Бид түүхий нүүрсийг хэрэглээнээс халж, сайжруулсан түлш хэрэглээд хоёр дахь хавартайгаа золгож байна. Хоёр жилийн өмнө бид дөнгөж сайжруулсан түлш түлж эхлээд яах ийхийн зуургүй зургаан хүнээ угаарын хийд хордлогоор алдчихсан гашуун түүхтэй. Түүнээс хойш угаартаж амиа алдсан хүний тоо гар, хөлийн хураанаас хэдийнэ давсан. Энэ хавар ч гэсэн олон хүн угаарын хийд хордож амиа алджээ. Угаартаж нас барж байгаа иргэдийн олонх нь  яндангаа салгаж, өрхөө бүтээсний улмаас угаартсан байх магадлалтай байгаа. Иймд галаа бүрэн унтарсан ч өрхөө бүү бүтээгээрэй, угаарын аюул отож байгаа гэдгийг сэрэмжлүүлэн хүргэж байна. 

Өрхөө бүтээснээс үүдэлтэй гэх сэжиг бүхий баримтуудыг хэргийг хүргэе.

Хэрэг №1: Сонгинохайрхан дүүрэгт өнгөрсөн жилийн арванхоёрдугаар сарын 17-нд 1-12 насны дөрвөн хүүхэд ээжийнхээ хамт угаартаж, нэг настай хүүхэд амиа алдсан билээ.  Тухайн үед НМХГ-ын дэд дарга С.Даваасүрэн “Ээж нь гурван хүүхдийнхээ хамт угаартсан гэх хэргийн шүүх эмнэлгийн дүгнэлт гараагүй байгаа. Шүүх эмнэлгийн дүгнэлт гарсны дараа угаартаж нас барсан уу, эсвэл өөр шалтгаан байсан уу гэдгийг эцэслэх болохоор мэдээлэл өгөх боломжгүй байна. Бусад хүүхэд  зүгээр” гэж байв.

Хэрэг №2: Яндангаа салгаж, өрхөө бүтээсэн гэх хэрэг өнгөрсөн жил хэд хэдэн удаа гарсан. Энэ талаар Нийслэлийн цагдаагийн газрын Урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн дарга цагдаагийн хурандаа Л.Амармөрөн “2019 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд 22:42 цагт “Сүхбаатар дүүргийн нутаг дэвсгэрт 25 настай эрэгтэй хүн угаартсан байна” гэсэн дуудлага ирсэн. Дуудлагын дагуу цагдаагийн хэргийн газар үзлэг хийхэд хохирогч яндангаа зуухнаасаа салгаж, өрхөө бүтээсэн байдалтай нас барсан хэрэг бүртгэгдсэн” гэж байлаа.

Хэрэг №3: Цэл залуухан хос угаартаж, нөхөр нь нас барсан хэрэг өнгөрсөн нэгдүгээр сарын 15-16-нд шилжих шөнө гарсан. Энэ талаар Нийслэлийн онцгой байдлын газрын Гамшгаас урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн дарга, хурандаа Г.Нэргүй “Гэр бүлийн хоёр хүнд хэлбэрээр угаартаж, нөхөр нь нас барлаа. Эхнэр нь Хордлогын яаралтай тусламжийн төвд хэвтэн эмчлүүлж байна. Угаартсан гэх хос яндангаа авч, өрхөө бүтээсэн байсныг газар дээр нь ажилласан манай байцаагч мэдээлсэн” хэмээн тухайн үед мэдэгдэж байсан юм. Залуу хос хэрэг гарахын өмнөх өдөр 22:00 цагийн үед яндангаа салгаж, өрхөө бүтээгээд унтсан байдаг. Маргааш нь хажуу айлынх нь хүмүүс байхгүй байсан учраас тэднийг оройн 18:00 цагийн үед хөдөөнөөс ирсэн ах нь мэдэж, эмнэлгийн байгууллагад хандсанаар эхнэр нь амьд гарсан юм.

Хэрэг №4: Баянзүрх дүүргийн V хороонд өнгөрсөн сарын 30-нд 20:40 цагийн орчимд таван настай хүүхэд угаартаж, нас барсан харамсалтай хэрэг гарсан. Таван настай хүү хүнд хэлбэрээр угаартаж, амиа алдаж, түүнийг харж байсан ах нь ухаангүй, Хордлогын яаралтай тусламжийн төвд хэвтэн эмчлүүлж байна. Хэрэг гарах үеэр талийгаачийн аав Энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцохоор явсан байсан бөгөөд ээж нь охин дүүг нь сахиж, эмнэлэгт хэвтсэн байсан. Хүү ээжийгээ явснаас хойш дөрөвхөн цагийн дараа угаарын улмаас амиа алдсан байдаг. Энэ талаар түүний ээж Б.Мөнхчимэг “Эмнэлэг явахаас өмнө би өөрөө галаа түлсэн. Тэрнээс хойш тэр хоёр гал нэмж түлээгүй байх. Орой ирээд үзэхэд зуух хөрчихсөн, бараг цоггүй байсан. Бороо ороод байсан болохоор яндангаа салгаад өрхөө бүтээсэн юм билээ. Галаа бүрэн унтарчихлаа л гэж бодсон байх. Ийм аймшигтай юм болно гэж хэн бодох билээ” гэсэн юм.

Хэрэг №5: Гэр бүлийн гурван хүн угаартаж, амиа алдсан харамсалтай хэрэг гарчээ. Тодруулбал, энэ сарын 13-14 нд шилжих шөнө Баянзүрх дүүргийн .. хорооны дугаар тоотод хүн угаартсан байна гэх дуудлага Яаралтай түргэн тусламжийн төвд иржээ. Дуудлагын дагуу очиход 40 настай эрэгтэй амьсгал хурааж, 41 настай эмэгтэй, 13 настай охины биеийн байдал хүнд байсан байна. Ээж, охин хоёрыг эмнэлэгт хүргэсэн ч удалгүй нас баржээ. Талийгаач нар хэрэг гардаг өдөр бороо орсон учир өрхөө бүтээж хоносон гэнэ. Энэ талаар эх сурвалжаас тодруулахад “Талийгаач нар Архангай аймгийн Эрдэнэмандал сумаас Улаанбаатар хотод нүүж ирээд байсан. Талийгаач Т.О,  С.О нар нь 13 настай охинтойгоо цуг бурхан болчихлоо. Хүмүүсийг өнгөрсөн мягмар гарагт угаарын хийд хордсон гэх 14 дуудлага иржээ. Тодруулбал, Төв аймагт гэр бүлийн зургаан хүн угаарын хийд хордож, ой зургаан сартай охин эндсэн байна. Мөн тухайн өдөр Сонгинохайрхан дүүргийн 34 дугаар хороонд 52 настай эрэгтэй, зургаан настай хүүтэйгээ  угаарын хийд хордож, амиа алджээ.

Хэрэг №6: Сонгинохайрхан дүүргийн 26 дугаар хороонд эхнэр, нөхөр, хоёр хүүхдийн хамт угаарын хийд хордож, амиа алдсан хэрэг энэ сарын 26-нд гарсан. Мэргэжлийн байгууллагын алба хаагчид хэргийн газарт очиход өрхөө бүтээж, яндангаа салгасан, угаарын хий мэдрэгч ажиллагаагүй байсан байна.