НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей 2008 онд жил бүрийн аравдугаар сарын 15-ны өдрийг “Дэлхийн гар угаах өдөр” хэмээн тунхагласан билээ. Жил бүр уг өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх нь дэлхийн сая сая хүмүүсийг гараа савандаж угаахыг уриалсан томоохон компанит ажил болдог бөгөөд гараа савандаж угаах нь нийт хүн ам, ялангуяа бага насны хүүхдийг суулгалт болон амьсгалын замын цочмог халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх энгийн, хүн бүрийн хийж чадах хялбар арга гэдгийг ойлгуулахад чиглэдэг. Энэ жилийн тухайд дэлхий нийтээр эрүүл ахуйн соёлыг дээшлүүлэх, халдварт өвчний тархалтыг хумчих зорилгоор “Be a Handwashing Hero!” гэсэн уриан дор тэмдэглэж байна.

     Энэхүү тэмдэглэлт өдрийг тохиолдуулан олон улсын байгууллагуудаас гаргасан сонирхолтой мэдээлэл, тоо баримтуудыг багцлан хүргэж байна.

Дэлхийн хүн амын 25 хувь нь гэртээ гар угаах нөхцөлгүй байна

Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага (WHO) болон НҮБ-ын Хүүхдийн Сан (UNICEF)-ийн хамтарсан 2024 оны тайланд дурдсанаар:

• Дэлхийн хүн амын 25 хувь буюу хоёр тэрбум гаруй хүн гэртээ ус болон савантай угаах байгууламжгүй байна.
• Үүнээс 653 сая орчим хүн бүрэн гараа угаах боломжгүй, өөрөөр хэлбэл ямар ч угаах байгууламжгүй нөхцөлд амьдарч байна.
• Энэ үзүүлэлт хамгийн өндөр нь Сахарын цөлийн өмнөд бүсийн Африк болон Өмнөд Азийн орнуудад бүртгэгдсэн бөгөөд эдгээр бүс нутагт хүүхдүүдийн дунд суулгалт, гэдэсний халдвар, амьсгалын замын өвчлөл түгээмэл байдаг.

 Халдварт өвчний эрсдэлийг 50 хувиар бууруулах боломжтой

ДЭМБ-ын албан ёсны тайланд дурдсанаар, гараа тогтмол савандаж угаах нь:

• Гэдэсний суулгалт өвчнөөр өвчлөх эрсдэлийг 30-50 хувиар,
• Ханиад, томуу зэрэг амьсгалын замын цочмог халдварыг 20 орчим хувиар тус тус бууруулдаг байна. Ялангуяа Салхин цэцэг болон бусад шинэ төрлийн халдварт өвчний тархалт нэмэгдэж буй энэ үед савантай гар угаалт нь вирусийн тархалтыг зогсоох хамгийн энгийн бөгөөд үр дүнтэй хаалт болж байгааг мэргэжилтнүүд онцоллоо.

Эрүүл мэндийн байгууллагын зөвлөмж: Гараа 20 секундын турш угааж хэвшээрэй

/ЗУРГИЙГ: Монголын улаан загалмай нийгэмлэг/

Гараа зүгээр усаар зайлах эсвэл саванг хэдхэн секунд үрэх нь нян бактерийг бүрэн устгадаггүй. Иймд дараах "Алтан дүрэм"-ийг мөрдөхийг зөвлөж байна.

• Хугацаа: Гарыг 20 секундын турш сайтар хөөсрүүлж угаах.
• Дараалал: Хурууны завсар, хумсны толь, алганы ар тал, бугуйг орхигдуулалгүй угаах.
• Чухал үеүд: Хоол бэлтгэхийн өмнө ба дараа, хоол идэхийн өмнө, бие зассаны дараа, ханиаж найтаасны дараа гараа заавал угаах шаардлагатай.