Ховд аймагт зохион байгуулагдсан Шатрын улсын аварга шалгаруулах тэмцээний насанд хүрэгчдийн ангилалд тэргүүлж, 33 дахь аварга шатарчин болсон М.Амилал хүүтэй ярилцлаа. Мөн тэрбээр 16 насандаа улсын аварга болсноор Монгол Улсын хамгийн залуу шатрын аварга болсон билээ. М.Амилал зургаан настайгаасаа шатрын спортоор хичээллэж, 12 насандаа мастер цол хүртжээ.

-Монгол Улсын шатрын хамгийн залуу аварга болсон танд баяр хүргэе. Манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулаад яриагаа эхлэх үү?

       -Сайн байна уу, намайг Мөнхдалайн Амилал гэдэг, 16 настай. ESM олон улсын дунд сургуульд сурдаг. Би зургаан настайгаасаа эхлэн шатар тоглож хэлсэн.  “Монголын Шатрын Холбоо”-ны нэрийн өмнөөс улсын болон тив дэлхийн олон улсын чанартай тэмцээнүүдэд амжилттай оролцож байгаа. Дэлхийн шатрын холбооны мастер цолыг  12 настайдаа хүртсэн. Одоо цол, зэргээ ахиулахаар үргэлжлүүлэн шатарт суралцаж, амжилтаа ахиулахыг зорьж байна.

-Монгол Улсын 33 дахь шатрын аварга болсон сэтгэгдлээсээ хуваалцахгүй юу?

        -2023 оны насанд хүрэгчдийн улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцож нэг ч хожигдолгүй 11 өргөөс 8.5 хожил авч 16 настайдаа Монгол улсын аварга болсондоо маш их баяртай байна. Энэхүү цолыг үнэхээр үнэ цэнтэй, хүндтэй зүйл гэж бодож байгаа. Дасгалжуулагч багш нартаа, хайртай ээждээ, Монголын шатрын холбоодоо маш их баярлалаа. Өнөөдрийг хүртэл тусалж дэмжсэн бүх хүмүүст талархлаа илэрхийлмээр байна. Надад итгэж, урамшуулсан хүмүүсийн итгэлийг алдаагүйдээ  хамгийн их баяртай байна.

-Монголын хамгийн залуу улсын аварга болох ямар байна. Тэмцээн хэр удаан үргэлжилсэн бэ?

         -Монголын хамгийн залуу улсын аварга болсондоо маш их баярлаж, энэ цолыг хүндэтгэлтэйгээр хүлээж авч байгаа. Хамгийн залуу улсын аварга болсон рекорд тогтоож байгаа тул сэтгэл маш өндөр байна. 2023 оны насанд хүрэгчдийн улсын аварга шалгаруулах тэмцээн тавдугаар сарын 20-оос 30-ны хооронд 11 өдөр үргэлжилснээс гадна олон угсаатны өлгий нутаг, баруун бүсийн тулгуур төв Ховд аймгийн Ховд хотноо зохион байгуулагдсан илүү онцгой болсон мэт санагдсан. 

-Нэг ч ялагдалгүйгээр тэмцээнээ өндөрлүүлсэн юм билээ. Их мастеруудтай тактикаар тоглов?

        -Өрсөлдөгчид маань маш хүчтэй байсан. Монгол Улсын хамгийн шилдэг шатарчид мастерууд цугларсан, өрсөлдөөн ихтэй тэмцээн болж өнгөрлөө. Бүтэн жилийн турш бэлтгэл хийж, энэ тэмцээндээ бэлдэн. Тэмцээний 11 өрөг дээр зургаан настайгаасаа хойш сурч, эзэмшсэн бүх хүчээ дайчилж тоглосон. Өрсөлдөгч бүртэй хариуцлагатай тоглож, алдаа гаргахгүй, хожигдохгүй байхын төлөө бүх хүчээ гаргаж тоглосон.Үнэндээ тус тэмцээнд заавал ялна гэж бодоогүй, хүлээлт байгаагүй эхний таван байрны нэгт орох зорилготой байсан. Тэмцээн гэж өөртөө дарамт учруулалгүй шигээ энгийнээр тоглох тактиктай байсан.

-Тэмцээний хамгийн хүчтэй өрсөлдөгч нь хэн байсан бэ?

        -Энэ тэмцээнд тоглож байгаа бүх өрсөлдөгчид маань маш хүчтэй байсан. Монгол Улсын хамгийн шилдэг шатарчид, мастерууд хагас хигшээ шатнаас шалгаран гарч ирсэн учраас хэн нь хамгийн хүчтэй гэж хэлэхэд хэцүү юм.

-Шатрын спортын юу нь чиний сонирхлыг татсан бэ?                                     

        -Би шатрын спортоор зургаан настайгаасаа эхлэн хичээллэж байна. Бага байхад аав, ээж хоёр минь намайг сууж сургах, анхаарал төвлөрүүлж сургах зорилготой шатрын спорттой анх танилцуулсан юм. Шатар үнэхээр шударга спорт юм шиг санагддаг. Өөрийн оюун ухаан, ур чадвараа дайчлан ялалт байгуулж болдог нь их таалагдсан тул үргэлжлүүлэн суралцаж, мэргэжлийн түвшинд тоглохоор шийдсэн.

-Шатар байнга боддог оюуны тоглоом шүү дээ, сэтгэл зүйгээ хэрхэн бэлддэг вэ?

       -Шатрын өргийн үеэр сэтгэл хөдлөлөө хянах нь чухал. Сэтгэл зүй нь шийдвэр гаргахад маш их нөлөөлдөг тул би бухимдал, уур уцаар, хэт тайвшрах зэрэг сэтгэл хөдлөлөө зохицуулах тал дээр ажилладаг. Шатрын спорт хамгийн их анхаарал төвлөрөл шаарддаг. Тиймээс тоглолтын үеэр анхаарал төвлүүлэх тал дээр маш хичээдэг, өөр зүйлд анхаарлаа төвлөрүүлэхгүйгээр “зөвхөн шатар тоглоно” гэж тэмцээндээ ордог.

-Тэмцээнд оролцохдоо өөрийгөө хэрхэн бэлддэг вэ?

      -Байнга бэлтгэл дасгалаа хийж байх хэрэгтэй. Үндсэн хичээлүүдээсээ гадна өдөрт хоёр цаг шатар тоглох бэлгэл хийдэг. Тус тэмцээнээс өмнө тавдугаар сарын 05-13-ны өдрүүдэд Индонезийн нийслэл Жакарта хотноо зохиогдсон 2023 оны 3х3 Азийн бүсийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон. Тус тэмцээнд оролцсоноор илүү их техниктэй тоглоход дэм болсон байх.

-Үлгэр дуурайлал авдаг хүн бий юү?

     -Би дэлхийн таван удаагийн аварга Магнус Карлсен,  дэлхийн аварга Динг Ли Рен болон Дэлхийн блиц тоглолтын ноён Хикарү Накамура зэрэг шилдэг их мастеруудаас үлгэр  дуурайлал авдаг.

-Шатар чиний хувьд юу вэ?

        -Миний хувьд шатар бол зүгээр нэг тоглоом биш харин спорт, урлагийн төрөл, оюуны сорилт, таашаал авах эх үүсвэр юм. Шатар нь хүний оюун ухааныг хурцалж, анхаарал төвлөрлийг сайжруулж, асуудал шийдвэрлэх чадварыг хөгжүүлж, бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлдэг . Мөн тэвчээр, ялагдлыг даван туулах зэрэг амьдралын чухал сургамжуудыг бас зааж өгдөг.

-Таны дараагийн зорилго төлөвлөгөө юу вэ?

        -Яг одоо оролцохоор төлөвлөж байгаа тэмцээн байхгүй байна. Дараа нь дасгалжуулагч багштайгаа зөвлөөд яг ямар тэмцээнүүдэд оролцохоо судалж байгаад төлөвлөгөө гаргана. Миний цаашдын зорилго бол супер их мастер болох,  дэлхийн топ-100 шатарчдын эгнээнд орох байгаа.

-Ярилцлага өгсөн танд баярлалаа. Дараа дараагийн тэмцээнд нь амжилт хүсье.

                -Баярлалаа.