний чансаатайхан бүтээсэн дүрүүдийн ур, бяртай эгнэх нь ч ховор. Тэр ""Зүрхэнд шивнэсэн үг” киноны Мухар Базарын дүрдээ би их хайртай. Гэсэн ч дүрийнхээ мөн чанарт дургүй. Ээ, дээ зэвүүн, балиар нөхөр шүү дээ. Хэрэв би ч гэсэн муу хүн байсан бол тийм байх л байсан биз гэж хааяа бодогддог юм" гэсэн удаатай.
Мөн “Улаан эрэг” киноны Балдановын дүр намайг их зовоосон. Ёстой хэцүү байсан" гэнэ. О.Бат-Өлзий найруулагч ноён солиотын дүрд анх Эрдэнэзаан жүжигчнийг сонгосон гэдэг. Гэсэн ч түүнд ажил гарсны улмаас хоёрдугаар найруулагчаар ажиллаж байсан Д.Бямбацогтыг тоглуулах болж. Ерөнхий найруулагчийн гэнэтийн тушаал авсан жүжигчин ямар ч бэлтгэлгүй тоглосон ч хэн бүхний сэтгэлд ноён солиот эрийг мартахгүйгээр үлдээж чадсан. Түүнээс гадна "Ээждээ л үнсүүлэх сэн", "Ээжийн дайсан", "Шарталт", "Сөрж болдоггүй тавилан", "Өртөө", "Шүүдэр дундуур", "Миний хүүтэй гэрлээч" зэрэг кинонд тэр мартах аргагүй дүрүүд бүтээсэн билээ.
Түүнчлэн "Би цайлган талдаа, өгье гэвэл өгчихдөг Дамбий шиг л хүн” гэж өөрийнхөөрөө зан чанарыг тэр дүртэйгээ жишнэ. Амьдралд алдаж, жаахан балгаж явсан үе ч түүнд бий. Энэ тухай "Би энэ нийгмийг ойлгох гэж арав гаруй жил алдсан. Алдсан ч гэж болохгүй юм аа, ойлгосон юм чинь. Үнэхээр няцмаар цөхөрмөөр үе байдаг юм шүү. Уран бүтээлч хүн амьдрал мэддэг байх хэрэгтэй гэж багш нар маань хэлдэг байсан. Уран бүтээлч хүний түүхий эдийн зах бол амьдрал. Энэ л захаас бид түүхий эдээ авч өөрийн лабораторидоо боловсруулж бүтээгдэхүүн болгож байдаг. Тэр нь хүмүүсийн нийгмийн харилцааны сэтгэлзүйд хүмүүжлийн маш том нөлөө үзүүлдэг. Миний хувьд гурван ч удаа осолд орж, үхэхээс бусдыг л үзлээ. Би оюун санааны сэтгэлгээний талын өөрөөсөө өөр дүр бүтээчих юм сан л гэж бодож явдаг" гэсэн нь бий.
Мөн чанар, уран бүтээлчийн зарчмын хувьд тэр ийм бодол санаатай нэгэн байна. 
Тэрбээр Завхан аймгийн Сонгино сумын уугуул. Тосонцэнгэл суманд төрж, зургаа долоон нас хүртлээ байсан гэдэг. Тэгээд л "Миний өссөн газар бол Гандан, Модны хоёр, Зурагт, Тасганы овоо орчим юм даа" гэнэ. Аав нь харин багийн даргын алба хашиж байсан намын гишүүн, морь сайхан унадаг “ганган” Дашням гэдэг хүн байжээ. Тосонцэнгэлийн модны үйлдвэрт суурь машины слесарь-механикчаар ажилладаг байсан тухай яриа бий. Харин ээж нь эмийн санд насаараа ажиллажээ. Харин ах дүү нарынхаа тухай Д.Бямбацогт жүжигчин "Бид эцэг эхээс уг нь тавуулаа. Томоос ах, багаас бид хоёр л тогтсон. Яахав дээ миний заяа л байхгүй юу даа. Уг нь би дөрвөн сайхан ахтай байх учиртай байж л дээ. Манайд урваж ирсэн миний хайртай эгч бид хоёр л одоо үлдэж дээ. Хүний амьдрал гэдэг ийм хойно" хэмээсэн байдаг.

Хүний энхрий ийм нэг хүү урлагт дархлагдсан нэртэй жүжигчин болох эхлэл мөн их сонин. Төмөр замын техникумд нэг жил сурч байгаад цэрэгт явжээ. Халагдах жилээ жүжигчин мэргэжлээр сурах шалгалт өгөхөөр ангиасаа бүр оргосон байдаг. Ийн дурлаж, шатаж тэр мэргэжлээ сонгосон юм билээ. Нэрт алиалагчдыг харж, тэдэн шиг болно хэмээн урлагт дурласан хүү өдгөө том, чадварлаг уран бүтээлч болж, олон сайхан дүрийг тайз, дэлгэцэд бүтээж, өдгөө ч түүчээлсээр явна. Бүтээсэн дүр бүхэн нь үзэгчдийн сэтгэлд шингэн үлддэг болохоор ард түмэн гавьяатын дайтай санаж, хайрлан хүндэтгэдэг. Жүжигчин дүр бүтээнэ гэж юу болохыг, хэрхэн бүтээдгийг ноён солиотын дүрээрээ тэр аль хэдийнэ тамгалж чадсан.
Тэр энтэй дүр өдгөө уран бүтээлчдээс төрөөгүй л байна.
ТҮҮНИЙ БҮТЭЭСЭН ДҮРҮҮДТЭЙ ЭГНЭХ НЬ ТУН ХОВОР БАЙНА ДАА |
|