Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Д.Цэдэв 1971 оны хавар МҮОНРТ-ийн уран зохиолын нэвтрүүлэгт оролцож, яруу найргийн уламжлал, шинэчлэлийн талаар ярьсан гэдэг. Тухайн яриа үзэгч, сонсогчдын сэтгэлд хүрч, олон хүн түүн рүү захиа бичжээ. Тэдний нэг болох Ж.Энэбишид зориулж сургуулиа төгсөхөд нь дурсгал болох нэгэн дууны шүлэг бичих санаа төрсөн байна. Энэ нь УБДС-ийн хөгжмийн зохиолч, удирдаачийн ангийнхны төгсөлтийнхөө үеэр дуутай болох гэгээн мөрөөдөлтэй давхацсан гэнэ. УБДС-ийн хөгжмийн зохиолч, удирдаачийн ангийн оюутан 1958 оны ногооноор тухайн үеийн “Уу” булангийн багачуудын зусланд удирдагчаар хамт ажиллаж, танилцсан Жамбалын Энэбишид төгсөх оюутны тухай шүлэг бичин өгч, Ж.Энэбиш ангийнхныхаа дунд уралдаан зохиож, ая хийлгэхээр болжээ.
Тухайн үед Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Д.Цэдэв гуай 1960-1970-аад оны үед оюутны амьдрал, сэтгэл санааг тусгасан хэд хэдэн өгүүллэг, шүлэг бичсэн байв. Түүний нэг болох “Оюутан” хэмээх шүлэгтээ
“Саяхан л та бид зүс зүсээ үзээгүй улс
Саруул энэ танхимд ирж байсан
Бие биеэ дуу шуугүйхэн ажиж
Бишүүрхсэн юм шиг зайлсхийж зогссон...” хэмээн бичиж байж. Тус бадгийн “Саруул энэ танхимд...” гэсэн мөр түүнд дараагийн уран бүтээлээ гаргахад нь нөлөөлсөн байна. Учир нь хүний амьдралын баяр баясал, хөнгөн гуниг саруул танхимтай холбоотой нь үнэн юм байна гэх сэтгэгдэл түүнд төржээ. Тиймээс
“Саруул танхимд золоор золгож
Салах зайгүй ижилдсэн бидний
Охь эрдмийн шимийг хүртсэн
Оюутан цаг...” гэсэн эхний бадаг санаанд нь орж байжээ. Мөн оюутан ахуй цагтаа нөхдийн хамт эрдэм номд шамдахын зэрэгцээ оюутан ахуй цагтаа Орхон, Жаргалант, Хархорины сангийн аж ахуйд тариа, ногоо хураах үйлсэд оролцож байснаа санагалзан
“Уртын замдаа дарвин шуугьж
Ургац дундуур эгнэсэн бидний
Олны үйлсэд сэтгэл нэмсэн
Оюутан цаг...” гэсэн бадаг нэмсэн байна.
Оюутан цаг-Насны баясгалан хүний амьдралын хамгийн сайхан мөч. Тийм ч учраас тус мөрийг бадаг бүрийн төсгөлд давтаж, дахилт үг болгон оруулсан гэнэ. Мөн шүлгийнхээ “Оюутны уянга” хэмээх нэрийг өөрчилж, “Насны баясгалан” болгосон байна.
Тус дууны аяыг М.Булган бичжээ. Тэрбээр “Би тэр үед дуу зохиож үзээгүй, дууны эв ч мэддэггүй байсан. “Насны баясгалан” гэдэг сурагч ахуй нас, оюутан цагт л байдаг юм байна гэдгийг хожим ухаарсан. Тухайн үед би вальс хэмнэлийг сонгож, түүнийгээ Д.Цэдэв гуайд хөгжимдөж, дуулж өгсөн юм. Гэтэл Д.Цэдэв гуай "За яах вэ, дажгүй байна" гэхээс өөрийг хэлээгүй гэдэг. Тэгэхээр нь муу болсон юм байлгүй гэж бодоод олон жил дарчихсан. Харин 1976 онд УАДБЧ-ын концертмейстер Дэлгэрмаад сонсготол “Сайхан дуу байна. Радиод очиж бичүүлье” гэж дуугаа бичүүлжээ.
“Насны баясгалан” дууг амьдруулж, түмний хүртээл болтол Б.Зангад гуай дуулсан юм. Тэрбээр “Намайг сургуулиуд төгсөлтийн баяраа хийж, олон удаа дуулуулахаар урьж байсан. Тус дууг дуулахаар оюутнууд их уйлдаг. Тэдэнд сайхан дурсамж үлдээдэг дуу шүү. Энэ дуу оюутан гэж байсан цагт утга чанар, ая, айзмаа алдахгүй. Тус дуу ахмад, залуу аль ч үеийн хүний сэтгэлийг эзэмдсэн уран бүтээл” хэмээсэн байдаг.
| Төгсөх оюутнуудыг уйлуулдаг “Насны баясгалан” дуу “төрсөн” түүх |
|
Жүдогийн дасгалжуулагчид Японд мэргэжил дээшлүүлнэ
2026-08-24 12:52:40
Бэлчээр, газар, хөрс хамгааллын талаар хэлэлцлээ
2026-08-24 11:32:52
БАЯНХОНГОР АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГА Э.ЭНХБАТ: АРД ИРГЭД БОЛОН АРАБУУДЫН ХООРОНД МӨРГӨЛДӨӨН ГАРАХААС СЭРГИЙЛЖ, ИДЛЭГ ШОНХОР БАРИХ ЗӨВШӨӨРЛИЙГ ЦУЦАЛСАН
2026-08-24 11:18:11
Монголын боксчдын олимпын анхны алт, мөнгөн медаль хүртсэн өдөр
2026-08-24 10:54:45
Б.Пүрэвдагва: Бид замын хөдөлгөөний ачааллыг шийдвэрлэх тухай BYD компантай харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулсан
2026-08-24 10:48:50
Хүн дүрст робот 100 м-ийг 9.39 секундэд гүйж, Усэйн Болт-ын эзэмшдэг дэлхийн дээд амжилтыг эвдлээ
2026-08-24 10:43:56
Ойн салбарын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, түншлэлийг бэхжүүлэх асуудлыг хэлэлцлээ
2026-08-24 10:35:32
“Eastern Asia Youth Rapid Chess Championship 2026”-гаас 2 алт, 4 мөнгө, 6 хүрэл медаль хүртжээ
2026-08-24 10:26:42
COP17-ЫН ДЭЭД ТҮВШНИЙ УУЛЗАЛТАД ХЭН ХЭН ОРОЛЦОЖ БАЙГАА ВЭ
2026-08-24 10:20:51
СҮХБААТАР ДҮҮРЭГ АЯНЫ ХҮРЭЭНД 958 МЯНГАН МКВ ТАЛБАЙГ ЦЭВЭРЛЭЖЭЭ
2026-08-24 10:14:31
НҮБ-ын Амина Ж.Мохаммед сэргээгдэх эрчим хүчний төслийн хэрэгжилттэй танилцлаа
2026-08-24 09:54:45
НҮБ-ын ЕНБД-ын орлогч Амина Ж.Мохаммед Батсүмбэр суманд ажиллав
2026-08-24 09:47:22
Өнгөрсөн долоо хоногт 68 удаагийн аюулт үзэгдэл, ослын дуудлага бүртгэгджээ
2026-08-24 09:47:17
Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг, НҮБ-ын Ж.Мохаммеадтай уулзав
2026-08-24 09:40:11
Хүүхэд, гэр бүлийн хүчирхийллийн 55 дуудлага бүртгэгджээ
2026-08-24 09:39:31
Эхнэрээ 22 жилийн турш зодож, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн Б.Эрдэнэсүхийн гэм буруугийн шүүх хурал эхэллээ
2026-08-24 09:31:13
НҮБ-ын “СОР17” –гийн “Өндөр дээд түвшний арга хэмжээний нээлт” эхэллээ
2026-08-24 09:26:15
Ц.Сандаг-Очир НҮБ-ын БОХ-ийн захирал Ингер Андерсентэй уулзлаа
2026-08-24 07:37:41
Шашнуудын үзэл санаа, хандлага сэдэвт хэлэлцүүлэг болов
2026-08-24 07:30:41
Монголын баг дэлхийн аваргаас хүрэл медаль хүртлээ
2026-08-24 07:22:09
“COP17”-гийн төлөөлөгчид "НҮҮДЭЛЧИН" фестивальд зочиллоо
2026-08-24 07:00:00
УИХ ДАХЬ “ШҮД”-ГҮЙ АРСЛАН Н.АЛТАНХУЯГ ТӨРД 30 ЖИЛ ЗҮТГЭХДЭЭ 30 КОМПАНИТАЙ БОЛЖ, БАЯЖСАН ТҮҮХ
2026-08-24 07:00:00
ШУДАРГЫН ДҮРТЭЙ Ч ШУДАРГА БИШ Ж.БАЯРМАА
2026-08-24 07:00:00
Н.БОЛДБААТАР: "ДИИИИД" ПРОДАКШНЫХНЫГ ЗОРИЛГО, МӨРӨӨДӨЛ НЬ НЭГТГЭДЭГ
2026-08-24 07:00:00
Б.БИЛГҮҮН: “Disney” анимейшн намайг сонгодог хөгжимд дуртай болгосон
2026-08-24 07:00:00
ХАСАРЫН ХАСУЙ: Яруу найраг намайг хараачихсан юм шиг зүгээр байлгадаггүй
2026-08-24 07:00:00
ЗУРХАЙ: Үс засуулах буюу шинээр үргээлгэвэл өвчин эмгэг ирнэ
2026-08-24 06:00:00
Б.ТӨРМӨНХ: ХҮҮХДИЙН ӨМНӨӨС АЖИГЛАЖ, БОДОЖ, АСУУЛТ ТАВЬСАНААР БҮТЭЭЛ МИНЬ ТӨРДӨГ
2026-08-24 06:00:00
БАЯНХОНГОР АЙМАГТ ШОНХОР ШУВУУ БАРИХ ГЭРЭЭГ ЦУЦАЛЖЭЭ
2026-08-23 15:35:11
Дижитал технологи, байгаль орчны чиглэлээр хамтран ажиллах боломжтойгоо илэрхийлэв
2026-08-23 15:33:02
Бүгд Найрамдах Сенегал Улсын Ндиоб хотын дарга Оумар Ба-тай уулзлаа
2026-08-23 15:31:34
ТИЙБОЛЫН 17 ДАХЬ УДААГИЙН АЗИ ТИВИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭНД МАНАЙ УЛСААС ЗУРГААН БАГ ОРОЛЦОЖ БАЙНА
2026-08-23 15:18:40
Монгол Улс, Израильтай усны менежмент, цөлжилтийн чиглэлээр ажиллана
2026-08-23 12:31:09
Г.Саруулбуян казах курашийн дэлхийн аваргаас хүрэл медаль хүртжээ
2026-08-23 11:31:34
ОБЕГ-ын дарга НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөрийн төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзжээ
2026-08-23 09:31:09
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |