Монгол Улсын Соёлын Гавьяат зүтгэлтэн, Д.Нацагдоржийн нэрэмжит шагналт зохиолч С.Пүрэв өөрийн багш Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын уран зохиолч, XX зууны манлай сэтгүүлч Л.Түдэвт хаяглан захидлыг хүргэж байна. Зохиолч С.Пүрэв Говь-Алтай аймгийн дунд сургуульд Л.Түдэв багштайгаа өнгөрүүлсэн цагаа эргэн дурсаж, хугацаат цэргийн албанд мордсон хойно захидал болгон илгээжээ.

Хүндэт багш таны амрыг эрье. Миний тухай та санахгүй байж мэдэх юм. Гэсэн ч бидний багш шавийн барилдлага үл устах хойно энэхүү захидлыг бичлээ. Говь-Алтайн 10 жилийн дунд сургуульд суралцаж, байхдаа танаар яриулж байсан Марк Твены “Жонон гуйлгачин хоёр” гэдэг зохиол одоо хүртэл миний санаанд байдаг юм. Тантай сургуулийн дотуур байранд оройн цагаар сонин зүйлс ярилцан өнгөрөөж байсан тэр цагийн хөгжилтэй үдшүүд одоо ч гэсэн надад дурсагддаг шүү.

          Багш аа, өнөөдөр би цэргийн хүн болж өрнүүн амьдрал цэцэглэж байгаа Шарын голд албаа хааж байна. Манай дайчдын гараар цэцэглэж байгаа энэ нутгийн тухай бидний ололт амжилтын тухай та агшин бүрд сонсож, талархаж байгаа байх аа.

          Цэргийн албанд эхэлж ирэхэд юм бүхэн хүний мэдэлд юм шиг санагдаж сэтгэл санаагаар унах цаг тохиолддог байсан. Гэтэл одоо энэ бүхэн устаж бүхий л зүйлийг эх орны эрх ашгийн үүднээс ойлгож түүндээ зүтгэж явах боллоо. Цэргийн газар хүнд ийм л ойлгоц төрүүлж хүнийг хүмүүжүүлж чаддаг юм байна. Энэ завсар бол Улаан-Од сонинд мэдээ бичиж эхэлсэн. Энэ маань надад үр дүнгээ өгч өнөөдөр би сонины идэвхтэн бичигчийн тоонд бүртгэгдсэн маань хүндэт багш таны ач шүү. Бас ч тэмдэглэлийнхээ дэвтэрт ганц нэг шүлэг бичсэн маань зөвхөн хувийн шүлгээс хэтрээгүй ч амьдралыг дархалж байгаа дайчид, ард түмнийхээ тухай, тэдэндээ дуулж өгөхийг хүсэх боллоо. Энэ бүхэнд таны зөвлөгөө, заавар хэрэгтэйг ухаарч захидлаа бичиж сууна. Та миний бичсэн эдгээр зүйлд халуун сэтгэлийн зөвлөгөө өгч тусална уу? Надтай захидлаар харилцаж миний хүсэл бодолд оргилон байгаа чин эрмэлзлийг хуваалцахыг хүсэж захидал бичсэн таны шавь

Түрүүч Санжийн Пүрэв

1964 оны хоёрдугаар 23. Шарын гол