Найруулагч П.Лхагвадулам “Сэр сэр салхи” бүрэн хэмжээний уран сайхны киногоо 80 дахь удаагийн Венецийн олон улсын кино наадмаар нээх гэж байгааг дуулаад түүн зүг нэг бичвэр дэлгэхийг зорилоо.

         Дулаахан инээмсэглэсэн даруухан энэ найруулагч эмэгтэй олон улсын кино наадамд бүтээлүүдээ уралдуулж, чамгүй амжилтыг үзүүлээд байгааг бид хэдийнэ андахгүй болсон. Арт киноны төрлөөр адтайхан алхаж, дорвитойхон найруулж, монголчууд кино хийдэг гэдгийг тэвхийтэл харуулан яваа. Үүнийг бид “Шилүүс”, Есдүгээр сарын цас”, “Зэ” зэрэг бүтээлээс нь мэдэх билээ. Ардын жүжигчин найруулагч Г.Жигжидсүрэн, түүний гэргий Цэцэг нарын удирдлага дор Монголын Үндэсний олон нийтийн телевизэд бүтэн жил дадлага хийж, найруулагчийн гараагаа эхлүүлж байжээ, тэр.

      Том найруулагчийн эрдэм ухаанаас бага ч болов суралцаж, өөртөө тусган авсан нь өдгөө түүний амжилт гаргахад гол суурь нь. Энэ үед мөн найруулагч болохоор Турк Улсад сурч байсан ч сургуулиасаа нэг жилийн чөлөө аван дадлага хийснээр эвлүүлгээ хийхээс эхлэн овоо зүйлд сурч авчээ. Цар тахлын ид үед бүтээлээ хийж, амаргүй цаг үеийг ажралгүй давсаар бүтсэн бүтээл. Тийн хийхдээ эхлээд богино хэмжээний кино хийсэн ч яваандаа бүрэн хэмжээний кино болгохоор зүтгэн бүтээж чадсан.

Тэгээд л жилийн өмнө өдгөө киноныхоо нээлтийг хийх гэж байгаа Венецийн олон улсын кино наадмыг зорьж, бүтээлээ үнэлүүлэн зогсож байлаа. Тоолбол тоотой хэдхэн, тодрох амжилт, алс хүрэх давхилтыг нь харахад хязгааргүй бүтээлтэй.

          Анхнаасаа богино хэмжээний киног “барин авч” хийсэн нь түүний нэгэн содон онцлог, хэн бүхэн анхаарлаа хандуулах сонголт байв. “Богино хэмжээний киноны төрлийг сонгосноор өөрийнхөө чадварыг мэдэх боломжтой байдаг” гэх тэр өөрийнхөө найруулагчийн чадвар, тунг мэдэх гэж зүтгэж, эхний бүтээл дээрээ хэмжээ баримжаа авч, цаашлаад ахиулах, арай дараагийн түвшинд гаргах, дэвшихийг эрэлхийлж, найруулагчийн хувьд бодлоос бодлын хооронд л эрж суудаг байх нь. Тийм ч болохоор бүтээл ахих тусам чамбайрч, олон улсын кино наадамд сонгогдож, хийж байгаа бүтээлийнхээ хэргийг гаргаж, хэтийг тодорхойлдог болов уу.

ӨСВӨР НАСНЫ ХҮҮХДИЙН АСУУДЛЫГ ХӨНДӨГЧ

          Түүний бүтээлийн сэдэв энэ. Өсвөр насны хүүхдэд тулгарч буй асуудлыг бүтээлдээ өлгөн авч, “өлгүүрт” өлгөснөөр өнөө цагт хамгийн их тулгамдаж байгаа асуудалтай нэгдэн үзэгчдэд яг таг тусдгаараа онцлог. Тухайлбал, “Есдүгээр сарын цас” богино хэмжээний киногоороо өсвөр насны хүүхэд өөрөөсөө эгчмэд эмэгтэйтэй уулзсанаар хэрхэн хохирч байгаа асуудлыг харуулсан бол  “Шилүүс”-ээр эмэгтэй хүүхдийн оршихуйн байдлыг хөндсөн. Энэ мэтээр бидэнд, тэр дундаа хүүхдэд тулгарч буй асуудлыг бүтээлдээ дэвшүүлэн өөрийнхөөрөө гарц шийдлийг нь олдог зохиолч, найруулагч.

Мэдээж түүний кино хамтын бүтээл.

           “Шилүүс” гэхэд Их Британи, “Есдүгээр сарын цас” харин Франц, Монгол хамтарсан.  Харин түүний “Зэ” бүрэн хэмжээний кино Монгол, Франц, Португал, Голланд Улсын хамтарсан бүтээл. Энэхүү кино төслөөрөө “Локарно” олон улсын кино наадмын “Нээлттэй хаалга” 40.000 швейцар франкийн тэтгэлэгт шагналын эзэн болсон амжилтыг үзүүлсэн байдаг. Харин “Есдүгээр сарын цас” киногоороо 2022 оны Венецийн кино наадмын шилдэг шагнал, Торонтогийн кино наадмын "IMDbPro Short Cuts-Шилдэг богино кино" шагнал хүртсэн амжилттай байгаа билээ. “Шилүүс” бол анхлан Каннын наадмаас л амжилтаараа илүүрхэж эхэлсэн. Найруулсан бүтээлээрээ ийн амжилттай яваа эмэгтэй найруулагч манайд ховор.

        Найруулагч П.Лхагвадулам нь кино урлагийн мэргэжлийн нэр хүнтэй "Screendaily" сэтгүүл 2023 онд хамгийн их хүлээлттэй 18 залуу найруулагчийн нэгээр шалгарсан. Мөн “Есдүгээр сарын цас” богино хэмжээний киногоороо 2022 оны Венецийн ОУКН-ын шилдэг богино хэмжээний “Алтан Арслан” шагналыг хүртсэн анхны монгол уран бүтээлч. Тэрбээр өдгөө Португалийн Лиссабон хотын Лусофона Их Сургуульд кино зохиолын чиглэлээр докторын зэрэг горилж буй.

           Венецийн олон улсын наадмаар нээлтээ хийхээ дуулгасан "Сэр сэр салхи" бүтээлийнхээ талаар тэрбээр "Энэ кино нь өвөг дээдэс, онгод тэнгэрийн ерөөл болон бүдэг бадаг ирээдүйн дунд өөрийгөө хайсан залуу зайрангийн эгэл түүх юм. Энэхүү бүтээлээрээ нэг талаас өнөөдрийн Монголын маш хурдацтай өөрчлөгдөж буй нийгэмд залуу хүн хэрхэн Монголын соёлын нэг хэсэг болох бөөгийн соёлыг тээнгээ өсч, сурч, амьдарч буйг харуулахыг зорьсон.  Нөгөө талаараа орчин үеийн Монголын нийгмийн олон талт байдал, зөрчлийг гаргах гэхээсээ илүү янз бүрийн амьдралын түүхээр дамжуулан Монголын нийгмийн нийлмэл дүр төрхийг өгүүлэхийг хичээсэн" гэжээ. Үүнээс түүний бүтээлийн санаад хил хязгаар байдаггүй нь илт. Оршихуй, өсвөр насны хүүхдэд тулгамдаж байгаа асуудал, одоо залуу зайрангийн тухай...Ингээд тэр үргэлжилнэ, олон ч бүтээл найруулна. Түүнд бүгдээрээ амжилт хүсье.