Хүний эрхийн үндэсний комисст хорт хавдартай хоригдлуудын ар гэрийнхнээс удаа дараа гомдол иржээ. Тус гомдлын дагуу ХЭҮК-ынхон холбогдох байгууллагуудад ямар зөвлөмж хүргүүлсэн талаар ХЭҮК-ийн гишүүн Б.Энхболдоос тодрууллаа.

-ХЭҮК-т хоригдлуудтай холбоотой гомдол, санал удаа дараа ирсэн тухай мэдээлэл бий. Гомдлын дагуу ямар зөвлөмж гаргасан бэ?

       -ХЭҮК-т хорт хавдартай хоригдлуудын ар гэрийнхнээс удаа дараа гомдол ирсэн. Тус гомдлын дагуу зөвлөмж хүргэсэн. Нэгдүгээрт нь, хорих ангид ял эдэлж байгаа хорт хавдартай болон бусад хүнд өвчтэй хүмүүсийн хорих ялыг өөр ялаар солих, хорих ялын хугацаанаас өмнө суллах өвчний жагсаалт байдаг. Тус жагсаалтыг Эрүүл мэндийн сайд, Хууль зүйн сайд хамтран баталдаг. Тухайн жагсаалтад 18 нэр төрлийн өвчнийг, зэрэглэлтэй нь хамт оруулсан байдаг. Тэгэхээр 18 төрлийн өвчлөлийн зэрэглэлийг эргэж харж болох уу. Хорт хавдрын хоёрдугаар шатны өвчтэй хоригдлыг өөр ялаар сольдог, хяналт тавьдаг, эмчилгээгээ бие дааж хийдэг болох боломж олгох ёстой. Хорт хавдрын ангилал зэрэглэлийг хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй журмаар гурав, дөрөвдүгээр зэрэглэлийн хорт хавдартай хүмүүсийг хугацаанаас нь өмнө суллана гэж заасан байдаг. Хоёрдугаарт, гурав дөрөвдүгээр ангиллын хорт хавдартай гэдэг нь батлагдсан тохиодолд хоригдлууд  суллагдсаныхаа дараа эмчлэгдэх нь маш бага байдаг. Тийм учраас төр дээрх боломжийг олгож өгөөч хэмээн зөвлөмж хүргүүлсэн. Гэхдээ хорих ангиудад эмнэлгийн тусламж үйлчилгээг сайн үзүүлж байгаа. Гэтэл тухайн  хүний сэтгэл зүйн байдлаас хамаарч хавдрын өвчлөл нэмэгддэг. Гурав, дөрөвдүгээр шатны хорт хавдартай хоригдлуудыг суллаад удаагүй байхад нас бардаг. Энэ тохиолдолд төр буруутай юм шиг иргэд ойлгодог. 

-Хорт хавдартай хоригдлуудын хорих ялыг өөр ялаар сольж, бие дааж эмчилгээ хийдэг болгож журамд өөрчлөлт оруулах тухай зөвлөмж хүргүүлсэн гэлээ. Сүүлийн жилүүдэд хэчнээн хоригдол эрүүл мэндийн шалтгааны улмаас суллагдсан байна вэ?

       -Бид дээрх зөвлөмжийг явуулахдаа судалгаа хийсэн. Сүүлийн дөрвөн жилийн байдлаар 60 хоригдол суллагдсан. Суллагдсан хоригдлын 46 орчим хувь нь гурав хоногоос зургаан сарын дотор нас бардаг гэсэн судалгаа гарсан. Энэ судалгаа нь юуг илэрхийлж байна вэ гэхээр, манай улсад хорт хавдрын өвчлөл нэмэгдэж, хорих ангийн ачаалал нэмэгдэж, эмнэлгийн байгууллага шиг болж байгааг илтгэж байгаа юм. Гэхдээ хорт хавдрыг эрт илрүүлж, эмчилж чадах юм бол эдгэрэх боломжтой гэдгийг бүгд мэдэж байгаа. Энэ боломж нөхцлийг олгохгүй байснаар хорих ангид хүний амь хохирлоо гэх санал, гомдол ирж байгаа. Гэхдээ хорт хавдартай хоригдлыг бүр мөсөн ялаас чөлөөлнө гэсэн үг биш. Өөр төрлийн ялаар сольж, биеэ эмчлүүлэх үүргийг тухайн хүнд хүлээлгэх боломж байгаа эсэхийг судалж үзэх зөвлөмжийг хүргүүлсэн. 

-Зөвлөмжийн хариу ирсэн үү. Хэд хоногийн хугацаанд хариу ирэх ёстой вэ?

      -Бидэнд ирсэн гомдлын дагуу хорт хавдартай хоригдлуудын асуудал дээр илүү анхаарч байна. 30 хоногийн дотор зөвлөмжийн хариу ирсэн. Хариу ирэхдээ дээрх зөвлөмжийг хэрэгжүүлэхээр ажлын хэсэг гаргаж, Эрүүл мэндийн яам, Хууль зүйн яамны хамтарсан ажлын хэсэг байгуулж, судлаад журамдаа нэмэлт өөрчлөлт оруулахаар ажиллаж байгаа тухай хариу ирүүлсэн. Үүнээс гадна ял эдлэхэд хүндрэл учирч болохуйц өвчний шалтгаанууд байдаг. Тухайлбал, эрхтэн дутуу, амьсгалын замын халдварт өвчлөлийн хүнд үед ялаас чөлөөлөхөөр заасан байдаг.