“Brahms international music competition 2023” олон улсны төгөлдөр хуурчдын тэмцээнд Монгол Улсаа төлөөлөн бага насны долоон төгөлдөр хуурчид оролцож, бүгд шагналт байрт шалгарчээ. Тэд төгөлдөр хуурч Б.Цацрал багшийн шавь бөгөөд насны ангилалдаа тэргүүн байрт шалгарсан арван настай, авьяаслаг төгөлдөр хуурч М.Энгүүнтэй ярилцлаа.

-“Brahms international music competition 2023” олон улсын төгөлдөр хуурын тэмцээнээс алтан медаль хүртсэн М.Энгүүндээ баяр хүргэе. Баярын сэтгэгдлээсээ хуваалцахгүй юу?

                -Баярлалаа, үнэхээр баяртай байна. Тэмцээнд оролцож буй хүүхдүүд маш мундаг бэлтгэлтэй, сайн хөгжимчид байлаа. Чадварлаг  хүүхдүүдтэй өрсөлдөөд алтан медаль авах мөч үнэхээр сэтгэл догдлом байсан. Хамт явсан найзуудын нэрийг эхнээс нь дуудаж, шагнал хүртэж байсан. “Би шагнал авахгүй юм байна” гэж бодож байтал хамгийн сүүлд алтан медаль гээд миний нэрийг зарлахад  сэтгэл догдлоод баярлаж, байсан хэрнээ сандарсан. Энэ шагнал нь надад зааж сургасан багш, ээж аав, миний олон цагийн хичээсний үр шим гэж бодож байна.

-Олон улсын тэмцээнд Монгол Улсаа төлөөлөн оролцох ямар байсан бэ. Тэмцээнд оролцохдоо сандарсан уу?

                - Миний анхны олон улсын тэмцээн байлаа. Надтай хамт долоон хүүхэд Монгол Улсаа төлөөлөн тус тэмцээнд оролцсон. Мөн ээж, дүү, багш маань хамт явсан учраас илүү дурсамжтай цагийг өнгөрүүлсэн. Тайзны ард багш минь зоригжуулаад зогсож байсан болохоор ер сандраагүй ээ. Монголдоо олон тэмцээнд оролцдог болохоор сандрал бараг мэдрээгүй.

-Төгөлдөр хуур тоглохдоо юу мэдэрдэг вэ?

                -Ямар ая тоглож байгаагаас шалтгаалан мэдрэх мэдрэмжүүд өөр байдаг. Жишээ нь зарим аяыг тоглоход үлгэр дотор орсон ид шидийн гайхамшигтай мэдрэмж төрүүлдэг. Харин энэ тэмцээний үеэр тоглосон  Рахманиновын зохиол маш их сүр хүчийг мэдрүүлсэн сүртэй ая байсан. 

-Олон хөгжмийн зэмсэг байгаа шүү дээ. Тэр дундаас төгөлдөр хуурыг сонгож хичээллэсэн шалтгаан байгаа юу. Юу нь чиний анхаарлыг татсан бэ?

                -Анх тоглоомон жижигхэн төгөлдөр хууртаа цэцэрлэгт сурсан бүх дуунуудаа дарчихдаг байсан. Аав, ээж маань тэрийг анзаараад намайг хөгжим бүжигт шалгуулсан ч гуравдугаар шат хүртлээ яваад,үлдсэн шатанд нь тэнцэж чадаагүй ээ. Ээж судалж байгаад Б.Цацрал багш дээр намайг төгөлдөр хуур сургахаар хүргэж өгсөн. Анх сурч байхад ээж маань хамт суралцаж надад зааж өгдөг байсан, хичээл рүүгээ явах замдаа “Yiruma”-ийн аяыг байнга сонсож, яг л энэ шиг тоглож сурахыг хүсдэг байсан. Ер нь л “Yiruma”-ийн аянууд л намайг төгөлдөр хуур сурах хүслийг татсан юм.

-Чиний дараа тэмцээнд оролцох найзууддаа юу гэж зөвлөмөөр санагдсан бэ. Найзууддаа хэлэхийг хүссэн зөвлөгөө байсан уу?

                - Төгөлдөр хуурын тэмцээнд бэлдэх нь маш олон цагийн давталт байдаг болохоор сайн давтаарай, битгий сандраарай л гэж хэлмээр байна.

-Төгөлдөр хуураар хичээллээд хэр удаж байгаа вэ. Бэлтгэлээ хэрхэн хийдэг вэ?

                -Төгөлдөр хуураар хичээллээд таван жил болж байгаа. Цар тахлын хөл хорионы үед хэсэг хугацаанд тогтмол бэлтгэл хийж чадалгүй, завсарласан. “Өдөрт дор хаяж 30 минут цаашлаад хоёр цаг бэлтгэл хий” гэж багш байнга хэлдэг ч би заримдаа хичээлдээ ядраад эсвэл зүгээр тогломоор санагдаад төгөлдөр хуураа давтахгүй орхичихдог. Гэхдээ дотроо бол байнга л санаа зовж байдаг. Харин тэмцээн ойртоод ирэхээр илүү хичээж давтдаг.

-Хөгжмийн зохиолчдоос хэний хөгжмийг тоглох дуртай вэ?

                - Тоглож байсан зохиолынхоо бүхий л хөгжмийн зохиолчдод дуртай. Ялангуяа Моцарт, Рахманиновын зохиолууд гоё.

-Төгөлдөр хуураар хичээллэснээр чамд ямар эерэг өөрчлөлтүүд гарсан бэ?

                -Миний сонсгол, мэдрэмж, юм тогтоох хурд, анхаарал төвлөрөл илүү хөгжсөн гэж боддог.

-Алдартай төгөлдөр хуурчдаас үлгэр дуурайлал авдаг уу?

                -Алдартай төгөлдөр хуурчдаас илүү багшаасаа үлгэр дуурайлал авдаг. Багш маань мундаг төгөлдөр хуурч. Харин алдартай төгөлдөр хуурчдын тоглох техник болон мэдрэмжийг үзэх дуртай.

-Ирээдүйд ямар мэргэжилтэй болох бэ. Үргэлжлүүлэн төгөлдөр хуураа тоглох уу?

                -Төгөлдөр хуураа үргэлжлүүлэн сурч, ирээдүйд Б.Цацрал багш шигээ мундаг төгөлдөр хуурч болохыг хүсэж байна.