Арван жилийн өмнө 14 настай хоёр хүү архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ осгож, нэг нь амиа алдаж байсан харамсалтай хэрэг гарч байлаа. “Ээж архи аваад ир” гэхэд нь өгөөд явуулсан хэнэггүй худалдагч, хүүхдэдээ тавих анхаарал халамжаа хол гээчихсэн аав, ээжийг бид тухайн үедээ хэдэн өдөр “ял”-лаад л хөвгүүдийн хэргийг мартчихсан. Хэрэв хоёр хүүгийн хажууд аав, ээж нь архи уудаггүй байсан бол, “Ээж архи аваад ир” гэсний зоргоор ашиг хонжоо хайж, хүүхдэд архи зараагүй байсан бол тэд өнөөдөр амьд байх байсан. Тэр бараан өдрөөс хойш хэчнээн ч хүүхэд архинаас болж амиа алдсан гэдгийг бид нийтээрээ мэдэхгүй. Харин тийм хэрэг өнөөдөр, маргааш, нөгөөдөр гарахад ч ойрхон байна гэдгийг сануулах нь зүйтэй болов уу. Шуудхан хэлэхэд бяцхан үрс минь архины боол болж ч мэдэх орчин нөхцөл үүсэж, аюулын харанга дэлдэхэд ойрхон байна. Бага насны хүүхдүүд архинд донтож амиараа, амьдралаараа хохирох нь. Гэмт хэргийн золиос болж, бусдыг, өөрийгөө аюулд оруулж байна. Энэ бол асуудал биш, гамшиг юм.

Бага насны хүүхдүүд архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэж, цахим орчинд буруу үлгэр дуурайлал үзүүлж, танхайрсан сүүлийн хэдхэн хэргийг жишээ болгон дурдъя.

ЗУРГАДУГААР АНГИЙН ОХИД АРХИ УУСАН БИЧЛЭГЭЭ ЦАХИМ ОРЧИНД ДЭЛГЭВ

               -Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын нутагт 2021 оны арваннэгдүгээр сарын 27-ны өдөр тус аймгийн ерөнхий боловсролын ... сургуулийн зургадугаар ангийн таван эмэгтэй сурагч архи амсаж, ууж байгаа бичлэг цахим орчинд тархсан байдаг. Цагдаагийн байгууллагын шалгалтаар сурагчид нэгнийдээ хамт байх үедээ 0.75 гр-ын “Хараа” нэртэй тал шил архинаас хундаганд хийн тойруулан амсаж үзсэн болох нь тогтоогдсон юм. Тухайн үед сурагч Х нь гар утсаараа бичлэг хийснийг найзууд руугаа түгээн, “Охидын өрөө” цахим хуудаст нийтэлсэн байдаг билээ.

16 НАСТАЙ ХӨВГҮҮД СОГТУУРСАН ҮЕДЭЭ НЭГНИЙХЭЭ АМИНД ХҮРЭВ

           -16 настай хүүхдүүд 2022 оны хоёрдугаар сарын 3-нд орцонд архидаж, нэгнийхээ амийг хөнөөсөн харамсалтай хэрэг гарсан. Тодруулбал, Хан-Уул дүүрэгт байрлах, "Буянт ухаа" хорооллын 719 дүгээр байрны орцонд 16 настай хүүхдүүд архи ууж, маргалдан Б-ын цээжин тус газар нь хутгалж, амийг нь хөнөөсөн гэдэг. Тус хэргийг цагдаагийн газраас шалгаж,  хэргийн газраас архины шил, тамхи зэргийг хурааж авсан. Хохирогч хүүг удаа дараа сүрдүүлж, заналхийлж, ураа татаж, биед нь гэмтэл учруулсныхаа дараа амийг нь хөнөөсөн байгаа юм.

ЕСДҮГЭЭР АНГИЙН СУРАГЧИД СОГТУУРСАН ҮЕДЭЭ ЛАЙВ ХИЙЖ, БУСДЫГ БУУДНА ХЭМЭЭН СҮРДҮҮЛЛЭЭ

           Өсвөр насны хоёр хүү согтуурсан үедээ шууд дамжуулалт хийж, бусдыг буудаж ална хэмээн сүрдүүлсэн байдаг. Тодруулбал, “Би хэнийг ч буудсан манай аав арын маань даачихна. Надад буу, хутга байгаа шүү. Би буудна шүү” хэмээн ярих сурагчдын дүрс бичлэг цахим орчинд цацагдаад байгаа билээ. Цагдаагийн байгууллагаас тэднийг шалгаж, хэрэг бүртгэл нээсэн байдаг. Хөвгүүдээс сэтгэцэд нөлөөлөх эм бэлдмэл хэрэглэсэн эсэх шинжилгээг авч, шалгалтын ажиллагааг үргэлжлүүлж байна. Урьдчилсан байдлаар пиво хэрэглэсэн нь тогтоогдсон байгаа билээ.

Ц.ХАТАНБААТАР: Сүүлийн үед насанд хүрээгүй хүүхдүүд архидан согтуурах, согтуурсан үедээ гэмт хэрэг үйлдэх, холбогдох нь нэмэгдсэн

       Энэ асуудлаар ЦЕГ-ын Гэр бүлийн хүчирхийлэл, хүүхдийн эсрэг гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтсийн ахлах байцаагч, дэд хурандаа Ц.Хатанбаатараас тодрууллаа.

-Хүүхдүүдийн холбогдож байгаа хэрг. Энэ талаар та мэдээлэл өгөхгүй юу?

          -Цагдаагийн байгууллагад 2021 онд хүүхдээс үйлдсэн гэмт хэрэг 733 бүртгэгдсэн. Үйлдэгдсэн гэмт хэрэгт 921 хүүхэд холбогдож, шалгагдсан. Энэ нь мөн оны үетэй харьцуулахад хэрэг нь 78 буюу 9.6 хувиар, холбогдогч хүүхэд нь 69 буюу 7 хувиар буурсан үзүүлэлттэй байгаа. Гэмт хэрэгт холбогдож, шалгагдсан хүүхдүүдийн 93 хувь нь 15-17 насны эрэгтэй хүүхэд байна. Сүүлийн үед насанд хүрээгүй хүүхдүүд архидан согтуурах, согтуурсан үедээ гэмт хэрэг үйлдэх, холбогдох нь нэмэгдсэн. Ийм төрлийн дуудлага цагдаагийн байгууллагад багагүй бүртгэгдэж байна.

-Хүүхдүүдийн архи ууж, гэмт хэрэг үйлдээд байгаа шалтгаан нөхцөлийг тогтоодог уу?

             -Гэмт хэрэгт холбогдоод байгаа шалтгаан нөхцөлийг судалж үзэхэд эцэг, эхчүүдээс  хүүхдэд тавих хараа хяналт сул байна. Мөн сурагчдын амралт эхэлсэнтэй холбоотойгоор хүүхдүүдэд тавих хараа хяналт суларч, бусдад уруу татагдаж байгаа нь гэмт хэрэгт холбогдох шалтгаан нөхцөл болж байна. Түүнчлэн ковидын үед ахуйн хүрээний архидалт нэмэгдсэн. Эцэг, эхчүүд бага насны хүүхдүүдийнхээ дэргэд архидан согтуурч, танхайрдаг боллоо. Хүүхдийн дэргэд архидан согтуурсан иргэдэд хуулийн дагуу арга хэмжээ авч байгаа хэдий ч цагдаагийн байгууллагад мэдэгдээгүй маш олон удаагийн тохиолдол бий. Тэгэхээр хүүхдүүдэд аав, ээжийнх нь архи, согтууруулах ундаа хэрэглэж байгаа нь хэвийн үзэгдэл юм шиг болсон. Байнга архи ууж болох, ууж үзэх сэдлийг төрүүлж, сэтгэхүйд нь нөлөөлж байна. Мөн согтууруулах ундаагаар үйлчлэх зөвшөөрөлтэй аж, ахуйн нэгжүүд хүүхдэд архи, согтууруулах ундаа зарж байна. Насанд хүрээгүй хүүхэд дэлгүүрт ороод “Аав, ээж архи аваад ир” гэсэн гэж хэлэхээр байнга үйлчлүүлдэг, таньдаг шахуу болсон учраас итгээд юм уу, эсвэл ашиг хонжоогоо бодоод хүүхдэд архи өгөөд явуулчихдаг. Угтаа бол 21 нас хүрээгүй хүүхдэд согтууруулах ундаа худалдахыг хуулиар хориглосон байдаг. Хаана, хаана үүргээ биелүүлж, хүүхдээ гэсэн сэтгэлтэй байх хэрэгтэй байна.

-Бага насны архидан согтуурсан тохиолдолд ямар хариуцлага хүлээлгэдэг юм бэ?

          -Хуулийн дагуу шалгаж, хуулийнхаа хүрээнд хариуцлага хүлээлгэдэг. Насанд хүрээгүй хүүхдийн аав, ээж, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигч нарт хариуцлага тооцдог.

-Хүүхдийн үйлдэж, холбогдож байгаа гэмт хэргийн дийлэнх нь ямар хэрэг вэ?

           -Хулгайлах гэмт хэрэг, бусдын бие махбодод гэмтэл учруулах, бүлэглэж танхайрах төрлийн гэмт хэрэгт холбогдож байна.

Иймд эцэг, эхчүүд та бүхнийг бага насны хүүхдэдээ тавих анхаарал, халамжаа сулруулахгүй байхыг анхааруулж байна.