ПРАГ РУУ НИССЭН ГУРВАН МОНГОЛ

      1973 оны хоёрдугаар сарын 17-нд Москвагаас Прагийг зорьсон ТУ-154 онгоц газардах ардах үедээ сүйрч, 139 зорчигчоос 127 нь газар дээрээ нас барсан харамсалтай явдал байдаг. Харин тэнд зорчиж явсан  гурван монгол эв эрүүл үлдэж, дэлхийн олон хүний сонирхлыг татаж байсан гэдэг. Онгоцны ослоос амьд үлдсэн гурван хүн бол тухайн үеийн нэршлээр Хөнгөн хүнсний үйлдвэрийн яамны сайд П.Дамдин, ажилтан 3.Лхагвасүрэн, М.Дашдаваа нар байжээ. Тэд тухайн үед Прагт болох Эдийн засгийн харилцан туслах зөвлөлийн байнгын комиссын ээлжит хуралдаанд оролцохоор явж байсан нь тэр. Оросоос Праг руу нисэх онгоцондоо суугаад удаагүй байтал П.Дамдин сайд хоёр ажилтнаа тусгай тасалгаа руугаа дууджээ. Тэд сайдыгаа ажил ярих нь дээ гэж бодоод очтол жирийн яриа өрнеж, хэдэн пиво уухаар болжээ. Онгоцны үйлчлэгч тэднийг суудал суудалдаа суухыг шаардсан боловч Дамдин сайд аргалаад, хоёр ажилтнаа дэргэдээ авч үлджээ. Гурван цаг хэртэй нисээд Прагт буух үед нь буюу онгоц газардах үедээ баримжаа алдан, зурваснаасаа хажуу тийш 160 орчим метр зайд унан сүйрчээ. Францын "Фи агар" сонинд мэдээлснээр долоон улсын 139 зорчигчоос 127 нь газар дээрээ нас барсан гэдэг харамсалтай мэдээ дэлхий нийтийг гүн гашуудалд автуулж байлаа. 

ТЭД ОСЛЫН ДАРАА ЖИЖИГ ЦООРХОЙГООР ЦУВЖ ГАРСАН НЬ

      Харин амьд үлдсэн хүмүүсийн ихэнх нь хүн харахын эцэсгүй нүд, ам нь хөх няц болцгоосон байсан гэдэг. Сүйрлийн дараахан өнөөх гурван монгол бие биенээ дуудан, амьд байгаагаа мэдэцгээн бөөн баяр болцгоож нэг жижиг цоорхойгоор цувж гаран онгоцноос зугтааж холдтол гэнэт хүчтэй дэлбэрэлт болж зүйл бүх газар дээрээ шатжээ. Тухайн үед тэр гурвын амь нас ч мөн адил хутганы ирэн дээр, секундээр хэмжигдэж байсан нь ойлгомжтой. Тэд өмссөн өмд, гутал, цамцнаас өөр зүйлгүй үлджээ. Ингээд тэднийг угтах ёстой байсан хүмүүс тэднийг амьд үлдээгүй гэж бодоод төв рүүгээ мэдээлэл өгөх гэж байхад нь тэд очсон гэдэг. Тухайн үед тэднийг яаралтай үзлэг шинжилгээнд хамруулахад тэдний даралт хэвийн, жаахан цочирдсоноос биш эрүүл байсан гэдэг. Тэгээд Прагийн эмч нар "Монголчууд мах их иддэг, цэвэр агаарт амьдардаг болохоор бие нь гэж чулуу юм аа гэж монгол хүнээр бахархаж байсан гэдэг. Ингээд тэднийг маргааш нь зорьсон хуралдаа суухаар ороход нь 60 орчим орны төлөөлөгч нар тосон авч, баяр хүргээд сүйд болж байсан  гэдэг. Байн байн тэднийг хараад л, завсарлагаанаар бүчиж элдвийг асуугаад  амраагаагүй гэдэг. Хурал болдгоороо болж, хэлэлцэх асуудлаа хэлэлцэн, шийдвэрээ гаргасан. Бусад орны төлөөлөгч нарт хурлаас илүү өчигдөрхөн болсон онгоцны ослоос амьд үлдсэн гурван монгол илүү сонирхолтой, чухал байсан нь лавтай. Хоёр сарын дараа онгоцны сүйрлээс үлдсэн бүх зүйлийг дансалж, эзэнд нь буцааж өгөхөд булан нь шатсан бичиг баримт, хагас нь шатсан ширэн түрүүвч зэргийг гадаад харилцааны яамаар дамжуулан олгож байсан гэдэг. Энэхүү осол нь хаалттай үед болсон учир тухайн үедээ сүр дуулиан бололгүй намжсан гэдэг. Харин сүйрэл болсноос 25 жилийн дараа ОХУ-ын "Аэрофлот компани тэднийг марталгүй жилд нэг удаа Улаанбаатар-Москвагийн хооронд үнэгүй ирж очих шийдвэр гаргасан байдаг.