“Миний үр чинь хөөрхөн бондгор” хэмээн эрхлүүлж дуртай амттан, түргэн хоолоор угжсаар хүүхдүүдээ бүх л өвчний суурь болсон таргалалтай болгосоор байна. Сүүлийн жилүүдэд бага насны хүүхдүүдийн таргалалт огцом нэмэгдэж байгаа. Түүнийгээ дагаад буруу хооллолт, амьдралын буруу хэвшлээс үүдсэн өвчлөл нэмэгдэж буй. Дэлхийн хүүхдийн өдрийг тохиолдуулан бидний заавал анхаарах хэрэгтэй зүйлсийн нэг болсон бага насны хүүхдийн буруу хооллолтоос үүдсэн таргалалт, өвчлөлийн талаар мэдээлж байна.

Хүнсний скочоор битүү ороож, халтартаж муудсан төмөр тавиур дээр хэзээ шарж, жигнэсэн нь тодорхойгүй пирожки, шарсан ороомог, кимбаб, шарсан тахиа, мөч зэргийг ТҮЦ, дэлгүүр бүр лангуу дээрээ борлуулна. Эдгээр түргэн хоолны худалдан авагч нь ихэнх  тохиолдолд сургуулийн сурагч, багачууд. Учир мэдэхгүй тэд хэзээ, хаана үйлдвэрлэснийг нь асуулгүйгээр авч, ходоодондоо хийнэ. Гэвч эдгээр хоол нь Нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн судалгаагаар хоолны хордлого үүсгэх эмгэг төрөгч нянгийн болон хөгц мөөгөнцрийн бохирдол илэрдэг, хоолны дийлэнх буюу 92.5 хувь нь давс ихтэй бүтээгдэхүүн байдаг юм. Түргэн хоолыг сургуулийн ойр орчимд буюу 150 метрт худалдаалахын хориглосон хуулийн заалт гарсан байдаг. Гэхдээ өнөөдрийн хүртэл мөрдөгдөөгүй хэвээр байна.

Хүүхдүүд тус хоолыг дуртайдаа авч идээд байгаа юм биш. Дунд ангиасаа үдийн цай хөтөлбөрөөсөө хасагдсан хүүхдүүд хамгийн ойр байрлах дэлгүүрээсээ хамгийн хямд байгаа хоолыг л авч идэж байгаа нь тэр. Эдгээр бүтээгдэхүүн 2000-4000 төгрөгийн үнэтэй.  Үдийн цайны цаг нь 10 минут учир цагтаа багтахын тулд тэд дэлгүүрээс авсан хоолоо тайван ч идэж чадалгүй том томоор нь хазалсаар ангидаа орно. Энэ талаар долдугаар ангийн сурагч охин “Үдийн цайнаас хасагдсанаас хойш сургуулийнхаа урд талын дэлгүүрээс пирожки, ороомог авч иддэг болсон. Заримдаа их мөнгөтэй үед бургер, шарсан тахиа авч иддэг. Хоолоо авах гэж оочирлож байхад завсарлагааны цаг дуусчихдаг учраас хааяа хичээлийн дараа юм авч иддэг” гэсэн юм. Харин тус хоолны талаар эцэг эхчүүдээс тодруулахад “Хугацааг нь мэдэхгүй, ямар ч газар хийснийг нь мэдэхгүй учраас битгий авч ид гэж уг нь хэлдэг. Гэхдээ хамгийн ойр боломжийн үнээр авч болох идэх юм нь ТҮЦ, дэлгүүр байгаа ороомог, пирожки юм билээ. Шарсан тахиа, бургер, амтлагч ихтэй хоолонд дуртай учраас баяр ёслол, амттай юм идмээр санагдсан өдөр нь авч өгдөг” гэв. Сургууль дээрээ түргэн хоол идсэн хүүхдүүд гэртээ очоод ч шарсан тахиа, бэлэн гоймон, амтлагч ихтэй хоол идэх нь бий. Хүүхдээ эрхлүүлж, амттай хоол идүүлэх нэрийдлээр гэр бүлийнхэн нь санаандгүйгээр хамгийн хортой хоолыг тэдэнд өгнө.

Тэгвэл бага насны хүүхдүүдийн таргалалтын үндэс болоод буй хооллолтын талаар хоол зүйч С.Хулангаагаас тодруулаа. Тэрбээр “Түргэн хоолыг нэг удаа идлээ гээд хүүхэд таргалалттай болохгүй. Өдөр бүр давтамжтай идэж байгаа учраас өвдөж байгаа юм. Түргэн хоолны газар болон дэлгүүрийн бэлэн бүтээгдэхүүн давтамжтай идэж байгаагаас болж хоол боловсруулах эрхтний өвчлөл, таргалалт үүсгэдэг. Бидний өдөр тутамдаа хэрэглэдэг ч хамгийн аюултай зүйл бол сахартай ундаа. Таргалалтын үүсгэхээс гадна, хүүхдийн анхаарал төвлөрөх, биеэ даах чадвар, шүдний эрүүл мэндэд хамгийн сөргөөр нөлөөлдөг.  Түргэн хоол авч өгч байгаагаараа хүүхдийг хайрлах бус улам хорлож байгаа юм. Хүүхдэдээ хайртай бол гэртээ хоол хийж өгөх нь хамгийн зөв сонголт” гэсэн юм.

Монгол Улс ходоодны хорт хавдрын нас баралтаар дэлхийд нэгдүгээрт ордог. Жилдээ 6000 гаруй хүн шинээр бүртгэгдэж, үүнээс 80 гаруй хувь нь нас бардаг байна. Дэлхийн бусад улсад уг өвчин ихэвчлэн 50-60 наснаас дээш насныханд тохиолддог байж. Гэтэл сүүлийн жилүүдэд 314 хүүхэд хавдрын шинж тэмдэгтэй оношлогдсоны 30,7 хувь буюу 100-аад хүүхэд уг өвчнөөр оношлогджээ.

Хүмүүсийн хамгийн сайн мэддэг нь л ходоодны хорт хавдар ч буруу хооллолтоос болж биеийн бүх эрхтэн өвчилдөг байна. Энэ талаар эмч Б.Баярбямба “Таргалалтад өртсөн хүүхдүүд шим тэжээллэг бус хий илчлэг өгсөн, энерги үүсгэх хүнс хэрэглэдэг. Үүнийг үүсгэж байгаа түргэн хоолыг бүх эмч нар хязгаарлахыг уриалдаг. Тус хий илчлэгтэй хүнсийг хөдөлгөөн хийж шингээх ёстой ч хүүхдүүд гар утас, зурагт үзэж хөдөлгөөний дутагдалтай байгаагаас таргалалт үүсэж байгаа юм. Таргалалт зөвхөн өөхөн давхаргыг нэмээд зогсохгүй цусанд нь хүртэл өөх тос нэвчдэг. Таргалалтаас үүдэж бодисын солилцооны хам шинжид хүргэдэг. Цус очдог газар бүрд нөлөөлнө гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл уушгины хатгалгаа уушгины эд дээр үрэвсэл үүсгэж, өвчлүүлнэ. Гэтэл таргалалт хүний биеийн бүх л бодисын солилцоонд нөлөөлж, өвчлүүлдэг эрсдэлтэй. Түргэн хоол хүүхдүүдийн өдөр бүр иддэг, байнгын давтамжит хүнс болсон нь таргалалт, өвчлөлийн үндэс болоод байгаа юм” гэв.

Бидний ирээдүй болсон хүүхдүүдийг өвчлүүлж эмнэлгийн үүд сахиулж байгаа таргалалтын үндэс нь бидний өдөр тутмын буруу хэвшил, хүүхдүүдээ эрхлүүлж авч өгсөн амттай, амтлагч ихтэй түргэн хоол, сахартай ундаа аж. Ирээдүйгээ эрсдэлээс хамгаалах хамгийн энгийн арга нь олон нийтийн сүлжээнд түргэн хоолыг сурталчлахгүй байх, хүүхдүүдээ амьдралын зөв хэвшилтэй болгож, эрүүл хооллох юм.