Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн гишүүн, Гомбын Сэр-Одын нэрэмжит шагнал болон "Утга зохиолын төлөө шагнал" -ын эзэн, сэтгүүлч, яруу найрагч Г.Лхагвадоржийн "Хавар эртийн сонет" гурав дахь шүлгийн түүврийг уншигч танд танилцуулж байна. Тэрбээр өмнө нь "Зүрхэн цохилго", "Сэтгэл бид хоёр" номоо гаргасан билээ.

             "Аливааг энгийнээр бичих нь түүний онцлог гэж хэлж болно. Тэгэхдээ жирийн амьдралаас илэрхийлэх санаагаа олж хардаг ч метафор нь хамт явж байдаг гэж товч тодорхой хэлчихмээр санагдлаа..."

/О.Содномпил багшийн өмнөтгөлд бичсэн үгсээс.../

            "...Эвдрээгүй зөв хандлага, зөөлөн ууч сэтгэл хоёроос нь дүүгийн мөн чанарыг үсэглэж энгүүн хэр нь гүн өгүүлэмжит уянгаас нь түүний авьяас билгийг хэдийнэ баримжаалж амжсан юм..."

/Төрийн соёрхолт, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ц.Бавуудорж/

       "..."Хавар эртийн сонет" бол чимгийг мэддэг найрагчийн ном төдий биш, чимгийг амьдралынхаа хэл болгон хувиргасан найрагчийн түүвэр юм. Энд зүйр цэцэн үг нь хүмүүжлийн өнгө болж, оньсого нь бодлын нууц хаалга болж, ойртуулах ба төсөөлөх чимэг нь ахуйг уянга болгож, даллага ба дуудлага нь шүлгийн амьсгал болж, ерөөл, магтаал нь номын сэтгэлийн гэрэл болж байна..."

/Хэл бичгийн ухааны доктор, яруу найрагч, тус шүлгийн түүврийн редактор С.Цоморлиг/

 

Ингээд түүний шинэ түүврээс зарим шүлгийг онцлон хүргэж байна.

           *** 

Хорвоогийн бүхий л сайхныг зүүдлэн сэрээд

Хонгор минь, гэрэлтэнгүй нүдээр инээмсэглэнэ

Хамаг л өдрүүдээс хайр цуглуулан цуглуулсаар

Хэний сүнсийг шинээр урлана вэ?

Ирж яваа хаврын өөдөөс

Эрх хүүхэд шиг гүйж очоод

Чигчий хуруунаас нь хөтөлсөөр ирэх

Чи минь юутай энхрийхэн бэ.

                                       2019

                        *** 

                Ижийгээ санаад аа

Сав суулга, шанага ус, халбага давс

Сайтар хутгахад уусалгүй яах вэ

Хоролзон эргэлдэх давстай уснаа

Хоёр атга үзэм үйлээ.

Чингээд хөөлгөгч хийхээсээ өмнө

Чигчий хуруугаа дүрээд үзэв, ижий шигээ

"Хамгийн гол нь

Халуун бүлээн байх юм шүү!

Хэт халуун эсвэл ус нь хөрсөн бол

Хөөлгөгчийн "бяр мохно" гэж

Олон жилийн өмнө ижийн хэлсэн үг

Одоо ч санаанд тодхон байна.

Хажуугаас хэлж зогсоо мэт л

Харагдаж байна аа, дүр төрх нь.

Ээжийгээ бодон бодон талх зуураад

Эвлүүлж нухжээ байхуй

Энд тэндээс нь үзэм булталзаад л

Ээ, мөн ч сайхан аа.

Бөмбийлж нухсан гурилаа

Бэгнэж жаахан амраая

Саваа дүүрэн бялхаад

Сайхан талх болоорой

Ахуй багад минь

Шарах шүүгээ ч үгүй

Амтат үзэм ч ховор

Үрдсэн зуухны гал дээр

Ижийн барьсан талх л

"Үзэсгэлэнтэй" харагддаг сан.

Үзүүр тойруут л бүчээд авдаг

Үзэмтэй талхны үнэрийг хэлэх үү

Өвлийн цэнгэг жавар

Хаврын өдрийн уртад

Харьж гэртээ ирэхийн сайхан нь

Ижий-талх хоёр байж дээ.

Ижийгээ санаад эдүгээ би талх барина

Энд тэндгүй үйрүүлэн хүүхдүүд минь иднэ

Үнэрлэж амжаагүй ач нартаа, ижий минь

Үзэмтэй талхаа өгч байна гэж бодно

Яруу сайхнаар хэчнээн ингэж төсөөлөвч

Ямар нэмэр байх вэ, ижийгээ санаад аа.

                                                        2020

        *** 

    Хууран мэхлэгч мэт цаг хугацаа

    Хуучин янзаараа зальжин нүдтэй

    Ховс ятгалагт нь ямагт автлаа ч

    Хордож амжаагүй дурсамж сэдэрнэм

   Атгаж явахад эвтэйхэн

   Аавын долоовор хуруу шиг

   Алдрай бага нас минь

   Ахин дурсахад гэгээн хөндүүрхэн

  Тосонцэнгэлийн чулуут гудмаар

  Торж бүдрэн алхаж явахдаа

  "Нугасан хошуу"-гаа унжуулахуй дор

   Нуруундаа үүрч, хүзүүндээ мордуулж

   Сэв хийтэл өргөж

   Сэнсрүүлж эргүүлдэг сэн аав минь

   Сайрхаж, эг маггүй хөхөрсөн минь

   Сайр чулуунуудын шаргиан дунд дарагддаг сан

    Хүзүүндээ суулгаад тэмээ шиг алхах аав минь

    Хүлцэнгүй, нигүүлсэнгүй, хайр дүүрэн сэн

    Бугуйнаас минь зөөлөн атгаж явах нь яг л

    Бууж өргөөд гар өргөсөн мэт бодогддог сон.

                                                                      2020

                                 ***

                     ХАВАР ЭРТИЙН СОНЕТ

   Асар том өндөг шиг манай тив дэлхийд

   Амь бүрэлдээд хагарах мэт цас ханзармуй

   Ангаахай хаврын өглөө шувуу жиргэж

   Аж төрөхийн сайхныг магтан шагширмуй

   Өрөвлөг зөөлөн тэдний үгэнд үнэмшээд

   Өмч газраа арчилж, урам зориг төрмүй

   Морин цагийн наранд хунгар цасан уясаад

   Мөсөн сэрвээ гялалзуулан сийрэн сиймийж үзэгдмүй

  Дээврийн дусаал шов шовхийн дусалж

  Дэлхийн нэг бөөрийг тов тодхон тогшмуй

  Хань ижилдээ учран золгох шиг уяралтай

  Хаврын элгэмсүү өдөр сэтгэл баясмуй

  Жимсхийн инээмсэглэх үзэмжит охин мэт

  Жилийн энэ улиралд битүүхэн догдолном.

                                                          2021.02.19

        *** 

   Хавар гөлөглөхийг нь харж баяссан навч унах

   Хаалгаар гаруут анаж хүлээсэн мэт намайг онох

   Жирийн өдрүүд нь л мөнх бусын сануулгатай

   Жинхэнэ улирал намар цаг аа.

                                                2025.