Энэ удаагийн “Оюунт Монгол” буланд “Кино клуб”-ын админ Т.Наранцацрал өөрийн санал болгох 10 киног нэрлэлээ. Тэрбээр энэхүү жагсаалтыг 1-10-ын хооронд жагсаагаагүй бөгөөд олон талын бүтээлийг тусгахыг оролдсон гэж нэмж тайлбарлалаа. 

1. Хүсэл, Шунал (2010) найруулагч С.Бямба

С.Бямба найруулагчийн монголын кино урлагийн ардчиллаас өмнөх ба дараа үеийг аав хүү хоёр найруулагчийн кино болон кино бүтээсэн түүхээр таниулсан баримтат кино. Энэ киногоор зөвхөн кино урлагийн түүхэн замнал бус нийгмээрээ урлагт хэрхэн хандах болсон ирээдүйд хаашаа явж байгааг эргэцүүлэх боломжийг бидэнд олгоно. Эрх чөлөө, итгэл найдвар, мөнгө, төрийн дэмжлэг ба урлагийн хоорондох тогтолцоог эргэцүүлж бодоход туслах энэхүү кино нь Юнивишны кино санд орсон байна лээ. Кино урлаг сонирхдог Монгол хүн бүр үзчихээсэй гэж бодож байна.

2. Wings of Desire (1987) найруулагч Вим Вендерс

Бас л фантази, драм жанрын кино л доо. Энэ кино бүхэлдээ л нэг тийм үзэсгэлэнтэй хэрнээ хөнгөн гунигтай. Зохиолын хувьд хоёр сахиусан тэнгэр Берлинээр ажиглаад л хүмүүсийг харж, хандаад явна. Гэвч тэд бурханд хамааралгүй, магадгүй харж ч байгаагүй. Үхэхгүй, наслахгүй сахиусан тэнгэр байх нь тэдэнд бурхнаас өгсөн шийтгэл мэт. Хүмүүс цаг хугацаанд баригдаж өдөр тутмын сайхан зүйлсийг олж анзаардаггүй, хайртай хүмүүстэй цаг гаргадаггүй гэдгийг олж харахаар бүтээл. Нэг сахиусан тэнгэр маань хүнд дурлачихдаг, хамгийн гунигтай үгс нь "Цаг хугацаа бүхнийг эдгээнэ” гэдэг. Харин цаг хугацаа өөрөө шаналал нь бол яах вэ.

3. Salaam Cinema (2015) найруулагч Мохсен Махмалбаф

Сайн байна уу, кино” гэх энэ кино Ираны найруулагч Мохсен Махмалбафын олон гоё бүтээлүүдийн нэг. Иран Улсад 60, 70-аад онд Европын улсуудтай л адил чөлөөт байсан нийгэм нь орвонгоороо эргэж, хүн бүхний дотор байсан зүйлийг шашнаараа мохоож орхисон. Түүнээс ч болоод тэр үү, Иран бүтээлүүд даруухан хэрнээ том илэрхийлэлтэй киног бүтээж чаддаг. Энэ киноны хувьд найруулагч нь киноны дүрийн сонгон шалгаруулалттай, хэн ч оролцож болно гэж нийтэд зарлаад хэдэн зуун хүн ирчихсэн байснаар нь шууд сонгон шалгаруулалтын явцаар өөрөөр нь маш гайхалтай гэнэтийн кино хийчихсэн байгаа юм. Миний хувьд кинонд зохиол чухал уу, найруулга чухал уу, гэдэг асуултыг энэ киног үзээд зохиолгүй ч гэсэн кино амжилт олох юм байна гэдгийг мэдэж авсан. Харин найруулгагүй кино гэж байдаггүй билээ.

4. You, the Living (2007) найруулагч Рой Андерссон

Энэ кино нь бүхэлдээ л нэг тийм амьдрал шиг. Хүн итгэмээргүй адал явдал, фантази дүүрэн бүтээл. Хоёр царайлаг хосын үлгэр шиг дурлал, булчинлаг цагдаа, нэг ч суманд оногддоггүй хулгайч гэх мэт холливуд хэтрүүлэг ерөөс байхгүй нэг хотод амьдардаг өөр хүмүүсийн энгийн л түүхүүд гарна. Гэхдээ нэг хором ч уйдаахгүй.

5. Russian Ark (2002) найруулагч Александр Сокуров

Энэ бүтээл нь 96 минут тасралтгүй нэг дүрсээр бичсэн гэдгээрээ ихээхэн алдартай бөгөөд үнэхээр ч үлгэрийн юм шиг гайхалтай дүрсүүдийг нэг удаа авсан гэхэд итгэмээргүй. Кино тэр чигтээ Эрмитажийн музейд Орос болон Европын соёлын ялгаа, Орос улс соёлын өвөө ямар үнээр олж авч, ямар үнээр хадгалж байгааг хүүрнэн аялна.

6. Drifting Clouds (1996) найруулагч Аки Каурисмяки

Финлянд кино урлаг төдийгүй Скандинавын улсын кино урлаг өөрийн гэсэн хэв маягтай. Рой Андерссоны “You, the Living” дээр бичсэнчлэн Холливудын хэв маягт автаагүй бүтээл. Энэ кино нь нийгмийн уналт, ядуурлын үед энгийн иргэд, бизнес эрхлэгч болон ажилчид хэрхэн амьд үлдэхийн төлөө зүтгэж байгааг хөнгөхөн хэрнээ дотно үлдээж чаддаг. Энэ киног үзээд 90-ээд оны Монголын нийгэм нүдэнд харагдаад байсан учир илүү ойр санагдсан байх.

7. 8 ½ (1963) найруулагч Федерико Фелинни

“Найм хагас” бол миний кино урлагийг төсөөлж байсан цар хүрээнээс давсан, задгай сэтгэсэн бүтээл байсан. Уран зургаар бол фантази, сурреалистыг реалисттай хольчихсон гэмээр этгээд зохиол болон өнгө төрхтэй. Киноны турш юу болоод байгааг яг барьж авч чадахгүй ч төгсгөлд үзэгчид, киноны дүрүүд, киноны багийнхан бүгд явган циркийн гадаа алгаа ташаад төгсдөг нь би өөрөө энэ киног хамт хийлцээд өөртөө нэгэн шинэ мэдрэмж киног нь хамт хийчихсэн юм шиг санагдуулдаг.

8. Trainspotting (1996) найруулагч Дэнни Бойл

Мансууруулах бодисын үр дүн, хор уршгийг харуулдаг зөндөө л кино бий. Гэхдээ “Trainspotting” миний хувьд хэзээд номер нэг. 1980-аад оны сүүлч үед Шотландад хар тамхины хэрэглээ хэрээс хэтэрч залуус тэр чигтээ донтож байсан үеийг харуулсан бүтээл. Эхэндээ гол дүрийн залуустай цуг аялаад л, гоё дуу яваад л, инээдтэй зүйлс ч тохиолдоод, буруу зүйл байхгүй юм шиг мэдрэмж төрүүлэх хэдий ч гэхдээ гол утга санаа нь маш гунигтай. “Choose life”

9. Sound of metal (2020) найруулагч Дариус Мардер

Сонсголгүй хүмүүсийн амьдрал, өдөр тутмын бэрхшээлийг энэ кино олон үггүйгээр үзэгчдэд маш сайн ойлгуулдаг. Ялангуяа төрөлхийн бус гэнэт сонсголгүй болж байгаа хүний хамгийн эхний асуудлаас авахуулаад энэ кино үзэгчдийг цуг хөтлөөд явчихна. Энэ киног үзээд асуудал чихэнд байна уу, тархинд байна уу гэдгийг хэн хүнгүй бодох буй за.

10. Stranger than Paradise (1984) найруулагч Жим Жармуш

 Найруулагч Жим Жармушийн анхны бүрэн хэмжээний энэ кино нь меланхоликдуу хэрнээ хөгжилтэй, адал явдалтай бүтээл. Гурван үеийн залуус найзалж, нөхөрлөж бас бүтэлгүйтэж байгаа хөнгөхөн хэрнээ том агуулгатай кино. Учир нь гол дүрийн залуу Унгараас Нью Йорк руу шинэ ирээдүй мөрөөдөн ирсэн ч түүний өдөр тутмын амьдрал нь тийм ч өөдрөг амьдраагүйг харуулна. Жинхэнэ диваажин хаана оршдог вэ.