Улсын хэмжээнд Хаягийн мэдээллийн систем /хаягийн мэдээллийн сан/ байгуулах ажил ид өрнөж байна.

Энэ талаар Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн газрын Кадастрын хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн П.Нямдаваагаас тодруулахад “Монгол Улсын Засгийн газрын 2008 оны 77 дугаар тогтоолоор Хаягжилтын нэгдсэн систем бий болгох, 2008 оны 78 дугаар тогтоолоор “Монгол Улсад Бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн тогтолцоо бий болгох” үндэсний хөтөлбөрийг баталсан. Бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн тогтолцоо бий болгох үндэсний хөтөлбөрт Хаягжилтын нэгдсэн систем бий болгох төсөл, арга хэмжээг тусгасны дагуу ГЗБГЗЗГ-аас тооцоо, судалгаа, баримт бичгийг бүрдүүлсэн боловч тухайн үед хаягжуулалтын хууль, эрх зүйн орчин бүрдээгүй байсан тул ГЗБГЗЗГ-аас санаачлан хууль, журам, стандарт боловсруулж батлуулсан юм. Үүнд:

1. Монгол улсын “Хаягжуулалтын тухай” хуулийн төслийг 2012 оны арванхоёрдугаар сард боловсруулж 2013 оны хоёрдугаар сарын 7-ны өдөр хууль батлагдсан.
2. Монгол улсын Засгийн газрын 2013 оны наймдугаар сарын 2-ны өдрийн 280 тоот тогтоолоор “Гудамж, зам, талбай, үл хөдлөх хөрөнгийг хаягжуулах журам”.
3. Стандартчилал, хэмжил зүйн газрын Стандартчиллын үндэсний зөвлөлийн 2014 оны хоёрдугаар сарын 27 өдрийн нэгдүгээр тогтоолоор “Гудамж, зам, талбай, үл хөдлөх эд хөрөнгийн хаягийн тэмдэглэгээнд тавих ерөнхий шаардлага” MNS 5283:2014 стандарт.
4. Монгол Улсын Засгийн газрын 2019 оны есдүгээр сарын 14-ний өдрийн 325 дугаар тогтоолоор “Гудамж, зам, талбай, үл хөдлөх хөрөнгийг хаягжуулах журам”-ыг шинэчлэн батлуулсан.

Мөн 2020 оноос “Хаягийн мэдээллийн нэгдсэн систем байгуулах” гэрээт ажил улсын хэмжээнд хэрэгжиж эхэлсэн. Тус ажлын хүрээнд улсын хэмжээнд хаягийн мэдээллийн нэгдсэн системийг байгуулж хэрэглээнд нэвтрүүлэх ба дараах асуудлуудыг шийдвэрлэнэ. Үүнд:

1.  Нийт нутаг дэвссгэрийн хэмжээнд 1:1000, 1:100’000-ний хаягийн зургийн тодруулалт хийх, мэдээллийн сан үүсгэх;

2.  Хаягийн мэдээллийн нэгдсэн систем байгуулах, олон нийтэд үйлчилгээ үзүүлэх;

3.  Хаягийн мэдээллийн санд суурилсан зам заагч системийг хөгжүүлэхэд шаардлагатай өгөгдөл мэдээг засварлах зэрэг болно” хэмээлээ.

Дээрх гэрээт ажил нь 2021 оны зургаадугаар сард дуусаж, Хаягийн мэдээллийн нэгдсэн систем улсын хэмжээнд үйл ажиллагаанд орох юм. Уг систем ашиглалтад орсноор улсын хэмжээнд нийт газар, үл хөдлөх хөрөнгөд нэгдсэн арга зүйн, стандартаар хаяг олгох, хаягийн мэдээллээр иргэд олон нийтэд баталгаат эх үүсвэрээс үйлчлэх боломж бүрдэх юм. Мөн замчлах систем давхар ашиглалтад орох ба тухайн газар, үл хөдлөх хөрөнгөд хүрэх үнэн, зөв замын мэдээллээр хэрэглэгчийг хангах юм.